Ҳовлида ёзги ошхона ва тандирни қандай қилиш керак — бу савол уйда ўтказилган биринчи июлдан кейин туғилади. Жазирамада ичкарида овқат қилиб бўлмайди: плита хонани иситади, ҳид кечгача туради, кондиционер бекорга ишлайди. Ҳовлидаги палов, сомса ва нон эса қариндошларни йиғиш учун баҳона.
Ёзги ошхона ҳар хил бўлади: битта стол ва қозон ўчоғи турган соябондан тортиб, ювиш жойи, жавон ва тандири бор тўлиқ майдончагача. Ишни кейин ўзгартириб бўлмайдиган нарсадан бошланг: жой, suv, оқова, электр ва ўчоқ.
Қуйида: қаерга қўйиш, suv ва ёруғлик, қозон ўчоғи билан тандир фарқи, майдонча ва хавфсизлик.
Қаерга қўйилади: шамол, қўшни, уй
Биринчи ҳал қилинадиган нарса — тутун қаёққа кетади. Ёзда шамол қай томондан эсишини кўринг ва ўчоқни тутун ётоқхона деразасига, қўшни ҳовлига ва кир ёйиладиган жойга бормайдиган қилиб қўйинг. Тутун — девор оша гаплашишнинг энг кўп сабаби, буни олдиндан ҳал қилган яхши.
Иккинчиси — масофа. Очиқ оловни уй, омборча, ўтин ва юпқа поликарбонат соябонга тиркаб қўйишмайди: учқун ва иссиқ ўз ишини қилади. Ўчоқ устидаги дарахт шохи ҳам ёмон фикр. Учинчиси — қулайлик: идишни барибир уйдан олиб юрасиз, шунинг учун энг узоқ бурчак ноқулай. Уни машина, йўлак ва дам олиш жойи билан бирга қандай жойлаштиришни ҳовлини қандай обод қилиш мақоласида ёзганмиз.
Suv ва оқова
Сувсиз ёзги ошхона тез зерикарли бўлиб қолади: қозон ва кўкатни шлангдан тосда ювиш унчалик қизиқ эмас. Энг осони — ёзги водопровод: алоҳида тармоқ ва жўмрак, уни қишда беркитиб, сувини чиқариб юборишади, акс ҳолда биринчи совуқдаёқ қувур ёрилади.
Ифлос suv қаёққа кетади деган саволни эса кўпинча унутишади. Ёғли сувни тўғридан-тўғри ҳовлига тўкиб бўлмайди: ер ачийди, ёзда ҳид туради, қишда муз бўлади. Оқова чўкма қудуқ ёки септикка чиқарилади, қувур қиялик билан ётқизилади, олдига эса оддий ёғ тутгич қўйилади ва у вақти-вақти билан тозаланади. Раковинани катта олинг: қозон ва товоқ кичигига сиғмайди.
Электр
Ёзги ошхонага автомат ва ҳимоя қурилмаси билан алоҳида линия тортилади: suv ва электр ёнма-ён, бу ерда тежаб бўлмайди. Кабелни қувур ёки гофра ичида, иложи бўлса ҳовлига плитка терилмасдан олдин ўтказишади.
Розеткалар қопқоқли бўлсин ва соябон остига осилади, ювиш жойи устига эмас. Ёруғлик стол устида ва иш жойида керак, акс ҳолда кечқурун сабзини пайпаслаб тўғрайсиз. Эски музлатгични ҳовлига чиқарсангиз, билиб қўйинг: жазирамада у кўпроқ ишлайди.
Қозон ўчоғи
Ёзги ошхонанинг юраги — қозон ўчоғи. Металлиси арзон, бир кунда қўйилади ва керак бўлса кўчади; ғиштлиси секин қизийди, иссиқни узоқ ушлайди ва йиллаб хизмат қилади. Баландликни ўзингизга мосланг: қозоннинг четини бел баробарида қилсангиз, капгир билан ишлаш қулай.
Мўри албатта керак — усиз тутун юзга урилади. Пастки тешик ва панжара тортишни беради, ўтинни қуруқ жойда сақлашади: ҳўли тутайди ва зўрға иситади. Ғиштдан терилса, печчи устани чақирган маъқул: тортиш теримнинг чиройига эмас, ўлчамига боғлиқ. Ғишт ва металл усталарини хизматлар каталогидан излашади.
Тандир: тузилиши, майдончаси, хавфсизлиги
Тандир ерга кўмилган ва ер устида турадиган хилда бўлади. Ер устидагиси қулайроқ: тозалаш ва ёпиш осон. Танаси лойдан, ташқариси кўпинча ғишт билан ўралади ёки кўмилади, айнан шу қатлам иссиқни ушлаб туради — усиз тандир тез совийди ва кўп ўтин ейди.
Тандир остидаги майдонча текис, ёнмайдиган ва мустаҳкам бўлиши керак: бетон, ғишт ёки тўшама устидаги плита, лекин ёғоч сетка ҳам, ёмғирдан кейин чўкадиган яланг ер ҳам эмас. Атрофида нон билан айланиб ўтадиган бўш жой қолдиринг. Девор, соябон ва ўтиндан чекининг — учқун кўринганидан баландроқ учади.
Янги тандирни аста қуритиб, босқичма-босқич ёқишади, дарров катта олов қилишмайди: бирдан қизиган лой ёрилади. Ёнида доим бир челак suv ёки қум солинган қути, қалин қўлқоп ва қопқоқ туради. Қизиган деворга suv қуйилмайди. Болалар ҳақида алоҳида: тандир узоқ совийди ва қўл чўзгиси келади, шунинг учун ёқилган пайтда ҳовли назоратда бўлсин. Ҳовлида тўй ёки катта ош бўлса, ҳисоб тез ўсади — бундай харажатларни қандай ҳисоблаш ҳақида тўйда қандай тежаш мумкинлиги ҳақидаги мақолада ёзганмиз.
Соябон, стол ва идиш сақлаш
Соябон стол ва иш жойи устида керак, ўчоқни эса алоҳида том остида ёки очиқ осмон тагида қолдирган маъқул: учқун ва иссиқ юпқа қопламани тез ейди. Шамол келадиган томонга деворча ёки тўсиқ қилиш фойдали, акс ҳолда шамол оловни пуфлайди ва кулни стол устига сочади.
Ёзги ошхона идиши йирик: қозон, лаган, капгир, панжара. Очиқ жавонда сақлаш — ҳар овқатдан олдин чангдан ювиш дегани, эшикли шкаф яхшироқ. Столни узун қилишади, ёнига сўри қўйишади: ёзда одам режалаштирганингиздан кўп бўлади. Тайёр мебел, мангал ва ҳатто қозон ўчоқларини эълонлар доскасида яхши ҳолатда сотишади — бунда анча тежаш мумкин.
Нимани дарров, нимани кейин қилиш керак
| Дарров | Нега | Кейин бўлади |
|---|---|---|
| Майдонча ва қиялик | Остидан қувур ва кабел ўтади | Пардоз, девор плиткаси |
| Suv ва оқова | Кейин қопламани бузишга тўғри келади | Тумбали раковина, яхшироқ смесител |
| Кабел, автомат, ҳимоя қурилмаси | Хавфсизлик, вақтинчалик сим эмас | Қўшимча чироқлар |
| Ўчоқ ва мўри | Бутун жойлашув шунга боғлиқ | Тандир, мангал, дудлагич |
| Стол устидаги соябон | Соясиз ёзда ошхонадан фойдаланилмайди | Жавонлар, сўри, мебел |
Ёзги ошхонага газ плитасини ҳам кўп қўйишади ва бу алоҳида мавзу: балонни сояда сақлашади, шлангни текширишади, уланиш жойларини совунлаб кўришади, кечаси эса беркитишади. Бу ҳақда қисқа ва аниқ қилиб газ билан хавфсиз ишлаш мақоласида ёзилган.
Кўп учрайдиган хатолар
- Ўчоқни тутун уй деразасига ёки қўшнига борадиган қилиб қўйиш.
- Ошхонани оқовасиз қилиб, бир йил ёғли сувни дарахт тагига тўкиш.
- Нормал линия ўрнига ер бўйлаб узайтиргич тортиш.
- Тандирни ёғоч сетка ёки юмшоқ ерга қўйиш.
- Ўчоқ устини юпқа поликарбонат соябон билан ёпиш.
- Идишни очиқ жавонда сақлаб, ҳар овқатдан олдин ювиш.
Қисқа жавоблар
Ёзги ошхонага қанча жой керак
Энг ками — стол, иш усти ва атрофидан ўтиладиган ўчоқ. Қозонни қўядиган, маҳсулотни ёядиган ва овқат қилаётган одамнинг орқасидан лаганли ўтадиган жой бўлса, қулай бўлади. Тандирга эса майдончанинг алоҳида қисми керак.
Аввал тандирми ёки қозон ўчоғи
Кўпроқ палов ва шўрва қилсангиз — қозон ўчоғи. Тандирни ростдан нон ва сомса ёпмоқчи бўлганлар олади: у қиздириш, ўтин ва кўникма сўрайди. Кўпчилик аввал ўчоқ қилиб, тандирни кейинги йили қўшади.
Тандирни соябон тагига қўйса бўладими
Енгил поликарбонат тагига — йўқ. Ё тепаси очиқ бўлсин, ё ёнмайдиган том баланд ва четлари кенгроқ бўлсин. Осонроғи — тандирни очиқ қолдириб, қопқоқ ва ғилоф билан ёпиш.
Қишда ёзги ошхона билан нима қилинади
Сувни беркитиб, қувурни бўшатишади, идиш ва матоларни олиб киришади, тандирни ёмғир ва қордан ёпишади. Ўчоқ металл бўлса, уни соябон остига киритган маъқул: нам ва ҳарорат фарқи юпқа металлни тез ейди.
Қисқаси
- Аввал шамолни ҳисобга олган жой, кейин suv, оқова, электр ва ўчоқ.
- Оқова ҳовлига эмас, ёғ тутгич билан қудуқ ёки септикка чиқарилади.
- Кўча линияси автомат ва ҳимоя қурилмаси билан, розеткалар соябон остида.
- Тандир текис, ёнмайдиган асосга қўйилади ва аста қуритиб ёқилади.
- Соябон стол устида, ўчоқ алоҳида; идиш ёпиқ жавонда туради.
Суммалар ва тўловларни NARXTOP калкуляторида ҳисоблаб кўриш қулай.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
