Hovlida yozgi oshxona va tandirni qanday qilish kerak — bu savol uyda o‘tkazilgan birinchi iyuldan keyin tug‘iladi. Jaziramada ichkarida ovqat qilib bo‘lmaydi: plita xonani isitadi, hid kechgacha turadi, konditsioner bekorga ishlaydi. Hovlidagi palov, somsa va non esa qarindoshlarni yig‘ish uchun bahona.
Yozgi oshxona har xil bo‘ladi: bitta stol va qozon o‘chog‘i turgan soyabondan tortib, yuvish joyi, javon va tandiri bor to‘liq maydonchagacha. Ishni keyin o‘zgartirib bo‘lmaydigan narsadan boshlang: joy, suv, oqova, elektr va o‘choq.
Quyida: qayerga qo‘yish, suv va yorug‘lik, qozon o‘chog‘i bilan tandir farqi, maydoncha va xavfsizlik.
Qayerga qo‘yiladi: shamol, qo‘shni, uy
Birinchi hal qilinadigan narsa — tutun qayoqqa ketadi. Yozda shamol qay tomondan esishini ko‘ring va o‘choqni tutun yotoqxona derazasiga, qo‘shni hovliga va kir yoyiladigan joyga bormaydigan qilib qo‘ying. Tutun — devor osha gaplashishning eng ko‘p sababi, buni oldindan hal qilgan yaxshi.
Ikkinchisi — masofa. Ochiq olovni uy, omborcha, o‘tin va yupqa polikarbonat soyabonga tirkab qo‘yishmaydi: uchqun va issiq o‘z ishini qiladi. O‘choq ustidagi daraxt shoxi ham yomon fikr. Uchinchisi — qulaylik: idishni baribir uydan olib yurasiz, shuning uchun eng uzoq burchak noqulay. Uni mashina, yo‘lak va dam olish joyi bilan birga qanday joylashtirishni hovlini qanday obod qilish maqolasida yozganmiz.
Suv va oqova
Suvsiz yozgi oshxona tez zerikarli bo‘lib qoladi: qozon va ko‘katni shlangdan tosda yuvish unchalik qiziq emas. Eng osoni — yozgi vodoprovod: alohida tarmoq va jo‘mrak, uni qishda berkitib, suvini chiqarib yuborishadi, aks holda birinchi sovuqdayoq quvur yoriladi.
Iflos suv qayoqqa ketadi degan savolni esa ko‘pincha unutishadi. Yog‘li suvni to‘g‘ridan-to‘g‘ri hovliga to‘kib bo‘lmaydi: yer achiydi, yozda hid turadi, qishda muz bo‘ladi. Oqova cho‘kma quduq yoki septikka chiqariladi, quvur qiyalik bilan yotqiziladi, oldiga esa oddiy yog‘ tutgich qo‘yiladi va u vaqti-vaqti bilan tozalanadi. Rakovinani katta oling: qozon va tovoq kichigiga sig‘maydi.
Elektr
Yozgi oshxonaga avtomat va himoya qurilmasi bilan alohida liniya tortiladi: suv va elektr yonma-yon, bu yerda tejab bo‘lmaydi. Kabelni quvur yoki gofra ichida, iloji bo‘lsa hovliga plitka terilmasdan oldin o‘tkazishadi.
Rozetkalar qopqoqli bo‘lsin va soyabon ostiga osiladi, yuvish joyi ustiga emas. Yorug‘lik stol ustida va ish joyida kerak, aks holda kechqurun sabzini paypaslab to‘g‘raysiz. Eski muzlatgichni hovliga chiqarsangiz, bilib qo‘ying: jaziramada u ko‘proq ishlaydi.
Qozon o‘chog‘i
Yozgi oshxonaning yuragi — qozon o‘chog‘i. Metallisi arzon, bir kunda qo‘yiladi va kerak bo‘lsa ko‘chadi; g‘ishtlisi sekin qiziydi, issiqni uzoq ushlaydi va yillab xizmat qiladi. Balandlikni o‘zingizga moslang: qozonning chetini bel barobarida qilsangiz, kapgir bilan ishlash qulay.
Mo‘ri albatta kerak — usiz tutun yuzga uriladi. Pastki teshik va panjara tortishni beradi, o‘tinni quruq joyda saqlashadi: ho‘li tutaydi va zo‘rg‘a isitadi. G‘ishtdan terilsa, pechchi ustani chaqirgan ma’qul: tortish terimning chiroyiga emas, o‘lchamiga bog‘liq. G‘isht va metall ustalarini xizmatlar katalogidan izlashadi.
Tandir: tuzilishi, maydonchasi, xavfsizligi
Tandir yerga ko‘milgan va yer ustida turadigan xilda bo‘ladi. Yer ustidagisi qulayroq: tozalash va yopish oson. Tanasi loydan, tashqarisi ko‘pincha g‘isht bilan o‘raladi yoki ko‘miladi, aynan shu qatlam issiqni ushlab turadi — usiz tandir tez soviydi va ko‘p o‘tin yeydi.
Tandir ostidagi maydoncha tekis, yonmaydigan va mustahkam bo‘lishi kerak: beton, g‘isht yoki to‘shama ustidagi plita, lekin yog‘och setka ham, yomg‘irdan keyin cho‘kadigan yalang yer ham emas. Atrofida non bilan aylanib o‘tadigan bo‘sh joy qoldiring. Devor, soyabon va o‘tindan chekining — uchqun ko‘ringanidan balandroq uchadi.
Yangi tandirni asta quritib, bosqichma-bosqich yoqishadi, darrov katta olov qilishmaydi: birdan qizigan loy yoriladi. Yonida doim bir chelak suv yoki qum solingan quti, qalin qo‘lqop va qopqoq turadi. Qizigan devorga suv quyilmaydi. Bolalar haqida alohida: tandir uzoq soviydi va qo‘l cho‘zgisi keladi, shuning uchun yoqilgan paytda hovli nazoratda bo‘lsin. Hovlida to‘y yoki katta osh bo‘lsa, hisob tez o‘sadi — bunday xarajatlarni qanday hisoblash haqida to‘yda qanday tejash mumkinligi haqidagi maqolada yozganmiz.
Soyabon, stol va idish saqlash
Soyabon stol va ish joyi ustida kerak, o‘choqni esa alohida tom ostida yoki ochiq osmon tagida qoldirgan ma’qul: uchqun va issiq yupqa qoplamani tez yeydi. Shamol keladigan tomonga devorcha yoki to‘siq qilish foydali, aks holda shamol olovni puflaydi va kulni stol ustiga sochadi.
Yozgi oshxona idishi yirik: qozon, lagan, kapgir, panjara. Ochiq javonda saqlash — har ovqatdan oldin changdan yuvish degani, eshikli shkaf yaxshiroq. Stolni uzun qilishadi, yoniga so‘ri qo‘yishadi: yozda odam rejalashtirganingizdan ko‘p bo‘ladi. Tayyor mebel, mangal va hatto qozon o‘choqlarini e’lonlar doskasida yaxshi holatda sotishadi — bunda ancha tejash mumkin.
Nimani darrov, nimani keyin qilish kerak
| Darrov | Nega | Keyin bo‘ladi |
|---|---|---|
| Maydoncha va qiyalik | Ostidan quvur va kabel o‘tadi | Pardoz, devor plitkasi |
| Suv va oqova | Keyin qoplamani buzishga to‘g‘ri keladi | Tumbali rakovina, yaxshiroq smesitel |
| Kabel, avtomat, himoya qurilmasi | Xavfsizlik, vaqtinchalik sim emas | Qo‘shimcha chiroqlar |
| O‘choq va mo‘ri | Butun joylashuv shunga bog‘liq | Tandir, mangal, dudlagich |
| Stol ustidagi soyabon | Soyasiz yozda oshxonadan foydalanilmaydi | Javonlar, so‘ri, mebel |
Yozgi oshxonaga gaz plitasini ham ko‘p qo‘yishadi va bu alohida mavzu: balonni soyada saqlashadi, shlangni tekshirishadi, ulanish joylarini sovunlab ko‘rishadi, kechasi esa berkitishadi. Bu haqda qisqa va aniq qilib gaz bilan xavfsiz ishlash maqolasida yozilgan.
Ko‘p uchraydigan xatolar
- O‘choqni tutun uy derazasiga yoki qo‘shniga boradigan qilib qo‘yish.
- Oshxonani oqovasiz qilib, bir yil yog‘li suvni daraxt tagiga to‘kish.
- Normal liniya o‘rniga yer bo‘ylab uzaytirgich tortish.
- Tandirni yog‘och setka yoki yumshoq yerga qo‘yish.
- O‘choq ustini yupqa polikarbonat soyabon bilan yopish.
- Idishni ochiq javonda saqlab, har ovqatdan oldin yuvish.
Qisqa javoblar
Yozgi oshxonaga qancha joy kerak
Eng kami — stol, ish usti va atrofidan o‘tiladigan o‘choq. Qozonni qo‘yadigan, mahsulotni yoyadigan va ovqat qilayotgan odamning orqasidan laganli o‘tadigan joy bo‘lsa, qulay bo‘ladi. Tandirga esa maydonchaning alohida qismi kerak.
Avval tandirmi yoki qozon o‘chog‘i
Ko‘proq palov va sho‘rva qilsangiz — qozon o‘chog‘i. Tandirni rostdan non va somsa yopmoqchi bo‘lganlar oladi: u qizdirish, o‘tin va ko‘nikma so‘raydi. Ko‘pchilik avval o‘choq qilib, tandirni keyingi yili qo‘shadi.
Tandirni soyabon tagiga qo‘ysa bo‘ladimi
Yengil polikarbonat tagiga — yo‘q. Yo tepasi ochiq bo‘lsin, yo yonmaydigan tom baland va chetlari kengroq bo‘lsin. Osonrog‘i — tandirni ochiq qoldirib, qopqoq va g‘ilof bilan yopish.
Qishda yozgi oshxona bilan nima qilinadi
Suvni berkitib, quvurni bo‘shatishadi, idish va matolarni olib kirishadi, tandirni yomg‘ir va qordan yopishadi. O‘choq metall bo‘lsa, uni soyabon ostiga kiritgan ma’qul: nam va harorat farqi yupqa metallni tez yeydi.
Qisqasi
- Avval shamolni hisobga olgan joy, keyin suv, oqova, elektr va o‘choq.
- Oqova hovliga emas, yog‘ tutgich bilan quduq yoki septikka chiqariladi.
- Ko‘cha liniyasi avtomat va himoya qurilmasi bilan, rozetkalar soyabon ostida.
- Tandir tekis, yonmaydigan asosga qo‘yiladi va asta quritib yoqiladi.
- Soyabon stol ustida, o‘choq alohida; idish yopiq javonda turadi.
Summalar va to‘lovlarni NARXTOP kalkulyatorida hisoblab ko‘rish qulay.
Bank mahsulotlari va shartlarini NARXTOP kreditlar bo‘limida solishtirish mumkin.
