Хусусий уйнинг ҳовлисини қандай обод қилиш керак, у очиқ осмон остидаги омборга айланмасин? Ишни плитка ёки майсадан эмас, бир варақ қоғоздан бошланг: машина қаерда туради, кечқурун қаерда ўтирасиз, болалар қаерда ўйнайди ва хўжалик буюмлари қаёққа кетади.
Ҳовли бир марта қилинади, кейин у билан кўп йил яшайсиз. Кабел ёки қиялик эсдан чиққани учун плиткани қайта териш қиммат ва алам қилади. Шунинг учун тартиб шундай: аввал ер остидагиси, кейин қоплама, энг охирида кўрк.
Қуйида: зоналар, майсазор ва уни жазирамада суғориш, йўлаклар, соябон, ёритиш, ёмғирдан кейинги suv ва босқичма-босқич бюджет.
Зоналар: нима қаерда туриши керак
Машинанинг жойи дарвоза олдида — уни бутун ҳовли бўйлаб тортишнинг маъноси йўқ. Майдончани захира билан олинг: эшиклар очилсин, челак ва сумка билан кузов атрофидан айланиб ўца бўлсин. Дам олиш жойи, сўри ёки супа эса аксинча — дарвоза ва чангдан узоқроқ, боғга яқин. Болалар майдончаси ошхона деразасидан кўриниб турсин, акс ҳолда ҳар беш дақиқада югурасиз.
Хўжалик қисми — омборча, ўтин, бак, кир ёйиш жойи, баъзан товуқхона — узоқ бурчакка кетади. Режани оёқ билан текширинг: дарвозадан эшиккача халта кўтариб юринг, омборчадан пуштагача ўтинг. Йўл гулзор устидан тушса, гулзорни кўчиринг, сўқмоқни эмас.
Майсазор кераксими ва қанчаси
Майсазор чиройли, лекин ҳовлининг энг талабчан қисми: июлда у деярли ҳар куни suv ичади ва ўрим сўрайди. Шунинг учун уни айнан одам бўладиган жойга қилишади: сўри олдида, болалар майдончаси остида, йўлаклар орасида. Бутун ҳовлини майса қилиш бизнинг иқлимда тўхтовсиз айланадиган suv ҳисоблагичи дегани.
Қолган жойни плитка, шағал, пўстлоқ ёки ер бағирлаб ўсадиган ўсимлик билан ёпишади. Майсани эрталаб ёки қуёш ботгач, шланг оқими билан эмас, ёмғирлатгич билан суғоришади; таймер сиз ишдалигингизда суғоради. Экишга баҳор ёки жазирама пасайган ёз охири қулай.
Плитка ва йўлаклар
Асосий йўлак — дарвозадан уйга: эни икки киши ёнма-ён юрадиган ва аравача ўтадиган бўлсин. Плитка остига шағал ва қум ёстиқ, четига бордюр керак, акс ҳолда бир-икки йилда четлари ёйилиб кетади, чок орасидан ўт чиқади.
Қиялик уйдан қараб берилади, уйга томон эмас: бир метрга икки сантиметр етади ва ёмғир суви ўзи кетади. Машина остидаги асос пиёда йўлакдагидан қалинроқ ва зичроқ бўлсин, бўлмаса биринчи йилдаёқ из чўкади. Энг муҳими: барча қувур, кабел ва суғориш жўмраклари плиткадан олдин ётқизилади. Плитка ва бетон учун бригадани хизматлар каталогидан излашади, қурилишдан ортган плитка ва бордюрни эса кўпинча эълонлар доскасида арзон сотишади.
Соя ва соябон
Соясиз ҳовли ёзда ишламайди: июлда кундузи у ердан юришмайди ҳам. Соябон камида машина ва стол устида керак. Профнастил арзонроқ, лекин қизийди ва ёмғирда тарақлайди; поликарбонат ёруғроқ, аммо дўлни ўйлаб қалинроғини олган маъқул. Узумнинг тирик сояси ҳар қандай соябондан ёқимли ва кузда ўзи очилади, бунинг эвазига таянч ва ҳар йилги буташ сўрайди — нима экиш ва қанча масофада экиш ҳақида ҳовлидаги дарахтлар мақоласида ёзганмиз.
Ҳовлини ёритиш
Энг ками — дарвоза олдида, кириш эшиги тепасида, асосий йўлак бўйлаб ва хўжалик қисмида чироқ. Қолгани ихтиёрий: зинапоя, дарахт, дам олиш жойи ёритилиши. Дарвоза ва омборча олдига ҳаракат датчикли чироқ қулай: қўлда халта билан туриб, калитни қидирмайсиз.
Кабел гофра ичида ва албатта плиткадан олдин тортилади. Чироқлар suv ва чангдан ҳимояланган бўлсин, кўча линиясига алоҳида автомат қўйилади. Ёруғликни телефондан ёки жадвал бўйича бошқармоқчи бўлсангиз, ақлли уйни нимадан бошлашни кўринг — кўча чироғи автоматика ростдан фойда берадиган жой.
Ёмғирдан кейин suv қаёққа кетади
Қияликсиз, текис қилиб плитка қопланган ҳовли яхши ёмғирдан кейин остона олдидаги кўлмакка айланади. Учта оқимни олдиндан ҳисобланг: том суви, плитка суви ва участка қия бўлса, юқоридаги қўшнидан келадиган suv.
Том суви тарновга йиғилади ва пойдевордан четга — лоток, дренаж ёки суғориш бочкасига кетади. Дарвоза олдида кўндалангига панжарали suv оқизгич қўйилади. Қиялик териш пайтида берилади: кейин уни фақат ҳаммасини бузиб тузатиш мумкин.
Босқичма-босқич бюджет
Ҳовлини камдан-кам бир йўла қилишади ва бу нормал. Оқилона тартиб шундай.
| Босқич | Нима қилинади | Кейинга қолдирса бўладими |
|---|---|---|
| 1. Ер ости | Suv, канализация, кабел, дренаж, суғориш жўмраклари | Йўқ, кейин ҳаммасини очишга тўғри келади |
| 2. Режалаш | Зона чегаралари, қияликлар, тўкис қилиш, бордюр | Йўқ, қолган ҳаммаси шунга боғлиқ |
| 3. Қоплама | Машина майдончаси, йўлаклар, атроф қопламаси | Қисман: аввал асосий йўллар |
| 4. Соябон | Машина ва стол устида | Кейинги мавсумга қолса бўлади |
| 5. Кўкатзор | Дарахт, узум, майсазор, буталар | Мавсумига қараб экилади, шошилиш шарт эмас |
| 6. Ёруғлик ва майдалар | Чироқ, мебел, мангал, арғимчоқ | Ҳа, кабел тортилган бўлса |
Материал ва босқичларда тежаш оқилона: соддароқ плитка олиш, ҳовлининг ярмини шу йили, ярмини кейинги йили қилиш. Асос, қиялик ва ер остидаги қувурларда тежаб бўлмайди — қайта қилиш дарров қилишдан қимматга тушади. Бир босқичга сумма етмаса, банкларнинг кредит шартларини солиштиринг ва тўловни оиланинг одатдаги харажатидан кейин қоладиган пулдан ҳисобланг.
Кўп учрайдиган хатолар
- Плиткани териб бўлиб, кейин кабел, suv ёки дренажни эслаш.
- Ҳовлини қияликсиз текис қилиб, остона олдида кўлмак олиш.
- Ҳамма жойни майса қилиб, буни фақат suv ҳисобидан билиш.
- Машина майдончасини юпқа тўшама устига қўйиш.
- Уйга энг яқин қулай жойни хўжалик қисмига бериш.
Қисқа жавоблар
Машинага қанча жой керак
Ўз машинангиздан келиб чиқинг ва эшик очилиши ҳамда ён томондан ўтиш учун захира қўшинг. Дарвоза тор бўлса, майдончани кенгроқ қилинг. Иккинчи машинани ҳам ўйлаб қўйинг: меҳмон кутилганидан тез-тез келади.
Сувни аясангиз, майса ўрнига нима
Шағал, чоки ўтли плитка, пўстлоқ, ер бағирлаб ўсадиган ўсимлик ва узум сояси. Бундай ҳовли озода кўринади, кам суғориш ва ўрим сўрайди, кўкат эса сиз дам оладиган жойда қолади.
Ҳовлини қачон қилган яхши
Ер ишлари, бетон ва теришни баҳор ёки кузда олиб бориш қулай: ёзда бетон жуда тез қотади, жазирамада ишлаш оғир. Кўчат эса уйқу пайтида экилади, шунинг учун кўкатзор режаси олдиндан тайёрланади.
Ҳовлини бўлиб-бўлиб қилса бўладими
Қувур ва кабел бутун ҳовли бўйлаб дарров тортилган бўлса — бўлади ва шундай қилган маъқул. Унда ҳар босқич ҳеч нарсани бузишни талаб қилмайди. Асосийси — умумий режани ушлаб туриш.
Ёзги ошхона ва мангални қаерга қўйиш керак
Уй деразалари ва қўшни деворидан шамол тегмайдиган томонга, ёнмайдиган асос устига, юпқа поликарбонат соябондан узоқроққа. Жой, suv, ёруғлик ва хавфсизлик ҳақида ҳовлидаги ёзги ошхона ва тандир мақоласида батафсил ёзилган.
Қисқаси
- Аввал режа ва ер остидагиси, кейин қоплама, охирида кўрк.
- Машинага дарвоза олди, дам олишга чангдан узоқ жой, хўжаликка узоқ бурчак.
- Майсазорни кичик қилинг ва эрталаб эрта, яхшиси таймер билан суғоринг.
- Уйдан қараб берилган қиялик ва дарвоза олдидаги лоток кўлмакдан сақлайди.
- Кўча чироғи учун кабел плиткадан олдин тортилади, чироқлар кўча учун олинади.
Суммалар ва тўловларни NARXTOP калкуляторида ҳисоблаб кўриш қулай.
