Ҳовлида ҳайвон қандай сақланади ва қўшнилар билан қандай чиқишиш керак — бу савол ҳайвон ҳақида эмас, одамлар ҳақида. Ит кечаси ҳуради, товуқ жазирамада ҳид беради, мушук бегона пушталарни титади, бир куни эса сизга қўшни эмас, унинг бутун қариндоши келади.
Ҳолбуки хусусий уй ҳовлисида жонивор доим боқилган: дарвоза олдида ит, ўнта товуқ, сичқонга қарши мушук. Муаммо ҳайвоннинг ўзидан эмас, учта нарсадан бошланади — ҳид, шовқин ва уларнинг ортидан ўз вақтида тозаланмаслиги.
Ит: катак, волер ёки бўш ҳовли
Ҳовлида бўш юрадиган ит биринчи меҳмон ёки тўп ортидан ошиб тушган болагача қулай. Ҳатто босиқ ит ҳам дарвоза олдида уйдагидан бошқача юради, тишлагани учун эса сиз жавоб берасиз.
Волер саволларнинг ярмини ечади. Итни унда кеча-ю кундуз сақлаш шарт эмас, лекин вақтинча киритадиган жой доим бўлсин. Ўлчамни итга қараб олинг: у бурила олсин ва чўзилиб ёцин.
- Волерда пол яланғоч ер бўлмасин: тахта ёки қиялиги бор бетон, акс ҳолда ёмғирда ботқоқ бўлади.
- Катак томли, полдан кўтарилган, кириш жойи ён томонда бўлсин.
- Соя албатта керак: ёзда металл соябон остида ит иссиқ уришидан азият чекади.
- Занжир — энг ёмон ечим: итни асабийлаштиради ва майиб қилади.
Волер жойи қолган қурилишлар билан бирга режалаштирилади, ортиб қолган бурчакка тиқилмайди — буни қандай қилиш ҳовлида қандай хўжалик бинолари керак деган мақолада.
Товуқлар: нечта, қаерда ва нима ҳид беради
Ҳовлидаги товуқ «қизиқиш учун» ўнта бўлмаса ва гўнгни қўядиган жой бўлса ўзини оқлайди. Ҳид товуқдан эмас, ҳўл тўшамадан чиқади: қуруқ товуқхона деярли ҳидсиз, ҳўли икки уй наридан билинади.
Товуқхонани деразалардан — ўзингизникидан ҳам, қўшнисиникидан ҳам узоқроққа қўядилар. Ичида шохча, уялар, том остида шамоллатиш ва қуруқ тўшама керак. Тўр, сувидиш ва ишлатилган катакни буюм сотиш эълонларида арзонга беришади.
Гўнгни қаерга қўйишни алоҳида ўйланг. Компост уюмига — майли, лекин қўшнининг девори тагига эмас. Уйда чиқиндини умуман қандай ажратиш уйда чиқиндини қандай саралаш керак деган материалда.
Мушуклар: сичқон, қўшни ва бегона пушта
Ҳовлидаги мушук фойдали ва деярли ҳеч кимга халақит бермайди — то қўшнининг гулзорини титгунча. Бичиш девор ортидаги суҳбатлардан кўра кўпроқ низони олади; ветеринария шифохоналарини компаниялар ва хизматлар орасидан топасиз.
Ўз мушукларингизни бир жойда боқинг ва идишларни кечаси олиб қўйинг. Акс ҳолда атрофдаги ҳаммаси келади, бир ойдан кейин қўшнилар уларни сизники деб ҳисоблайди — барча даъволари билан.
Ҳид, шовқин ва тозалаш: барча жанжалнинг уч сабаби
Ҳайвон туфайли чиқадиган деярли ҳар бир низо шу уч банддан бирига бориб тақалади. Яхши хабар: учаласи ҳам пул билан эмас, жадвал билан даволанади.
| Қўшнини нима безовта қилади | Сабаби | Нима қилиш керак |
|---|---|---|
| Ҳид | Ҳўл тўшама, чиқарилмаган гўнг, овқат қолган идишлар | Қуруқ тўшама, мунтазам тозалаш, ёпиқ чиқинди идиши |
| Тунда ҳуриш | Зерикиш, ўткинчиларга жавоб, очлик | Кундузи сайр, кечқурун боқиш, ўтиш йўлидан узоқдаги волер |
| Пашша | Илиқ гўнг ва очиқ челаклар | Ёпиқ идиш, компостга чиқариш, оҳак |
| Ҳайвон қўшнида | Девордаги тешик, очиқ эшикча | Девор тагини ёпиш, ўзи ёпиладиган эшикча |
Тозалашни одат қилинг: эрталаб идиш ва suv, кечқурун ҳовли ва тўшама, ҳафтада бир марта умумий тозалаш. Кунига ўн беш дақиқа, девор ортидаги йиллик суҳбатларни эса тежайди.
Масофа ва ҳовлидаги жой
Жониворни одамлар овқатланадиган ва ухлайдиган жойдан узоқроқ тутинг. Товуқхонани умумий деворга тақаб қуриш — ҳужжатда ҳаммаси сизники бўлса ҳам, маҳалла қўмитаси билан суҳбат кафолати.
Чекиниш меъёрлари шаҳарда ва вилоятда фарқ қилади: қурилишдан олдин маҳаллада ёки ҳокимиятда аниқланг. Оғзаки келишув ҳам ишлайди, лекин у гувоҳ олдида айтилгани яхши.
Ёзда suv ва соя
Бизнинг ёз ҳайвон учун қишдан хавфлироқ. Сояда ва суви бор ит жазирамани ўтказади, сувсиз — йўқ. Идиш сояда ва оёқ билан ағдариб бўлмайдиган қилиб турсин, акс ҳолда тушда suv қизийди.
- Турли жойда иккита suv идиши — бири ағдарилса, иккинчиси қолади.
- Соя ҳақиқий бўлсин: дарахт ёки тагида ҳаво юрадиган соябон, қизиган профнастил эмас.
- Товуқларга ёзда suv тез-тез алмаштирилади: иссиқда улар кўп ичади ва сувни тез иситади.
- Ит билан сайр ва машғулот — эрталаб ва кечқурун, туш пайтида эмас.
Болалар хавфсизлиги
Болалар ва ҳайвонлар бола итни овқатланаётганда қучоқламоқчи бўлгунича ажойиб чиқишади. Қоида оддий: кичкина бола ва ит бирга фақат катта одам ёнида бўлади, идиш ва катак эса тегилмайдиган жой. Ҳовлида бассейн ҳам бўлса, қоидалар қўшилади.
- Болаларга тушунтиринг: ҳовлидаги бегона итга, қанчалик ювош бўлмасин, тегилмайди.
- Эмлаш, гижжа ва канага қарши ишлов — жадвал бўйича; муддатларни ветеринардан сўранг.
- Ҳайвон билан ўйнагандан кейин — совунлаб қўл ювиш. Зерикарли, лекин ишлайди.
- Эшикчани ёпиқ тутинг: кўчага чиқиб кетган ит ўзи учун ҳам, бегона болалар учун ҳам хавфли.
Қўшнилар ва маҳалла билан келишув
Масалани ҳал қилишнинг энг арзон йўли — қўшни сизга келгунича ўзингиз уникига кириш. Тўғридан-тўғри айтинг: ит оляпмиз, волер шу томонда бўлади, кечаси ҳурса дарров айтинг, чорасини кўраман. Шу гап келажакдаги хафагарчиликнинг ярмини олади.
Низо чиққан бўлса, учинчи одам олдида гаплашинг — маҳаллада бу оддий амалиёт. Келишдингизми — бажаринг: ҳовлидаги обрў йиллар билан йиғилади, битта ҳурган кечада йўқолади.
Вақтингизни ҳам ҳалол баҳоланг. Ҳайвон — ҳар кунги харажат ва доимий иш; у машинани бир йил боқиш қанча туради деган материалдаги каби саналади.
Кўп учрайдиган хатолар
- Кучукни «болалар қувонсин» деб олишди, ярим йилдан кейин у занжирда яшайди.
- Товуқхона девор ёнида, қўшни томонга шамол урадиган жойда.
- Ҳафтада бир марта тозалашади, пашшани табиат ҳодисаси деб билишади.
- Suv қуёшда туради, идиш тушдан бери бўш.
- Меҳмонни биринчи ит кутиб олади, эгаси кейин.
- Қўшнилар билан олдиндан гаплашилмади, муаммони уларнинг қариндошидан эшитишди.
Қисқа жавоблар
Қўшниларга халақит бермаслик учун итни қандай сақлаш керак?
Кундузи сайр қилдиринг ва ўткинчиларни доим кўрмайдиган жой беринг: ит зериккандан ва девор ортидаги ҳаракатдан ҳуради. Сояли волер, қуруқ пол, suv ва кечки овқат тундаги ҳуришнинг катта қисмини олади. Занжир муаммони ечмайди, кучайтиради.
Ҳовлидаги ҳид қаердан ва уни қандай йўқотилади?
Ҳид ҳайвондан эмас, ҳўл тўшама ва чиқарилмаган чиқиндидан келади. Қуруқ товуқхона ва гўнг учун ёпиқ идиш ҳидни деярли бутунлай олади. Оҳак ҳам, қаҳрамонлик эмас, мунтазам тозалаш ҳам ёрдам беради.
Шаҳар ҳовлисида товуқ боқса бўладими?
Хусусий ҳовлида одатда мумкин, лекин қоидалар ва қўшнигача масофа туман ҳамда қурилиш турига қараб фарқ қилади. Товуқхона қуришдан олдин маҳаллада сўранг: кейин кўчириш қимматроқ ва аламлироқ.
Қўшни шикоят қилса нима қилиш керак?
Тингланг ва нимани қачонгача ўзгартиришингизни аниқ айтинг. «Ҳаммада шундай» деб баҳслашманг, бу ишламайди. Суҳбат юришмаса, маҳалладан учинчи одамни чақиринг: гувоҳ олдида тезроқ келишилади.
Қисқача
- Низо ҳайвондан эмас, ҳид, шовқин ва тозаликдан чиқади.
- Сояли ва қуруқ полли волер занжирдан ҳам, бўш ҳовлидан ҳам яхши.
- Товуқхона деразадан ва умумий девордан узоқда, тўшама қуруқ бўлсин.
- Ёзда энг муҳими — соядаги suv ва битта эмас, иккита идиш.
- Бола ва ит бирга фақат катта одам ёнида.
- Қўшнилар билан муаммодан кейин эмас, олдин гаплашинг.
Суммалар ва тўловларни NARXTOP калкуляторида ҳисоблаб кўриш қулай.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
