Ҳовлида қандай хўжалик бинолари кераклигини одатда биринчи қишдан кейин тушунасиз. Белкурак даҳлизда тунайди, лечо банкалари каравот тагида туради, велосипед ҳаммага халақит беради, семент қопи эса девор ёнидаги соябон остида нам тортади. Демак, «бир кун» эмас, шу баҳорда қуриш пайти келди.
Хусусий уй ҳовлисидаги тўлиқ тўплам шундай кўринади: омбор, кладовка, устахона, ёзги душ ва ертўла. Ҳаммаси бирдан ҳеч кимга керак эмас. Сизда нима ётганини, қанчалигини ва унга қанчалик тез-тез боришингизни тушуниш керак.
Аввало нима керак
Ҳовлини хаёлан уч уюмга ажратинг: ҳар куни олинадиган нарсалар, мавсумда бир марта олинадиганлар ва шунчаки ётганлар. Биринчи уюм уй ёнидаги кладовкага, иккинчиси омборга сўрайди, учинчисини ташлаган ёки бировга берган ҳалолроқ.
- Омбор — боғ асбоблари, ғилдирак, нарвон, қоп ва ўтин учун том. Энг керакли бино.
- Кладовка — уй ёки ошхона ёнидаги кичик хона: банкалар, челаклар, бўёқ, қишки поябзал.
- Устахона — қўли билан нимадир тузатадиганлар учун верстак ва асбоб.
- Ёзги душ — ёзда ҳар куни миннатдорчилик эшитадиган нарса.
- Ертўла — ростдан банка ёпсангиз ва картошкани қоп билан сақласангиз.
Ўлчам ва материал: неча метр етади
Асосий хато — тиқ этиб қуриш. Замбилғалтакни зўрға сиғдирган омбор бир йилда эшик олдидаги уюмга айланади. Шундай ҳисобланг: нарсаларни ерга ёйинг, бўр билан чизиб чиқинг ва узоқ деворга тиззалаб эмас, тик етиш учун йўлак қўшинг.
Материал сизнинг маҳаллангизда нима арзон ва нимани қўлидан келадиганига боғлиқ. Профнастилли каркас тез қўйилади ва енгил. Ғишт ва блок қимматроқ, лекин ёзда ичи салқин, қишда бир кечада совиб қолмайди. Ёғоч чиройли ва иссиқ, аммо парвариш сўрайди ва пастдаги намни ёқтирмайди.
Материалдан муҳимроғи: пол ерда турмаслиги учун ҳеч бўлмаса устунчали пойдевор ва томнинг ўз томонингизга қиялиги. Ердан узилмаган бино пастдан чирийди ва ичидаги ҳамма нарсага нам ҳидини беради.
Қаерга қўйиш: дунё томонлари ва қўшнилар
Ертўла ва салқин бўлиши керак бўлган ҳамма нарса шимол томонга, уй соясига қўйилади. Ёзги душ аксинча, қуёшга: бак ўзи исисин. Омборни участканинг кўр томони бўйлаб қурган маъқул — у деворни ёпади, лекин пушталардан ёруғликни олмайди.
Йўлакчани алоҳида ўйланг. Қоронғида, қўли тўла ҳолда лой кечиб омборга бориш — ундан фойдаланишни ташлашнинг аниқ йўли. Эшик тепасидаги лампа ва ярим метр плитка кўп нарсани ҳал қилади.
Қўшнилар билан икки нарсани олдиндан келишинг: томдан suv қаерга тушади ва соя кимнинг томонига тушади. Девор ёнидаги капитал биноларни маҳаллий қоидаларга мувофиқ келишиб олган маъқул, маҳаллада қаерга боришни айтишади. Бу кейин деворни кўчиришдан арзон.
Асбоб ва қишки захирани сақлаш
Асбоб ўғирлангани учун эмас, ўз жойи йўқлиги учун йўқолади. Илмоқли қалқон осинг ва ҳар бир калитнинг контурини маркер билан чизиб қўйинг: кўринишдан кулгили усул, лекин нима етишмаётгани дарров кўринади.
- Кесадиган ва санчадиган нарсалар — бола бўйидан баланд, заҳарли воситалар — қулф остида.
- Майдасини ёзувли банкаларга солинг: шуруплар, михлар, хомутлар. Ёзувсиз бир йилда битта катта «ҳар хил» банкаси бўлади.
- Ғилдираклар — жавонда тик, ерда уюм қилиб эмас.
- Қишки захира — полда қути ичида эмас, тахта жавонларда: полдаги банка совуқдан биринчи ёрилади.
«Ҳар нарсанинг ўз жойи» тизими ҳовлида ҳам хонадондагидек ишлайди. У қандай қурилиши уйда тартибни қандай сақлаш керак деган мақолада батафсил.
Ёзги душ ва ертўла: сувли икки бино
Ёзги душ — тепада бак, пастда поддон ва албатта сувни чиқариш. Чиқармасангиз, оёқ остида ботқоқ ва чивин бўлади. Қора бак тез исийди; электр иситгич қўйсангиз, розетка ва симни одамдай, ерга улаш ва автомат билан қилинг.
Ертўла — оддий биноларнинг энг мураккаби. Гидроизоляция, шамоллатиш қувури ва қўлда банка билан туша оладиган нарвон керак. Ер ости суви баланд бўлса, ертўла қудуққа айланади: унда қалин деворли ер усти кладовкасини қилган яхшироқ.
Сувни душ ва ювиниш жойига олдиндан тортадилар, «кейин ўйлаймиз» деб эмас. Қувурни музлаш чегарасидан пастга ётқизадилар ёки қишда бўшаца бўладиган қилиб қўядилар — тартиб дачани қишга қандай тайёрлаш керак деган таҳлилда.
Нимасини ўз кучингиз билан қурасиз
| Бино | Ўз кучингиз билан | Уста билан яхшироқ |
|---|---|---|
| Каркасли омбор | Ҳа, шуруповёрт ва текислагич билан ишлай олсангиз | Оралиқ катта бўлса, том ва стропила |
| Кладовка-қурилма | Пардоз, жавонлар, эшик | Уй деворига уланиш ва гидроизоляция |
| Устахона | Верстак, стеллажлар | Электр: шчит, автомат, ерга улаш |
| Ёзги душ | Каркас, бак, поддон | Сувни чиқариш ва иситгич улаш |
| Ертўла | Жавон ва нарвон | Қазиш, девор, гидроизоляция, шамоллатиш |
Материални донасининг нархи бўйича эмас, етказиб бериш ва ортиб қоладигани билан солиштиринг: қопларнинг ярми кўпинча ётиб қолади. Бригада ва усталарни хизматлар бўйича компаниялар ва усталар орасидан қидиринг, ишлатилган блок, тахта ва эски дарвозани эса буюм сотиш эълонларида арзонга беришади.
Тартиб ва ўғридан ҳимоя
Хўжалик биноси — ҳовлининг энг заиф жойи: уйда одам бор, омборда эса иккита шурупдаги осма қулф ортида қиммат асбоб туради. Одатда эшикни эмас, илгакларни ёки профнастил деворни очишади.
- Илгакларни шурупга эмас, ичкаридан гайкали болтга қўйинг.
- Эшик бутун бўлсин, косяги деворга кирсин, боғламга қоқилган бўлмасин.
- Омбордаги дераза кичик ва баланд бўлсин.
- Қиммат асбобни кираверишда кўринадиган жойда қолдирманг.
- Ҳаракат датчикли чироқ ҳовлида ёвуз итдан кўра яхшироқ қўрқитади.
Ҳовлида ит яшаса, унинг катаги ва волери бинолар билан бирга режалаштирилади — нимани ҳисобга олиш ҳовлида ҳайвон қандай сақланади деган мақолада.
Кўп учрайдиган хатолар
- Омборни бугунги нарсаларга тиқ этиб қуришди — бир йилдан кейин ичига кириб бўлмайди.
- Пол тўғри ерда: тахта икки қишда чириди, қоплар нам тортди.
- Том қиялиги қўшни томонга: баҳорда suv бегона пойдевор ёнида.
- Ёруғлик ва йўлакча унутилди: қишда у ерга ҳеч ким бормайди.
- Қулф яхши, илгаклар эса шурупда.
- Ертўла suv қанчалик баланд туришини текширмай қазилди.
Қисқа жавоблар
Ҳовлида аввало қандай хўжалик бинолари керак?
Омбор ва кладовка. Улар асосий оғриқни олади: асбоб ва мавсумий нарсалар уйдан чиқади ва соябон остида нам тортишни бас қилади. Устахона, душ ва ертўла кейин, ҳовлида нима билан шуғулланишингиз аниқ бўлгач қўшилади.
Омборни қандай ўлчамда қуриш керак?
Нарсаларни ерга ёйинг, чизиб чиқинг ва узоқ деворгача ярим метр йўлак қўшинг. Тиқ этганидан кўра бир метр каттароқ яхши: кириш ноқулай бўлган бино тез орада эшик олдидаги уюмга айланади.
Омборни ўзим қурсам бўладими?
Профнастилли каркасни текислагич, шуруповёрт ва ёрдамчи билан ўзингиз йиғасиз. Оралиқ катта бўлгандаги стропила, электр ва гидроизоляцияни устага берган маъқул: уларни қайта қилиш дарров тўғри қилишдан қиммат.
Қурилишни қўшнилар билан келишиш керакми?
Одамгарчилик бўйича — ҳа, айниқса девор умумий чегара бўйлаб кеца ва томдан suv тушса. Капитал бинолар учун қоидалар туманларда ҳар хил: ишни бошлашдан олдин маҳаллада ва ҳокимиятда сўранг.
Қисқача
- Аввал омбор ва кладовка, қолгани эҳтиёжга қараб.
- Ўлчамни захира билан олинг ва полни албатта ердан узинг.
- Ертўла ва салқин нарсалар сояга, ёзги душ қуёшга.
- Ёруғлик ва йўлакча бинодан фойдаланасизми ёки йўқми, шуни ҳал қилади.
- Қулф нархи эмас, илгак ва косяк ушлаб туради.
Суммалар ва тўловларни NARXTOP калкуляторида ҳисоблаб кўриш қулай.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
