Квартирани кўришда нимага қараш керак — кўпчилик бу ҳақда эшик олдида, уй эгаси калитни бураб, ремонт қанчалик яхши эканини айтишни бошлаганда ўйлайди. Йигирма дақиқадан кейин сиз «ёмон эмас шекилли» деган туйғу билан чиқасиз ва кейин ҳамма нарсани ҳал қиладиган фактларни билмай қоласиз.
Шунинг учун рўйхат бўйича юринг. Жўмракни очиш, калитларни босиш, ванна тагига қараш — одатий иш: сиз бир неча йиллик даромадингиз эвазига олинадиган уйни кўряпсиз. Фонарли телефон, рулетка ва зарядлагич олинг — у билан розеткани текшириш қулай. Босиқ кўрик қирқ дақиқача вақт олади, шошилишнинг ҳожати йўқ.
Подезд ва уй: кўрикни кўчадан бошланг
Квартира уй билан бирга сотилади, уйни эса қайта қуриб бўлмайди. Атрофни айланиб чиқинг: кечқурун машиналар қаерда туради, ахлат контейнерлари дераза тагида эмасми. Шаҳар чеккасидаги янги уйларда ҳовли кўпинча тугалланмаган бўлади.
Подездда юқори қават шифтига ва дераза ёнидаги деворга қаранг: ҳўл доғ ва шишган бўёқ том оқаётганини билдиради. Ертўладаги нам ҳиди биринчи қават квартираларига кўтарилади. Лифтни кўз билан баҳоламанг, миниб кўринг. Девордаги ТЧСЖ эълонларини ҳам ўқинг.
Маҳалла ўйланганидан муҳимроқ: майдони бир хил квартира Чилонзорда ва Сергелида бошқача туради, фарқ эса деворда эмас. Шаҳар бўйича нархлар қандай шаклланиши Тошкентдаги туманлар ва уй-жой нархлари мақоласида ёзилган, тўловни чамалашга эса уй-жой калкулятори ёрдам беради.
Эшик, дераза ва хоналар қаёққа қарайди
Кириш эшиги босмасдан очилиши, қулф енгил айланиши керак. Ички эшикларни ҳам текширинг: эшик полга илашса, уй чўккан бўлиши мумкин.
Деразаларни битталаб очинг ва ёпинг, балкондагисини ҳам. Қўлингизни откос бўйлаб юргизинг: нам, бурчакдаги моғор, резинадаги қора нуқталар — бу конденсат, қишда suv оқади. Ёғоч ромларга пастдан қаранг, қуйи тўсин биринчи чирийди.
Ёзни қандай ўтказишингизни деразанинг томони ҳал қилади. Ғарб — соат тўртдан ботгунча қизийдиган хона ва ўчмайдиган кондиционер; бизнинг иссиқда бу ҳар ойда сезиладиган пул. Шимол салқинроқ, лекин қоронғи. Энг яхшиси — шарқ ва жануби-шарқ. Июлда қуёш қаерга тушишини сўранг: сплит танлаш ҳақида квартира учун кондиционер танлаш мақоласи бор.
Девор, шифт ва пол: suv изини қаердан қидириш керак
Оқишларни бўёқ ва тортма шифт билан яширишади, аммо из қолади. Шифт бурчакларига, ҳаммом ва ошхонадаги стояк атрофига қаранг. Сариқ доғ, кўчган обой, битта девордаги янги бўёқ — тўғридан-тўғри сўранг: «Бу ерни suv босганми? Қачон, қаердан?»
Ёриқлар ҳар хил бўлади. Сувоқ устидаги ингичка тўр — одатий ҳол. Деворни қия кесиб ўтадиган ва пастки қаватда такрорланадиган ёриқ эса шошмаслик сабаби.
Полни оёқ билан текширилади: бутун квартира бўйлаб босиб юринг, ғижирлаш ва бўш кафел дарров сезилади. Полга думалоқ нарса қўйинг — бир томонга думаласа, стяшка қийшиқ. Квартирани ўзингизга мослаш қанча туришини олдиндан сананг: квартира таъмири бюджети одатда кўрикда кўринганидан каттароқ чиқади.
Suv: сантехника ва босим
Кўрикнинг энг кам эътибор бериладиган қисми. Ҳаммом ва ошхонада совуқ ва иссиқ сувни бир вақтда очинг. Юқори қаватларда босимнинг пастлиги тез-тез учрайди ва насос билан ҳал бўлади, яъни сизнинг пулингиз ҳисобига. Сўранг: иссиқ suv узилиб турадими, босим қайси вақтда тушади.
Кейин: ваннадан suv тез кетадими, раковина таги қуруқми, бачок тўлиб тўхтайдими. Фонар билан унитаз орқасига қаранг — қувурлардаги занг излари ҳар қандай гапдан кўра кўпроқ нарсани айтади. Чўян стояклар оқаётган бўлса, алмаштириш яқин йиллардаги иш.
Электр ва шамоллатиш
Зарядлагич билан ҳамма розеткани айланиб чиқинг. Шчитокка қаранг: замонавий автомат ва УЗОми ёки эски пробками. Алюминий сим кондиционер, кир ювиш машинаси ва духовкани бир вақтда кўтармайди — алмаштиришни ҳисобга олинг.
Шамоллатишни қоғоз варақ билан текширилади: уни ошхона ва ҳожатхонадаги панжарага тутинг. Ёпишса — тортиш бор, тушса — ҳаммомда нам бўлади. Ҳисоблагичларни ҳам сўранг: текширувдан ўтганми, кўрсаткични ким юборади. Катта суммалар қаердан чиқишини электр ҳисобини қандай ўқиш керак деган материал тушунтиради.
Шовқин, қўшнилар ва кун вақти
Квартирада бир дақиқа жим туринг. Лифт, тепадаги қадамлар, девор орқасидаги суҳбат эшитиладими? Кундузги шовқин бошқа, кечқурунги ҳовли бутунлай бошқа нарса. Квартира ёқса, иккинчи марта олтидан кейин келинг: машиналар, скамейкадаги давралар, биринчи қаватдаги ошхона ҳиди фақат ўшанда кўринади.
Қўшнилар ҳақида уй эгасидан эмас, ҳовлидаги одамлардан ёки маҳалладан сўранг: тепада ким яшайди, ёнидаги квартиралар суткалаб ижарага берилмайдими. Подезд олдидаги беш дақиқа кўрикдан кўпроқ нарса беради.
Уй эгасидан нимани сўраш ва нимани суратга олиш керак
Овоз чиқариб сўранг: мулкдор ким ва сотишга ҳамма розими, неча йилдан бери эгалик қилишади, коммунал қарз борми, қайта режалаштириш қонунийлаштирилганми, техникадан нима қолади, нега сотишяпти. Жавобларни ёзиб боринг — кетма-кет тўртинчи квартирада ҳаммаси чалкашиб кетади.
Телефонга олинг: шчиток, ҳисоблагичлар, стояклар, шифт бурчаклари, ҳар бир деразадан кўриниш, ҳовли ва подезд. Суратлар кейин савдолашишда асқотади. Қоғозларни текшириш алоҳида босқич, у битим олдидан текшириш рўйхатида ёзилган.
Бир дақиқада нимани текшириш мумкин
| Нимани текширамиз | Қандай | Ёмон белги |
|---|---|---|
| Suv босими | Совуқ ва иссиқни бирга очиш | Ингичка оқим, сакраш |
| Шамоллатиш | Панжарага қоғоз варақ | Ушланиб турмайди |
| Розеткалар | Ҳар бирига зарядлагич | Ярми ишламайди |
| Оқиш излари | Шифт бурчаклари, стояклар | Доғлар, янги бўёқ |
Тез-тез учрайдиган хатолар
- Квартирани кечқурун қоронғида кўриш: камчиликларнинг ярми кўринмайди.
- Эълондаги суратларга ишониш: улар кенг обектив билан олинади. Вариантларни квартира сотуви эълонлари ичида солиштиринг, майдонни рулетка билан ўлчанг.
- Мебелга маҳлиё бўлиш. Уни олиб кетишади, обойни алмаштирасиз, стояк ва дераза томони эса қолади.
- Нима қолишини аниқламаслик: оғзаки «кондиционер сизники» ва калит топшириш куни бошқа-бошқа нарса.
Қисқа жавоблар
Квартирани кўриш қанча вақт олади?
Биринчи сафар учун қирқ дақиқа, квартира ёқса иккинчисига яна шунча. Иккинчи марта куннинг бошқа вақтида келинг. Шунда ҳовлини кечқурун кўрасиз ва автотураргоҳ билан нима гаплигини тушунасиз.
Квартирани кўришда аввало нимага қараш керак?
Suv, оқиш излари, электр ва шамоллатишга: тузатиш энг қимматга тушадиган нарсалар шулар. Обой ва смесителни ўзингиз арзонга алмаштирасиз. Стояк, қийшиқ пол ва ғарбга қараган деразани эса олиб кетиб бўлмайди.
Ижарага олинадиган квартирани кўриш нимаси билан фарқ қилади?
Сиз таъмирламайсиз, балки қайд этасиз. Синган нарсаларни ёзиб олинг ва рўйхатни ҳисоблагич кўрсаткичлари билан шартномага илова қилинг. Вариантларни ижарага бериладиган квартиралар бўлимида кўриш қулай, жойида эса босим ва розеткаларни текширинг.
Кўрикдан кейин савдолашса бўладими?
Аниқ камчилик топилган бўлса, савдолашиш керак. Суммани айтганингизда далилингиз кучли бўлади: стоякни алмаштириш, полни текислаш, янги шчиток. Умумий «қиммат» деган гапни эгаси эшитмайди.
Қисқача
- Режа билан ва қирқ дақиқага боринг, «тезгина кўриб чиқаман» деб эмас.
- Уй, ҳовли ва подезд квартира ҳақида обойдан кам гапирмайди.
- Suv, оқиш излари, электр ва шамоллатиш — асосийси, қолгани тузатилади.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
