Ҳовли уйини кўришда нимани текшириш керак — бу квартирадагидан мураккаброқ савол. Сиз фақат деворни эмас, ер участкаси, suv, иситиш, дарвозагача бўлган йўл ва девор ортидаги қўшниларни ҳам оласиз. Буларнинг деярли ҳаммаси ўз ҳисобингиздан тузатилади: шикоят қиладиган ТЧСЖ ҳам, умумий стояк ҳам йўқ.
Уйни қуруқ кунда кўрмаган маъқул: ёмғирдан кейин ҳовлидаги suv қаёққа кетиши кўринади. Кўрикка бир соат ажратинг, фонар ва эски оёқ кийим олинг — чордоққа чиқишга ва уй остига қарашга тўғри келади.
Участка, девор ва йўл
Дарвозадан бошланг. Машинангиз ҳовлига кирадими, қум ортилган юк машинаси ўтадими. Участка қандай жойлашганига қаранг: уй пастликда бўлиб, қўшнилар баландда турса, ёмғир ва қор суви сизга келади. Изларни қидиринг: ювилган сўқмоқ, девор тагидаги тупроқ, цоколдаги қора чизиқ.
Чегараларни аниқланг. Девор кўпинча ҳужжатдаги чегарада эмас, «аввалги қўшни билан келишилган» жойда туради, кейин бу узоқ жанжалга айланади. Режани кўрганингиз билан солиштиринг ва периметрни айланиб чиқинг.
Атрофни ҳам баҳоланг: дўкон, мактаб, бекат, масжид, маҳалла қўмитаси. Уйнинг нархи булардан квадрат метрдан кам шаклланмайди, вариантларни эса уй сотуви эълонлари ичида солиштириш қулай.
Пойдевор ва ёриқлар
Уйни айланиб чиқинг ва цоколни кўздан кечиринг. Сувоқдаги майда тўр — одатда жиддий эмас. Бармоқ энидаги, диагонал кетадиган, юқорига ёки пастга қараб кенгаядиган ёриқ эса жиддий. Айниқса у ташқарида ҳам, ичкарида ҳам бир жойда бўлса.
Ёриқ қачон пайдо бўлгани ва кенгаяётганини сўранг. Эгаси «анча бўлди, катталашмаяпти» деса, эски суратларни сўранг. Отмосткага ҳам қаранг: унинг бузилгани — suv учун пойдевор остига тўғри йўл.
Том ва чордоқ
Чордоққа чиққанлар кейин афсусланмайди. У ерда ҳаммаси кўринади: стропиладаги қора оқим излари, ҳўл изоляция, тирқишдан тушаётган ёруғлик. Шифтнинг битта жойидаги янги фанер — деярли ҳар доим оқиш устидаги ямоқ.
Ташқаридан том чўққисига, туташган жойларга ва қувур атрофига қаранг: одатда ўша ердан оқади. Ёриқ ва йўсинли шифер, занглаган профнастил, эгилган нишаб — том яқин йилларда сизнинг ташвишингиз. Уни қачон ёпишганини қўшнилардан ҳам сўранг.
Нам: у қаерда яширинади
Уйдаги нам доим ҳид беради. Киринг, эшикни ёпинг ва шунчаки туринг. Димиққан ҳид, нариги хонадаги оғир ҳаво — бу сигнал. Ташқи деворларнинг пастки бурчакларини ва ҳожатхона туташган деворни текширинг.
Уй остига қаранг. Ҳўл тупроқ, ғиштдаги оқ қатлам, тўсинлардаги замбуруғ, шишган ламинат — буларни косметика билан даволаб бўлмайди. Эски уйда деворнинг пасти янги бўялган бўлса, уни гўзаллик учун бўяшмайди.
Иситиш ва газ
Тўғридан сўранг: нима билан иситишади ва энг совуқ ойда қанча тўлашади. «Газ билан, арзон» деган жавоб ҳеч нарсани англатмайди — квитансияларни кўрсатишни сўранг. Алоҳида аниқланг: қишда қувурда босим борми? Баъзи маҳалла ва посёлкаларда кечқурун босим тушади ва қозон ўчиб қолади.
Қозонга қаранг: маркаси, ёши, ким хизмат кўрсатади, мўри қоидага мувофиқми. Радиаторларни текширинг — совуқ сексиялар «қўлдан келганича» қилинган тармоқни билдиради. Уйда баллон ёки печка бўлса, ёқилғи қаерда сақланишини билинг. Хавфсизлик ҳақида уйда газдан хавфсиз фойдаланиш деган алоҳида материал бор.
Suv, канализация ва электр
Suv қаердан келади: марказий қувурданми, скважинаданми ёки қудуқданми? Скважина бўлса — чуқурлиги, насоси, сувнинг таъми ва таҳлили. Қувур бўлса — узилишлар бўладими, босим қачон пасаяди. Ҳамма жўмракни очинг.
Канализация одатда септик ёки чуқур бўлади. Ҳажмини, ассенизаторни қанчалик тез-тез чақиришини ва қувур қаерга чиқарилганини сўранг. Чуқур қўшни девори тагида бўлса — бу келажакдаги жанжал.
Электрни кириш кабели ва шчиток бўйича текширилади: автомат ва ерга уланиш борми, насос, кондиционер ва бойлер бирданига ишлашига қувват етадими. Алоқани ҳам сўранг: вилоятда интернет фақат битта провайдерда бўлиши ёки умуман бўлмаслиги мумкин. Бундай ҳолатда нима қилиш вилоятга ва ҳовли уйига интернет мақоласида ёзилган.
Дераза, эшик ва ҳовлидаги қурилишлар
Эшик ва деразалар — бу иссиқлик ва пул. Ҳар бирини текширинг: зич ёпиладими, рамнинг пасти чиримаганми. Эшикнинг қийшайиши кўпинча уйнинг ўша бурчаги чўкканини билдиради.
Ҳовлидаги қурилишларга уйга қарагандек қаранг: ёзги ошхона, омборхона, гараж, соябон, тандир. Улар нархга киради ва уларнинг томи ҳам оқади. Қайси қурилиш ҳужжатда бор, қайси бири расмийлаштирилмаганини аниқланг: бу кейинги сотувга ҳам, битим олдидаги текширувга ҳам таъсир қилади — у битим олдидан текшириш рўйхатида ёзилган.
Қишдаги йўл ва қўшнилар билан суҳбат
Сўранг: кўчани қишда тозалашадими ва бу кимнинг иши. Уй тупроқ йўлли берк кўчада турса, такси дарвозагача келмаслиги мумкин. Ёмғирдан кейин йўлга қаранг: дарвоза олдидаги кўлмак бир ҳафта турса, бу сизнинг кўлмагингиз.
Қўшнилар билан гаплашинг. Калитка олдидаги ўн беш дақиқа бутун кўрикдан кўпроқ нарсани айтади: ёзда suv қандай, чироқ тез-тез ўчадими, эгаси аслида нега сотаётгани.
Нимага қараш ва қайси белги ёмон
| Нимани кўрамиз | Қандай текширамиз | Ёмон белги |
|---|---|---|
| Пойдевор | Уйни айланиб, цоколни кўриш | Кенг диагонал ёриқ |
| Том | Фонар билан чордоққа чиқиш | Стропилада оқим изи, ҳўл изоляция |
| Нам | Ёпиқ уйда туриб кўриш | Димиққан ҳид, девордаги оқ қатлам |
| Иситиш | Қишки квитансиялар, қозон | «Қанча тўлаганим эсимда йўқ» |
| Участка | Ёмғирдан кейин периметрни айланиш | Suv туради, уй пастликда |
Тез-тез учрайдиган хатолар
- «Эгасидан уялиб» чордоққа чиқмаслик ва уй остига қарамаслик.
- Харажатлар ҳақидаги гапга ишониш. Қиш ойлари учун газ ва свет квитансияларини сўранг.
- Фақат уй нархини санаб, дарвоза, йўл, септик ва деворни унутиш — булар ҳам пул. Умумий бюджетни уй-жой калкулятори билан чамаланг.
- Ҳамма қурилиш ва қўшимчалар расмийлаштирилганини текширмаслик.
Қисқа жавоблар
Ҳовли уйини кўришда аввало нимани текшириш керак?
Пойдевор, том ва намни: тузатиш энг қиммат ва энг қийин бўлган нарсалар шулар. Кейин иситиш, suv ва электр — ҳар куни фойдаланадиганингиз. Обой ва пол эса энг охирида.
Уйни йилнинг қайси фаслида кўрган яхши?
Куз ва қишда энг кўп нарса кўринади: уй иссиқни қандай ушлайди, қаердан оқади. Ёзда уй ўзидан чиройлироқ кўринади. Иссиқда кўрсангиз, қиш ҳақида сўранг ва тўлов қоғозларини олинг.
Кўрикка қурувчи керакми?
Эски уй ёки ёриқли уй бўлса — ҳа, таниш уста бир соатда бу ерда нима қайта қилинганини айтади. Унинг иши том ёпишдан анча арзон. Бозорда умуман нима борлигини кўчмас мулк бўлимида кўриш мумкин.
Қўшнилардан нимани сўраш керак?
Бу ерда suv ва чироқ қандай, йўлни тозалашадими, бу уйни қачондан бери сотишяпти. Қўшнилар одатда тўғри гапиради, чунки кейин сиз билан ёнма-ён яшайди. Маҳалла ҳақида ҳам сўранг.
Камчилик топилса, савдолашса бўладими?
Ҳа, ва рақам билан яхшироқ. Томни ёпиш, қозонни алмаштириш, септикни чуқурлаштириш — буларнинг ҳаммаси пулда ҳисобланади. Ҳисоб-китобни кўрсатганингизда эгаси чегирмага кўпроқ рози бўлади.
Қисқача
- Уй участка, йўл ва қўшнилар билан бирга олинади — ҳаммасига қаранг.
- Чордоқ ва уй ости меҳмонхонадаги ремонтдан муҳимроқ.
- Нам ва ёриқни бўёқ яширади, аммо ҳид ва отмостка ошкор қилади.
- Қишки квитансияларни сўранг: иситиш — ҳовли уйининг асосий харажати.
- Suv, септик, электр қуввати ва алоқа ҳақида аниқ савол беринг.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
