Мадина Чилонзордаги эски уйда квартира ижарага олади, уй эгаси кондиционернинг ташқи блокини фасадга осишга рухсат бермайди — уйнинг кўринишини бузади, дейди. Июлда хона ҳарорати кечқурун ҳам 30 даражадан пасаймайди, деразалар қуёш томонга қарайди, вентилятор эса шунчаки иссиқ ҳавони ҳайдайди. Кондиционерсиз квартирада иссиқни қандай ўтказиш мумкинлигини Мадина синаб кўриш йўли билан топди: баъзи маслаҳатлар чиндан ёрдам берди, баъзилари эса афсона бўлиб чиқди.
Кондиционер қўйиб бўлмаслиги фақат уй эгаси туфайли эмас — баъзан эски симлар юкни кўтармайди, янги уйдаги уй-жой бошқаруви фасадга ташқи блок тақиқлайди, ёки мавсум қизиган пайтда усталар ҳафталаб банд бўлгани учун харид ва ўрнатишга пул ёки вақт йўқ. Савол эса бекорга эмас: иссиқ ухлашга, ишлашга халақит беради ва suv учун тўлов одатдагидан юқори чиқади.
Кондиционерсиз квартира ҳароратини нима чиндан пасайтиришини, бу қанча туришини ва қачон чидаб туриш, қачон эса бўлиб-бўлиб кондиционер қўйиш арзонроқ эканини кўриб чиқамиз.
Нега квартирада кечқурун ҳам иссиқ
Кундузи девор ва шифт иссиқликни йиғади, уни эса кечқурун қайтаради — шунинг учун қуёш ботгандан кейин ҳам хонада дим бўлади. Энг кўп текис том остидаги охирги қават квартиралари ва балконсиз қуёш томонидаги квартиралар қизийди. Квартира ижарага олиш ёки сотиб олишда уйнинг томони ва қавати — кўчмас мулк эълонларида шартнома имзолашдан олдин, биринчи иссиқ ёздан кейин эмас, қараладиган нарса.
Кондиционерсиз нима чиндан ёрдам беради
- Кундузи зич ва оч рангли пардалар ёки деразага фолга — қуёшни хонага ўтказмасдан қайтаради.
- Кечаси ва эрта тонгда шамоллатиш, ташқи ҳаво хонадагидан совуқ бўлганда, кундузи эса деразалар ёпиқ.
- Ёнида муз солинган идиш ёки нам сочиқ билан вентилятор — ҳаво бир неча даражага совуқроқ эсади.
- Кечқурун полларни нам тозалаш — suv буғланиб хонадаги ҳавони бир оз совийди.
- Ортиқча техникани ўчириш — телевизор ва компютер ҳам соатлаб ишласа хонани иситади.
Иссиққа қанча кетишини қандай ҳисоблаш керак
Формула: иссиққа кетадиган харажат = вентилятор ва техника электри + совутиш учун suv + уйқусиз тунлар туфайли иш қобилияти пасайиши, пулга айлантирилса.
1-мисол. Иккита вентилятор ёз бўйи — уч ой — кунига 10 соат ишлайди. Шартли қуввати ҳар бири 60 Вт бўлса, бу иккаласига кунига 1,2 кВт·соат, 90 кунда — 108 кВт·соат. Ўз тарифингиздаги сўмга бу рақамни пул бўлимидаги маълумот ёки ҳисоб-китобингиз орқали ўзингиз ҳисоблайсиз: ҳисоблаш принципи — ишлаш соати × қувват × кун × тариф.
2-мисол. Кондиционер билан солиштирамиз: харид ва ўрнатиш шартли 4 000 000 сўм, худди шундай уч ой кунига 6 соат, қуввати тахминан 1 кВт — мавсумда 540 кВт·соат, вентилятордан анча кўп, аммо хонада чиндан салқин бўлади, шунчаки чидаб бўлмайди. Бундай хариднинг ўзини қоплаши шу квартирада неча йил яшашингизга боғлиқ масала.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай ҳисоблаймиз | Мисол |
|---|---|---|
| Ёз учун вентилятор | соат × қувват × кун | 10 с × 0,06 кВт × 90 кун = 54 кВт·соат |
| Ёз учун кондиционер | соат × қувват × кун | 6 с × 1 кВт × 90 кун = 540 кВт·соат |
| Кондиционер хариди | нарх + ўрнатиш | шартли 3 000 000 сўмдан |
Кондиционер қўйиб бўлмаса нима қилиш керак
Агар гап уй қоидаларида бўлса, пулда эмас, ташқи блокисиз кўчма моделлар қутқаради — уларни ижарадаги квартирада ҳам уй эгасидан рухсациз қўйиш мумкин, гарчи улар стационар моделлардан кам самарали ва шовқинлироқ бўлса ҳам.
Таниш ҳолат: Мадинанинг қўшниси ташқи блок туфайли уй эгаси билан баҳслашиб кўрган, кейин таслим бўлиб, ғилдиракли кўчма кондиционер қўйган — шовқинли, аммо хонада ухлаш мумкин бўлган. Бир йилдан кейин кондиционери бор квартирага кўчиб ўтган ва масала ўз-ўзидан ҳал бўлган.
Умуман кондиционер қўйишга арзийдими
Агар иссиқлик йилига бир-бир ярим ойгина давом эца, ижарадаги квартира учун мантиқ бошқача, ўзиники учун бошқача: бегона деворларга катта пул сарфлашнинг маъноси камроқ. Ўз уйи учун, аксинча, кондиционер йиллар давомида ўзини оқлайди — айниқса квартира ижарага берилса ва ҳарорат уни ёзда қанчалик тез ижарага беришга таъсир қилса.
Харидга қарор қилинган-у, ортиқча сумма бўлмаса, техникани кўпинча бўлиб-бўлиб ёки кредит орқали олишади — ортиқча тўловни олдиндан ҳисоблаб кўриш мумкин. Бундай ҳисобнинг умумий принципи кредит бўйича ортиқча тўловни қандай ҳисоблаш мақоласида кўрсатилган.
Кўп учрайдиган хатолар
- Кундузи деразаларни очиқ қолдиришади — тунги салқинлик ўрнига иссиқ ҳавони киритишади.
- Вентиляторни фақат ўзига эмас, кечқурун кўчадан тоза ҳаво киришига қаратмайдилар.
- Кондиционерни иссиқ қизиган пайтда сотиб олишади, ўрнатиш нархи баҳордагидан қиммат бўлади.
- Техникага олдиндан жамғармайдилар ва кейин қиммат микрозаём олишга мажбур бўлишади.
Қисқа жавоблар
Кондиционерсиз квартирада иссиқни қандай ўтказиш мумкин
Кундузи дераза ва пардаларни ёпинг, кечаси шамоллатинг, ёнида suv ёки муз солинган вентилятор ишлатинг — булар биргаликда техника ишлатмасдан сезилаётган ҳароратни бир неча даражага пасайтиради.
Нега квартирада кечаси ҳам дим бўлади
Девор ва шифт кун давомида исиб, қуёш ботгандан кейин иссиқликни қайтаради, айниқса балконсиз охирги қават ва қуёш томонида.
Ижарадаги квартирага кондиционер қўйиш мумкинми
Уй эгаси ва уй қоидаларига боғлиқ — кўпинча ташқи блоксиз кўчма модел ёрдам беради, уни фасадни бузмасдан қўйиш ва олиб кетиш мумкин.
Қайси бири арзон — вентилятор ёки кондиционер
Электр пули бўйича вентилятор бир неча баравар арзон, лекин кондиционер ҳароратни чиндан пасайтиради, вентилятор эса фақат ўша иссиқ ҳавони ҳайдайди.
Бир неча ойлик иссиқ учун кондиционер олишга арзийдими
Ўз уйингиз учун одатда ҳа, агар унда бир неча йил яшашни режалаштирсангиз — харидни фақат битта мавсум эмас, ёз охиригача ҳисобланг.
Қисқача
- Кондиционерсиз энг муҳими — кундузи иссиқни киритмаслик ва кечаси шамоллатиб чиқариш.
- Suv ёки муз билан вентилятор сезилаётган ҳароратни ҳар қандай техникадан арзонроқ пасайтиради.
- Иссиққа кетган харажат оддий ҳисобланади: техника соати × қувват × тариф.
- Уй сабабли кондиционер қўйиб бўлмаса, ташқи блоксиз кўчма модел ёрдам беради.
- Кондиционер каби катта харидни олдиндан режалаштириш, шошилинч қарзга ботишдан арзонроқ.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
