Madina Chilonzordagi eski uyda kvartira ijaraga oladi, uy egasi konditsionerning tashqi blokini fasadga osishga ruxsat bermaydi — uyning ko‘rinishini buzadi, deydi. Iyulda xona harorati kechqurun ham 30 darajadan pasaymaydi, derazalar quyosh tomonga qaraydi, ventilyator esa shunchaki issiq havoni haydaydi. Konditsionersiz kvartirada issiqni qanday o‘tkazish mumkinligini Madina sinab ko‘rish yo‘li bilan topdi: ba’zi maslahatlar chindan yordam berdi, ba’zilari esa afsona bo‘lib chiqdi.
Konditsioner qo‘yib bo‘lmasligi faqat uy egasi tufayli emas — ba’zan eski simlar yukni ko‘tarmaydi, yangi uydagi uy-joy boshqaruvi fasadga tashqi blok taqiqlaydi, yoki mavsum qizigan paytda ustalar haftalab band bo‘lgani uchun xarid va o‘rnatishga pul yoki vaqt yo‘q. Savol esa bekorga emas: issiq uxlashga, ishlashga xalaqit beradi va suv uchun to‘lov odatdagidan yuqori chiqadi.
Konditsionersiz kvartira haroratini nima chindan pasaytirishini, bu qancha turishini va qachon chidab turish, qachon esa bo‘lib-bo‘lib konditsioner qo‘yish arzonroq ekanini ko‘rib chiqamiz.
Nega kvartirada kechqurun ham issiq
Kunduzi devor va shift issiqlikni yig‘adi, uni esa kechqurun qaytaradi — shuning uchun quyosh botgandan keyin ham xonada dim bo‘ladi. Eng ko‘p tekis tom ostidagi oxirgi qavat kvartiralari va balkonsiz quyosh tomonidagi kvartiralar qiziydi. Kvartira ijaraga olish yoki sotib olishda uyning tomoni va qavati — ko‘chmas mulk e’lonlarida shartnoma imzolashdan oldin, birinchi issiq yozdan keyin emas, qaraladigan narsa.
Konditsionersiz nima chindan yordam beradi
- Kunduzi zich va och rangli pardalar yoki derazaga folga — quyoshni xonaga o‘tkazmasdan qaytaradi.
- Kechasi va erta tongda shamollatish, tashqi havo xonadagidan sovuq bo‘lganda, kunduzi esa derazalar yopiq.
- Yonida muz solingan idish yoki nam sochiq bilan ventilyator — havo bir necha darajaga sovuqroq esadi.
- Kechqurun pollarni nam tozalash — suv bug‘lanib xonadagi havoni bir oz soviydi.
- Ortiqcha texnikani o‘chirish — televizor va kompyuter ham soatlab ishlasa xonani isitadi.
Issiqqa qancha ketishini qanday hisoblash kerak
Formula: issiqqa ketadigan xarajat = ventilyator va texnika elektri + sovutish uchun suv + uyqusiz tunlar tufayli ish qobiliyati pasayishi, pulga aylantirilsa.
1-misol. Ikkita ventilyator yoz bo‘yi — uch oy — kuniga 10 soat ishlaydi. Shartli quvvati har biri 60 Vt bo‘lsa, bu ikkalasiga kuniga 1,2 kVt·soat, 90 kunda — 108 kVt·soat. O‘z tarifingizdagi so‘mga bu raqamni pul bo‘limidagi ma’lumot yoki hisob-kitobingiz orqali o‘zingiz hisoblaysiz: hisoblash printsipi — ishlash soati × quvvat × kun × tarif.
2-misol. Konditsioner bilan solishtiramiz: xarid va o‘rnatish shartli 4 000 000 so‘m, xuddi shunday uch oy kuniga 6 soat, quvvati taxminan 1 kVt — mavsumda 540 kVt·soat, ventilyatordan ancha ko‘p, ammo xonada chindan salqin bo‘ladi, shunchaki chidab bo‘lmaydi. Bunday xaridning o‘zini qoplashi shu kvartirada necha yil yashashingizga bog‘liq masala.
| Nimani hisoblaymiz | Qanday hisoblaymiz | Misol |
|---|---|---|
| Yoz uchun ventilyator | soat × quvvat × kun | 10 s × 0,06 kVt × 90 kun = 54 kVt·soat |
| Yoz uchun konditsioner | soat × quvvat × kun | 6 s × 1 kVt × 90 kun = 540 kVt·soat |
| Konditsioner xaridi | narx + o‘rnatish | shartli 3 000 000 so‘mdan |
Konditsioner qo‘yib bo‘lmasa nima qilish kerak
Agar gap uy qoidalarida bo‘lsa, pulda emas, tashqi blokisiz ko‘chma modellar qutqaradi — ularni ijaradagi kvartirada ham uy egasidan ruxsatsiz qo‘yish mumkin, garchi ular statsionar modellardan kam samarali va shovqinliroq bo‘lsa ham.
Tanish holat: Madinaning qo‘shnisi tashqi blok tufayli uy egasi bilan bahslashib ko‘rgan, keyin taslim bo‘lib, g‘ildirakli ko‘chma konditsioner qo‘ygan — shovqinli, ammo xonada uxlash mumkin bo‘lgan. Bir yildan keyin konditsioneri bor kvartiraga ko‘chib o‘tgan va masala o‘z-o‘zidan hal bo‘lgan.
Umuman konditsioner qo‘yishga arziydimi
Agar issiqlik yiliga bir-bir yarim oygina davom etsa, ijaradagi kvartira uchun mantiq boshqacha, o‘ziniki uchun boshqacha: begona devorlarga katta pul sarflashning ma’nosi kamroq. O‘z uyi uchun, aksincha, konditsioner yillar davomida o‘zini oqlaydi — ayniqsa kvartira ijaraga berilsa va harorat uni yozda qanchalik tez ijaraga berishga ta’sir qilsa.
Xaridga qaror qilingan-u, ortiqcha summa bo‘lmasa, texnikani ko‘pincha bo‘lib-bo‘lib yoki kredit orqali olishadi — ortiqcha to‘lovni oldindan hisoblab ko‘rish mumkin. Bunday hisobning umumiy printsipi kredit bo‘yicha ortiqcha to‘lovni qanday hisoblash maqolasida ko‘rsatilgan.
Ko‘p uchraydigan xatolar
- Kunduzi derazalarni ochiq qoldirishadi — tungi salqinlik o‘rniga issiq havoni kiritishadi.
- Ventilyatorni faqat o‘ziga emas, kechqurun ko‘chadan toza havo kirishiga qaratmaydilar.
- Konditsionerni issiq qizigan paytda sotib olishadi, o‘rnatish narxi bahordagidan qimmat bo‘ladi.
- Texnikaga oldindan jamg‘armaydilar va keyin qimmat mikrozayom olishga majbur bo‘lishadi.
Qisqa javoblar
Konditsionersiz kvartirada issiqni qanday o‘tkazish mumkin
Kunduzi deraza va pardalarni yoping, kechasi shamollating, yonida suv yoki muz solingan ventilyator ishlating — bular birgalikda texnika ishlatmasdan sezilayotgan haroratni bir necha darajaga pasaytiradi.
Nega kvartirada kechasi ham dim bo‘ladi
Devor va shift kun davomida isib, quyosh botgandan keyin issiqlikni qaytaradi, ayniqsa balkonsiz oxirgi qavat va quyosh tomonida.
Ijaradagi kvartiraga konditsioner qo‘yish mumkinmi
Uy egasi va uy qoidalariga bog‘liq — ko‘pincha tashqi bloksiz ko‘chma model yordam beradi, uni fasadni buzmasdan qo‘yish va olib ketish mumkin.
Qaysi biri arzon — ventilyator yoki konditsioner
Elektr puli bo‘yicha ventilyator bir necha baravar arzon, lekin konditsioner haroratni chindan pasaytiradi, ventilyator esa faqat o‘sha issiq havoni haydaydi.
Bir necha oylik issiq uchun konditsioner olishga arziydimi
O‘z uyingiz uchun odatda ha, agar unda bir necha yil yashashni rejalashtirsangiz — xaridni faqat bitta mavsum emas, yoz oxirigacha hisoblang.
Qisqacha
- Konditsionersiz eng muhimi — kunduzi issiqni kiritmaslik va kechasi shamollatib chiqarish.
- Suv yoki muz bilan ventilyator sezilayotgan haroratni har qanday texnikadan arzonroq pasaytiradi.
- Issiqqa ketgan xarajat oddiy hisoblanadi: texnika soati × quvvat × tarif.
- Uy sababli konditsioner qo‘yib bo‘lmasa, tashqi bloksiz ko‘chma model yordam beradi.
- Konditsioner kabi katta xaridni oldindan rejalashtirish, shoshilinch qarzga botishdan arzonroq.
Bank mahsulotlari va shartlarini NARXTOP kreditlar bo‘limida solishtirish mumkin.
