Бахтиёр беш қаватдаги ҳовлига қарайдиган худди шундай квартира ўрнига ўн бешинчи қаватда тоғлар кўринадиган квартирани танлади — саккиз миллион сўм кўпроқ тўлади. Бир йилдан кейин ҳовлида тоғларни қисман тўсиб қўйган янги бино қуришди. Деразадан кўринишга ортиқча тўлаш керакми? Баъзида ҳа, агар кўриниш ҳар кунги ҳаётнинг бир қисми бўлса, баъзида эса бу яқин қурилиш туфайли ўзгариши мумкин бўлган расмга ортиқча тўлов.
Кўриниш — квартиранинг аниқ нархи йўқ ягона параметри, шунинг учун унга устамани ошириб ҳам, кейин оқлаб ҳам бўлади.
Деразадан кўриниш ҳақиқатан қанча туради
Формула сўзлар билан: кўриниш учун устама — кўринишли квартира нархидан шу уйдаги худди шундай, лекин кўринишсиз квартира нархини айириш.
Мисол (рақамлар шартли, ўзингизникини қўйинг): ўн бешинчи қаватда тоғ кўринадиган квартира — 520 000 000 сўм. Шу уйдаги бешинчи қаватда ҳовлига қарайдиган худди шу майдондаги квартира — 495 000 000 сўм. Кўриниш учун устама — 25 000 000 сўм, бу қийматнинг 5 фоизидан бироз кам.
Иккинчи мисол: бошқа уйда дарё кўринадиган ва оддий квартира ўртасидаги фарқ 60 000 000 сўмгача етди — деярли 12 фоиз устига. Ўхшаш вариантларни турли уйлар бўйича солиштириш учун кўчмас мулк сайтидан фойдаланиш қулай.
Деразадан кўриниш ижарада ўзини қоплайдими
Ҳа, қисман — ижарачилар кўриниш учун қўшимча тўлашга тайёр, лекин сотиб олишдаги устамага пропорционал эмас: ижара устамаси камдан-кам 10–15 фоиздан ошади, сотиб олишда эса 20 фоизгача етиши мумкин. Бундай устаманинг ўзини қоплаш муддати — квартира ижарада неча йилда ўзини қоплайди деган мақолада.
Янги уйда кўриниш ҳақида қурувчидан нима сўраш керак
Янги уйдаги деразадан кўриниш вақтинчалик — қўшни бинолар қуриб битказилмагунича. Кўриниш учун тўлашдан олдин савдо бўлимидан ҳудуд режасини сўранг. Саволлар рўйхати — қурувчи савдо бўлимидан нима сўраш керак деган мақолада.
— Бир йилдан кейин ҳовлида нима қурилиши ҳақида айтишмадими? — Йўқ, фақат уйнинг ўзи ҳақида айтишди. Бундай тўлиқ бўлмаган жавоб кейин ҳақиқий пулга тушади, агар кўриниш вақтинчалик бўлиб чиқса.
Кўриниш учун устама қачон оқланади, қачон йўқ
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай | Мисол |
|---|---|---|
| Кўриниш учун устама | Кўринишли нарх минус шу уйдаги кўринишсиз нарх | 520 − 495 = 25 млн сўм |
| Устаманинг нархдан улуши | Устама ÷ квартира нархи × 100% | 25 ÷ 520 × 100 = 4,8% |
| Қурилиш кўринишни тўсиш хавфи | Қурувчи ёки ҳокимиятда режани текшириш | кўриниш 2–3 йилга вақтинчалик |
Устама оқланади, агар кўриниш доимий обектга — парк, дарё, тоғга — бўлса ва квартирада кўп йил яшайсиз. Вақтинчалик кўриниш ёки нархнинг 15 фоизидан ошган устама оқланмайди. Устамани ҳисобга олиб бюджетни уй-жой калкуляторида ҳисоблаш мумкин, белгиланган нархли вариантлар — уй-жой ауксионида.
Аллақачон ортиқча тўлаб, кўриниш қувонтирмаса нима қилиш керак
Ҳақиқатда нима ўзгарганини ҳисобланг: кўриниш қисман тўсилган бўлса, зарарга сотиш шарт эмас — бозор вақт ўтиши билан бундай ўзгаришларни туман нархида ҳисобга олади. Кўриниш бутунлай йўқолса, ўхшаш эълонлар билан солиштириш ҳақиқий нархни кўрсатади.
Одатий ҳолат: Тошкентдаги янги уйда бир оила парк кўриниши учун қўшимча тўлаган, икки йилдан кейин яқинда яна бир баланд бино қурила бошлаган — хафа бўлишган, аммо ҳисоблаб кўришса, қисман тўсилган кўриниш билан ҳам квартира қўшни кўринишсиз квартиралардан қимматроқ, фақат устама камайган, йўқолмаган.
Қисқа жавоблар
Деразадан кўриниш учун ортиқча тўлаш керакми
Керак, агар кўриниш доимий обектга бўлса ва устама квартира нархининг 10–15 фоизидан ошмаса — қолган ҳолларда устама ўзини оқламаслиги мумкин.
Деразадан кўриниш қанча туришини қандай ҳисоблаш керак
Кўринишли квартира нархини шу уйдаги ёки қўшни ўхшаш уйдаги кўринишсиз квартира нархи билан солиштиринг — фарқ кўриниш нархи бўлади.
Кўриниш учун устама ижарада ўзини қоплайдими
Қисман — ижара устамаси одатда сотиб олишдаги устамадан паст, шунинг учун бу қўшимча тўловнинг ўзини қоплаши оддий квартираникидан секинроқ.
Янги қурилиш деразадан кўринишни тўсиб қўйиши мумкинми
Ҳа, агар яқин атрофда қурилиш учун бўш майдон бўлса — кўриниш учун тўлашдан олдин ҳудуд режасини қурувчидан ёки ҳокимиятдан аниқлаштириш керак.
Кўриниш вақтинчалик бўлиб чиқса нима қилиш керак
Ваҳима қилманг ва дарҳол сотманг — кўриниш учун устама одатда бутунлай йўқолмайди, камаяди, квартира барибир кўринишсиз ўхшашидан қиммат туради.
Қисқача
- Кўриниш учун устама оддий ҳисобланади: кўринишли нарх минус шу уйдаги кўринишсиз квартира нархи.
- Доимий кўриниш учун 10–15 фоизлик устама одатда оқланади, ундан юқориси аллақачон хавф.
- Ижара орқали қоплаш секинроқ — ижара устамаси сотиб олишдаги устамадан паст.
- Янги уйда кўриниш вақтинчалик бўлиши мумкин — қурувчидан яқин атрофдаги қурилиш режаларини сўранг.
- Кўриниш қисман тўсилса — квартира барибир кўринишсиз ўхшашидан қиммат, фақат устама камаяди.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
