Отабекнинг Юнусобддаги янги қурилган уйда ҳовлида бириктирилган жойи бор эди, машинасини сотиб юборди ва ярим йил метрогача пиёда юриб, янгисига пул йиғарди. Жой шунчаки бўш турарди, токи яқинда иккинчи машинаси пайдо бўлган қаватдош қўшни: «Жойингни менга берсанг, пулини тўлайман» деб сўрагунча. Бир ойдан сўнг оғзаки келишишди, кейин барибир қисқа хат ёзиб қўйишди — эҳтиёт шарт, бошқа қўшни ҳам ўша жойни хоҳлаб қолса, баҳслашмаслик учун.
Ҳовлида парковка жойини ижарага бериш — уй-жойдан камдан-кам ўйланадиган, лекин ҳақиқий, кичик даромад. Бундан қанча топиш мумкинлигини, келишувни қандай расмийлаштиришни ва ҳовли қоидаларида олдиндан нимани ҳисобга олиш кераклигини кўриб чиқамиз.
Кимга ва нега бошқа бировнинг парковка жойи керак бўлади
Бўш жойларга талаб ҳовлида машина сони бириктирилган жойлардан кўп бўлган жойда бўлади — одатда зич қурилган ҳудудларда ёки аҳолининг бир қисми иккинчи машина сотиб олган жойларда. Жойни уй қўшнилари ҳам, яқин атрофда бир неча ойга квартира ижарага олган, ҳар куни қаерга қўйишни излашни хоҳламайдиган келгиндилар ҳам излайди.
Жойдан даромадни қандай ҳисоблаш
Бу ерда даромадни квартирага қараганда ҳисоблаш осонроқ: агар уйда жой учун бошидан тўлов бўлмаса, деярли қўшимча харажат йўқ.
Ойлик соф даромад = жой учун тўлов − уйда шундай тўлов бўлса, жой учун бадал.
Шартли рақамлар билан мисол: ўхшаш ҳовлилардаги қўшнилар жойларни ойига 300 000 сўмдан ижарага беради — ўз туманингиздаги ўхшаш таклифлар билан солиштиринг, рақамлар шартли. Агар уйда парковка учун алоҳида бадал ойига 50 000 сўм бўлса ва уни жой эгаси машина турадими-йўқми, барибир тўласа, соф даромад — 300 000 − 50 000 = 250 000 сўм ойига, ёки 3 000 000 сўм йилига. Кам, лекин бу аввал шунчаки ишламаётган пул эди.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай | Мисол (рақамлар шартли) |
|---|---|---|
| Жой учун тўлов | ҳовли ёки тумандаги ўхшаш таклифларга қараймиз | 300 000 сўм/ой |
| Уйдаги жой бадали | парковка учун алоҳида тўлов бўлса | 50 000 сўм/ой |
| Соф даромад | тўловдан бадал айирилади | 250 000 сўм/ой |
| Йиллик даромад | соф даромад × 12 | 3 000 000 сўм/йил |
Қўшнилар билан баҳс бўлмаслиги учун қандай келишиш керак
Жой расмий равишда квартирангизга бириктирилган бўлса ҳам, ҳовлида кўпинча ёзилмаган қоидалар амал қилади — кимдир йиллаб айнан ўша жойга машина қўяди, гарчи расман жой унинг бўлмаса ҳам. Жойни бегона одамга беришдан олдин, буни қаватдош қўшнилар билан ёки бўлса уй мажлисида муҳокама қилиш керак — «бу ерда доим Рустам тоға турарди» деган сабабли низо чиқмаслиги учун.
Шундай ҳолат тез-тез учрайди: жой эгаси уни танишига ижарага берди, бир ҳафтадан сўнг эса бу жойдан машинаси йўқ кекса қўшни кўп йиллар фойдаланиб келгани маълум бўлди — у шунчаки велосипед ва эски буюмларини қўярди. Низо тез ҳал бўлди, лекин бир неча ой давомида бутун қўшничилик муносабатларини бузди.
Келишувда нималарни ёзиш керак
- Ҳовлида чизилган бўлса, жойнинг аниқ рақами ёки жойлашувини кўрсатинг.
- Тўлов миқдори ва ойнинг қайси кунида тўланиши ҳақида келишинг.
- Жойнинг ҳақиқий эгаси муддатидан олдин машинаси билан қайца нима бўлишини ёзинг.
- Ҳовлингизда долзарб бўлса, қишда жойни қордан ким тозалашини аниқлаштиринг.
- Келишувни ёзма, ҳатто қисқа қўлда ёзилган ҳолда ҳам мустаҳкамланг — оғзаки келишув энг тез унутилади.
Тез-тез учрайдиган хатолар
Биринчиси — ҳовли қоидалари буни тартибга солса ҳам, бошқарув компанияси ёки қўшнилардан сўрамасдан жойни ижарага бериш. Иккинчиси — жой муддатидан олдин керак бўлиб қолса нима бўлишини муҳокама қилмаслик. Учинчиси — оғзаки келишиб, бир неча ойдан сўнг ким қанча тўлаши кераклигини унутиш. Тўртинчиси — уйда парковка бадали бўлса, уни ҳисобга олмасдан даромадни нотўғри ҳисоблаш.
Қисқа жавоблар
Ҳовлидаги парковка жойини ижарага бериш мумкинми
Ҳа, жой квартирангиз ёки уйингизга бириктирилган бўлса, ундан фойдаланиш ҳақида бошқа ижарачи билан келишишга ҳақингиз бор — бу ерда расмият минимал, лекин ёзма келишув ортиқча бўлмайди.
Парковка жойини ижарага бериш қанча туради
Нарх туманга ва ҳовлида жой қанчалик етишмаслигига боғлиқ — умумий рақамларга эмас, қўшни ҳовлилардаги ўхшаш таклифларга қаранг.
Жойни ижарага беришни бошқарув компанияси билан келишиш керакми
Жойлар расмий бириктирилган бўлиб, улар учун алоҳида бадал бўлса, жойни бошқа одамга беришга чеклов йўқлигини бошқарув компаниясидан аниқлаштириш керак.
Машина эгаси жойни бўшатишдан бош торца нима қилиш керак
Энг осони — келишув муддати ва уни бузиш оқибатларини олдиндан ёзиб қўйиш — шунда масалани ҳовлидаги жанжал орқали ҳал қилишга тўғри келмайди.
Жойни шу уйдан бўлмаган одамга бериш мумкинми
Одатда ҳа, агар бу аниқ уй қоидаларида тақиқланмаган бўлса, лекин «ҳовлида бегона машина» деган норозилиқни олдини олиш учун қўшниларни олдиндан огоҳлантириш керак.
Қисқача
- Бўш парковка жойи — кўпинча шунчаки ишлатилмайдиган, лекин ҳақиқий кичик даромад.
- Уйда парковка бадали бўлса, соф даромадни шуни ҳисобга олиб ҳисобланг.
- Жойни беришни қўшнилар билан олдиндан муҳокама қилинг — ҳовлида кўпинча ким қаерга машина қўйиши ҳақида ёзилмаган қоидалар бўлади.
- Келишувни ёзма, ҳатто қисқа шаклда ҳам мустаҳкамланг — бу кўпчилик баҳсларни олдини олади.
- Жойни бошқа одамга беришга чеклов йўқлигини бошқарув компаниясидан аниқлаштиринг.
Ўхшаш ижара таклифларини ижара эълонларидан кўриш, ўзингизникини эса эълон бериш шакли орқали жойлаштириш мумкин. Жойни бериш ўрнига машина сотиб олишни режалаштирсангиз, тўловларни автокредит калкулятори ҳисоблаб беради, тўпланган пулни қаерда сақлаш яхшироқлигини солиштириш учун эса уйда қанча нақд пул сақлаш кераклиги ҳақидаги ва долларда ёки сўмда депозит ҳақидаги мақолалар бор.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
