Otabekning Yunusobddagi yangi qurilgan uyda hovlida biriktirilgan joyi bor edi, mashinasini sotib yubordi va yarim yil metrogacha piyoda yurib, yangisiga pul yig‘ardi. Joy shunchaki bo‘sh turardi, toki yaqinda ikkinchi mashinasi paydo bo‘lgan qavatdosh qo‘shni: «Joyingni menga bersang, pulini to‘layman» deb so‘raguncha. Bir oydan so‘ng og‘zaki kelishishdi, keyin baribir qisqa xat yozib qo‘yishdi — ehtiyot shart, boshqa qo‘shni ham o‘sha joyni xohlab qolsa, bahslashmaslik uchun.
Hovlida parkovka joyini ijaraga berish — uy-joydan kamdan-kam o‘ylanadigan, lekin haqiqiy, kichik daromad. Bundan qancha topish mumkinligini, kelishuvni qanday rasmiylashtirishni va hovli qoidalarida oldindan nimani hisobga olish kerakligini ko‘rib chiqamiz.
Kimga va nega boshqa birovning parkovka joyi kerak bo‘ladi
Bo‘sh joylarga talab hovlida mashina soni biriktirilgan joylardan ko‘p bo‘lgan joyda bo‘ladi — odatda zich qurilgan hududlarda yoki aholining bir qismi ikkinchi mashina sotib olgan joylarda. Joyni uy qo‘shnilari ham, yaqin atrofda bir necha oyga kvartira ijaraga olgan, har kuni qayerga qo‘yishni izlashni xohlamaydigan kelgindilar ham izlaydi.
Joydan daromadni qanday hisoblash
Bu yerda daromadni kvartiraga qaraganda hisoblash osonroq: agar uyda joy uchun boshidan to‘lov bo‘lmasa, deyarli qo‘shimcha xarajat yo‘q.
Oylik sof daromad = joy uchun to‘lov − uyda shunday to‘lov bo‘lsa, joy uchun badal.
Shartli raqamlar bilan misol: o‘xshash hovlilardagi qo‘shnilar joylarni oyiga 300 000 so‘mdan ijaraga beradi — o‘z tumaningizdagi o‘xshash takliflar bilan solishtiring, raqamlar shartli. Agar uyda parkovka uchun alohida badal oyiga 50 000 so‘m bo‘lsa va uni joy egasi mashina turadimi-yo‘qmi, baribir to‘lasa, sof daromad — 300 000 − 50 000 = 250 000 so‘m oyiga, yoki 3 000 000 so‘m yiliga. Kam, lekin bu avval shunchaki ishlamayotgan pul edi.
| Nimani hisoblaymiz | Qanday | Misol (raqamlar shartli) |
|---|---|---|
| Joy uchun to‘lov | hovli yoki tumandagi o‘xshash takliflarga qaraymiz | 300 000 so‘m/oy |
| Uydagi joy badali | parkovka uchun alohida to‘lov bo‘lsa | 50 000 so‘m/oy |
| Sof daromad | to‘lovdan badal ayiriladi | 250 000 so‘m/oy |
| Yillik daromad | sof daromad × 12 | 3 000 000 so‘m/yil |
Qo‘shnilar bilan bahs bo‘lmasligi uchun qanday kelishish kerak
Joy rasmiy ravishda kvartirangizga biriktirilgan bo‘lsa ham, hovlida ko‘pincha yozilmagan qoidalar amal qiladi — kimdir yillab aynan o‘sha joyga mashina qo‘yadi, garchi rasman joy uning bo‘lmasa ham. Joyni begona odamga berishdan oldin, buni qavatdosh qo‘shnilar bilan yoki bo‘lsa uy majlisida muhokama qilish kerak — «bu yerda doim Rustam tog‘a turardi» degan sababli nizo chiqmasligi uchun.
Shunday holat tez-tez uchraydi: joy egasi uni tanishiga ijaraga berdi, bir haftadan so‘ng esa bu joydan mashinasi yo‘q keksa qo‘shni ko‘p yillar foydalanib kelgani ma’lum bo‘ldi — u shunchaki velosiped va eski buyumlarini qo‘yardi. Nizo tez hal bo‘ldi, lekin bir necha oy davomida butun qo‘shnichilik munosabatlarini buzdi.
Kelishuvda nimalarni yozish kerak
- Hovlida chizilgan bo‘lsa, joyning aniq raqami yoki joylashuvini ko‘rsating.
- To‘lov miqdori va oyning qaysi kunida to‘lanishi haqida kelishing.
- Joyning haqiqiy egasi muddatidan oldin mashinasi bilan qaytsa nima bo‘lishini yozing.
- Hovlingizda dolzarb bo‘lsa, qishda joyni qordan kim tozalashini aniqlashtiring.
- Kelishuvni yozma, hatto qisqa qo‘lda yozilgan holda ham mustahkamlang — og‘zaki kelishuv eng tez unutiladi.
Tez-tez uchraydigan xatolar
Birinchisi — hovli qoidalari buni tartibga solsa ham, boshqaruv kompaniyasi yoki qo‘shnilardan so‘ramasdan joyni ijaraga berish. Ikkinchisi — joy muddatidan oldin kerak bo‘lib qolsa nima bo‘lishini muhokama qilmaslik. Uchinchisi — og‘zaki kelishib, bir necha oydan so‘ng kim qancha to‘lashi kerakligini unutish. To‘rtinchisi — uyda parkovka badali bo‘lsa, uni hisobga olmasdan daromadni noto‘g‘ri hisoblash.
Qisqa javoblar
Hovlidagi parkovka joyini ijaraga berish mumkinmi
Ha, joy kvartirangiz yoki uyingizga biriktirilgan bo‘lsa, undan foydalanish haqida boshqa ijarachi bilan kelishishga haqingiz bor — bu yerda rasmiyat minimal, lekin yozma kelishuv ortiqcha bo‘lmaydi.
Parkovka joyini ijaraga berish qancha turadi
Narx tumanga va hovlida joy qanchalik yetishmasligiga bog‘liq — umumiy raqamlarga emas, qo‘shni hovlilardagi o‘xshash takliflarga qarang.
Joyni ijaraga berishni boshqaruv kompaniyasi bilan kelishish kerakmi
Joylar rasmiy biriktirilgan bo‘lib, ular uchun alohida badal bo‘lsa, joyni boshqa odamga berishga cheklov yo‘qligini boshqaruv kompaniyasidan aniqlashtirish kerak.
Mashina egasi joyni bo‘shatishdan bosh tortsa nima qilish kerak
Eng osoni — kelishuv muddati va uni buzish oqibatlarini oldindan yozib qo‘yish — shunda masalani hovlidagi janjal orqali hal qilishga to‘g‘ri kelmaydi.
Joyni shu uydan bo‘lmagan odamga berish mumkinmi
Odatda ha, agar bu aniq uy qoidalarida taqiqlanmagan bo‘lsa, lekin «hovlida begona mashina» degan noroziliqni oldini olish uchun qo‘shnilarni oldindan ogohlantirish kerak.
Qisqacha
- Bo‘sh parkovka joyi — ko‘pincha shunchaki ishlatilmaydigan, lekin haqiqiy kichik daromad.
- Uyda parkovka badali bo‘lsa, sof daromadni shuni hisobga olib hisoblang.
- Joyni berishni qo‘shnilar bilan oldindan muhokama qiling — hovlida ko‘pincha kim qayerga mashina qo‘yishi haqida yozilmagan qoidalar bo‘ladi.
- Kelishuvni yozma, hatto qisqa shaklda ham mustahkamlang — bu ko‘pchilik bahslarni oldini oladi.
- Joyni boshqa odamga berishga cheklov yo‘qligini boshqaruv kompaniyasidan aniqlashtiring.
O‘xshash ijara takliflarini ijara e’lonlaridan ko‘rish, o‘zingiznikini esa e’lon berish shakli orqali joylashtirish mumkin. Joyni berish o‘rniga mashina sotib olishni rejalashtirsangiz, to‘lovlarni avtokredit kalkulyatori hisoblab beradi, to‘plangan pulni qayerda saqlash yaxshiroqligini solishtirish uchun esa uyda qancha naqd pul saqlash kerakligi haqidagi va dollarda yoki so‘mda depozit haqidagi maqolalar bor.
Bank mahsulotlari va shartlarini NARXTOP kreditlar bo‘limida solishtirish mumkin.
