Қишда Отабек оиласи деразаларни ҳафталаб қаттиқ ёпиб қўярди — квартира совиб, бола шамоллашидан қўрқишарди. Февралга бориб ҳамманинг боши кечқурун оғрий бошлади, дераза ойнасида ҳар тонгда бармоқдек буғ турарди. Шифокор аввал дори эмас, охирги марта хонани қачон шамоллатганини сўради.
Квартирани шамоллатишда қандай қилиб шамол ўтказмаслик — айнан қишда, деразани ланг очиш қўрқинчли бўлганда пайдо бўладиган савол. Узоқ ярим очиқ дераза эмас, кунига бир неча марта қисқа ва тўлиқ шамоллатиш ёрдам беради.
Квартирани кунига неча марта шамоллатиш керак
Амалий йўналиш: кунига 3–4 марта 10–15 дақиқадан, дераза тирқишга эмас, тўлиқ очилади. Бу расмий меъёр эмас, оддий ақл — ҳаво шу вақтда тўлиқ алмашади, девор ва мебел эса совиб улгурмайди. Уйқудан кейин эрталаб, ухлашдан олдин ва овқат пиширгандан кейин — энг муҳим дамлар.
Шамол ўтказмасдан қандай шамоллатиш
Шамол икки қарама-қарши томондаги деразалар бир вақтда очилганда, ҳаво бутун хонани кесиб ўтиб каравот ёки столга тегганда пайдо бўлади. Фақат битта хонада қисқа вақт очилса, деярли шамол бўлмайди. Тез шамоллатиш учун барча хонани бирдан очиш мумкин, лекин шу пайт хонадан 10 дақиқага чиқиб турган маъқул.
Отабекнинг қўшниси деразани доим озгина очиқ тутарди — болага хавфсизроқ деб ўйларди. Аслида батарея шу тирқиш орқали кўчани кеча-кундуз иситарди, хона ҳавоси эса барибир дим қоларди, чунки алмашинув секин борарди.
Нега пластик деразали хона дим бўлади
Ҳа, пластик деразалар ёпиқ ҳолатда ҳавони деярли ўтказмайди — қишда бу афзаллик, димлик учун эса камчилик. Эски ёғоч ромлар тирқишлар орқали ўзича «нафас оларди», герметик пластик ҳавони термос каби зич ушлаб туради. Шамоллатилмаса, нафас, овқат ва душдан чиққан карбонат ангидрид ва намлик туюлганидан тезроқ тўпланади. Янги биноларда биринчи йил қурилиш материали намлиги туфайли айниқса дим бўлади — бу ҳақда котлованда квартира сотиб олиш: қандай хавфлар ва фойда деган мақола бор.
Қанча ҳавони алмаштириш кераклигини қандай ҳисоблаш
Хонадаги ҳаво ҳажми намлагичдагидек ҳисобланади: майдон × шифт баландлиги. Мисол: шифт 2,7 м бўлган 18 м² хона — 18 × 2,7 = 48,6 м³. Тўлиқ очиқ деразада 10–15 дақиқада бу ҳажм деярли тўлиқ алмашади, тирқишда эса бир-бир ярим соат кетади — шунга ўхшаш иссиқлик йўқотишида 4–6 баробар узоқроқ.
Иккинчи мисол — иссиқлик йўқотиши. Кунига уч марта 15 дақиқадан тўлиқ шамоллатиш — кунига 45 дақиқа очиқ дераза. Кун бўйи озгина очиқ тирқиш эса — кичкина туюлса ҳам, 10–12 соат иссиқлик чиқиши. Рақамлар тахминий — нисбат қисқа ва тез-тез шамоллатиш нега фойдалироқлигини кўрсатади.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай | Мисол |
|---|---|---|
| Хонадаги ҳаво ҳажми | майдон × шифт баландлиги | 18 м² × 2,7 м = 48,6 м³ |
| Тўлиқ шамоллатиш вақти | дераза ланг очиқ, дақиқа | 10–15 дақиқа тўлиқ алмашув |
| Тирқишдаги вақт | тирқиш, дақиқа/соат | 60–90 дақиқа худди шу алмашувга |
Қишда квартирани совутиб қўймаслик учун нима қилиш керак
Кун бўйи ярим очиқ дераза ўрнига қисқа ва тез-тез шамоллатинг — девор ва мебел иссиқ, ҳаво эса тоза қолади. Шамоллатиш вақтида батареяни ўзгартириш шарт эмас. Шамоллатгандан кейин ҳам квартира узоқроқ совуқ қолса, сабаб деразада эмас, иситиш ёки вентиляция шахтасида бўлиши мумкин — ҳисоблагични текширинг ёки хизматлар бўлими орқали уста чақиринг.
Приток клапанли энергия тежайдиган деразага алмаштирмоқчи бўлганлар учун — у тирқиш очмасдан димликни ҳал қилади — харажатни бўлиб тўлаш билан кредит картаси ёки кредит калкуляторида ҳисоблаб кўриш мумкин.
Кўп учрайдиган хатолар
- Қисқа шамоллатиш ўрнига кун бўйи тирқишни очиқ тутишади — иссиқлик узоқроқ кетади, ҳаво ёмонроқ алмашади.
- Қишда деразани умуман очишдан қўрқишади — димлик ва буғ қисқа совуқ оқимдан кўпроқ зарар келтиради.
- Фақат ошхонани овқатдан кейин шамоллатиб, ётоқ хонасини унутишади — у ерда димлик тунда сезилмай тўпланади.
Қисқа жавоблар
Қишда квартирани кунига неча марта шамоллатиш керак
Йўналиш — 3–4 марта 10–15 дақиқадан, дераза тирқишга эмас, тўлиқ очилади, имкон бўлса хонадан чиқиб турилади.
Қишда тез-тез шамоллатиш зарарлими
Йўқ, қисқа шамоллатиш девор ва мебелни совутиб улгурмайди, доимий очиқ тирқиш эса хонани кўпроқ совутади.
Пластик деразада нега буғ пайдо бўлади
Дераза герметик ва алмашинувсиз хона ҳавоси жуда нам бўлгани учун — илиқ нам ҳаво совуқ ойнада томчи бўлиб чўкади.
Пластик деразага приток клапан керакми
Ёрдам беради — дераза очмасдан доимий озгина ҳаво оқимини беради, лекин шамоллатишни тўлиқ алмаштира олмайди.
Қисқача
- Йўналиш — кунига 3–4 марта 10–15 дақиқадан дераза ланг очилиб шамоллатилади.
- Қисқа тўлиқ шамоллатиш кун бўйи тирқишдан фойдалироқ — ҳаво тезроқ алмашади, иссиқлик камроқ йўқолади.
- Икки томондан бирдан очилмаса, шамол деярли бўлмайди.
- Пластик деразалар ўзича нафас олмайди — шамоллатилмаса димлик тез тўпланади.
- Ётоқ хонасини ошхона каби шамоллатиш муҳим — у ерда димлик тунда сезилмай тўпланади.
- Приток клапан ёрдам беради, лекин фаол шамоллатиш барибир керак.
