Qishda Otabek oilasi derazalarni haftalab qattiq yopib qo‘yardi — kvartira sovib, bola shamollashidan qo‘rqishardi. Fevralga borib hammaning boshi kechqurun og‘riy boshladi, deraza oynasida har tongda barmoqdek bug‘ turardi. Shifokor avval dori emas, oxirgi marta xonani qachon shamollatganini so‘radi.
Kvartirani shamollatishda qanday qilib shamol o‘tkazmaslik — aynan qishda, derazani lang ochish qo‘rqinchli bo‘lganda paydo bo‘ladigan savol. Uzoq yarim ochiq deraza emas, kuniga bir necha marta qisqa va to‘liq shamollatish yordam beradi.
Kvartirani kuniga necha marta shamollatish kerak
Amaliy yo‘nalish: kuniga 3–4 marta 10–15 daqiqadan, deraza tirqishga emas, to‘liq ochiladi. Bu rasmiy me’yor emas, oddiy aql — havo shu vaqtda to‘liq almashadi, devor va mebel esa sovib ulgurmaydi. Uyqudan keyin ertalab, uxlashdan oldin va ovqat pishirgandan keyin — eng muhim damlar.
Shamol o‘tkazmasdan qanday shamollatish
Shamol ikki qarama-qarshi tomondagi derazalar bir vaqtda ochilganda, havo butun xonani kesib o‘tib karavot yoki stolga tegganda paydo bo‘ladi. Faqat bitta xonada qisqa vaqt ochilsa, deyarli shamol bo‘lmaydi. Tez shamollatish uchun barcha xonani birdan ochish mumkin, lekin shu payt xonadan 10 daqiqaga chiqib turgan ma’qul.
Otabekning qo‘shnisi derazani doim ozgina ochiq tutardi — bolaga xavfsizroq deb o‘ylardi. Aslida batareya shu tirqish orqali ko‘chani kecha-kunduz isitardi, xona havosi esa baribir dim qolardi, chunki almashinuv sekin borardi.
Nega plastik derazali xona dim bo‘ladi
Ha, plastik derazalar yopiq holatda havoni deyarli o‘tkazmaydi — qishda bu afzallik, dimlik uchun esa kamchilik. Eski yog‘och romlar tirqishlar orqali o‘zicha «nafas olardi», germetik plastik havoni termos kabi zich ushlab turadi. Shamollatilmasa, nafas, ovqat va dushdan chiqqan karbonat angidrid va namlik tuyulganidan tezroq to‘planadi. Yangi binolarda birinchi yil qurilish materiali namligi tufayli ayniqsa dim bo‘ladi — bu haqda kotlovanda kvartira sotib olish: qanday xavflar va foyda degan maqola bor.
Qancha havoni almashtirish kerakligini qanday hisoblash
Xonadagi havo hajmi namlagichdagidek hisoblanadi: maydon × shift balandligi. Misol: shift 2,7 m bo‘lgan 18 m² xona — 18 × 2,7 = 48,6 m³. To‘liq ochiq derazada 10–15 daqiqada bu hajm deyarli to‘liq almashadi, tirqishda esa bir-bir yarim soat ketadi — shunga o‘xshash issiqlik yo‘qotishida 4–6 barobar uzoqroq.
Ikkinchi misol — issiqlik yo‘qotishi. Kuniga uch marta 15 daqiqadan to‘liq shamollatish — kuniga 45 daqiqa ochiq deraza. Kun bo‘yi ozgina ochiq tirqish esa — kichkina tuyulsa ham, 10–12 soat issiqlik chiqishi. Raqamlar taxminiy — nisbat qisqa va tez-tez shamollatish nega foydaliroqligini ko‘rsatadi.
| Nimani hisoblaymiz | Qanday | Misol |
|---|---|---|
| Xonadagi havo hajmi | maydon × shift balandligi | 18 m² × 2,7 m = 48,6 m³ |
| To‘liq shamollatish vaqti | deraza lang ochiq, daqiqa | 10–15 daqiqa to‘liq almashuv |
| Tirqishdagi vaqt | tirqish, daqiqa/soat | 60–90 daqiqa xuddi shu almashuvga |
Qishda kvartirani sovutib qo‘ymaslik uchun nima qilish kerak
Kun bo‘yi yarim ochiq deraza o‘rniga qisqa va tez-tez shamollating — devor va mebel issiq, havo esa toza qoladi. Shamollatish vaqtida batareyani o‘zgartirish shart emas. Shamollatgandan keyin ham kvartira uzoqroq sovuq qolsa, sabab derazada emas, isitish yoki ventilyatsiya shaxtasida bo‘lishi mumkin — hisoblagichni tekshiring yoki xizmatlar bo‘limi orqali usta chaqiring.
Pritok klapanli energiya tejaydigan derazaga almashtirmoqchi bo‘lganlar uchun — u tirqish ochmasdan dimlikni hal qiladi — xarajatni bo‘lib to‘lash bilan kredit kartasi yoki kredit kalkulyatorida hisoblab ko‘rish mumkin.
Ko‘p uchraydigan xatolar
- Qisqa shamollatish o‘rniga kun bo‘yi tirqishni ochiq tutishadi — issiqlik uzoqroq ketadi, havo yomonroq almashadi.
- Qishda derazani umuman ochishdan qo‘rqishadi — dimlik va bug‘ qisqa sovuq oqimdan ko‘proq zarar keltiradi.
- Faqat oshxonani ovqatdan keyin shamollatib, yotoq xonasini unutishadi — u yerda dimlik tunda sezilmay to‘planadi.
Qisqa javoblar
Qishda kvartirani kuniga necha marta shamollatish kerak
Yo‘nalish — 3–4 marta 10–15 daqiqadan, deraza tirqishga emas, to‘liq ochiladi, imkon bo‘lsa xonadan chiqib turiladi.
Qishda tez-tez shamollatish zararlimi
Yo‘q, qisqa shamollatish devor va mebelni sovutib ulgurmaydi, doimiy ochiq tirqish esa xonani ko‘proq sovutadi.
Plastik derazada nega bug‘ paydo bo‘ladi
Deraza germetik va almashinuvsiz xona havosi juda nam bo‘lgani uchun — iliq nam havo sovuq oynada tomchi bo‘lib cho‘kadi.
Plastik derazaga pritok klapan kerakmi
Yordam beradi — deraza ochmasdan doimiy ozgina havo oqimini beradi, lekin shamollatishni to‘liq almashtira olmaydi.
Qisqacha
- Yo‘nalish — kuniga 3–4 marta 10–15 daqiqadan deraza lang ochilib shamollatiladi.
- Qisqa to‘liq shamollatish kun bo‘yi tirqishdan foydaliroq — havo tezroq almashadi, issiqlik kamroq yo‘qoladi.
- Ikki tomondan birdan ochilmasa, shamol deyarli bo‘lmaydi.
- Plastik derazalar o‘zicha nafas olmaydi — shamollatilmasa dimlik tez to‘planadi.
- Yotoq xonasini oshxona kabi shamollatish muhim — u yerda dimlik tunda sezilmay to‘planadi.
- Pritok klapan yordam beradi, lekin faol shamollatish baribir kerak.
