Беҳруз квартира сотиб олди, калитларни битим кунида олди — ҳовлида сотувчидан калитлар тўпламини олиб, қўл сиқишиб, тарқалишди. Бир ойдан кейин электр учун уч юз минг сўм қарз ҳақида квитансия келди, ва маълум бўлдики, ваннадаги suv ҳисоблагичи аввалги эгаларида ҳам ишламас эди. Бу унинг айби эмаслигини исботлашга ҳеч нарса йўқ эди — ҳисоблагич кўрсаткичлари билан акт ҳеч ким имзоламаган эди.
Қабул-топшириш акти — жавобгарлик сотувчидан харидорга ўтадиган пайтда квартира ҳолатини қайд қиладиган ягона ҳужжат. У бўлмаса, баҳс фақат сўз билан ҳал қилинади.
Қабул-топшириш акти нима ва нега керак
Қабул-топшириш акти — томонлар калитларни топшириш пайтида имзолайдиган ҳужжат: унда квартира ҳолати, қандай мебел ва техника қолиши, ҳисоблагичлар кўрсаткичлари ва ўзаро даъво йўқлиги қайд этилади. Акт имзоланган санадан бошлаб коммунал тўловлар ва жавобгарлик харидорга ўтади — рўйхатга олиш ҳали якунланмаган бўлса ҳам.
Актни имзолашдан олдин нимани текшириш керак
- Suv, газ ва электр ҳисоблагичларининг кўрсаткичларини сотувчининг охирги квитансиялари билан солиштиринг.
- Ҳар бир хонада чироқ ва сувни ёқиб кўринг, сантехника ва розеткаларни текширинг — имзодан олдин.
- Қоладиган мебел ва техника рўйхатини оғзаки келишилганлар билан солиштиринг — ўхшаш эълонларда одатда нима қолишини квартира ва уйлар каталогида кўриш мумкин.
- Коммунал қарз йўқлиги ҳақида маълумотнома сўранг ва барча яшовчилар чиқарилганини текширинг.
Сантехника ёки электр ҳолатига шубҳа бўлса, мутахассисни олдиндан чақиринг — текширилган устани усталар ва мутахассислар хизматлари орқали топиш мумкин.
Калитларни қачон топшириш — битим рўйхатга олинишидан олдинми ёки кейинми
Кўпинча калитлар битим нотариусда расмийлаштирилиб, рўйхатга олишга топширилгандан кейин берилади. Калитлар олдинроқ берилса, келишувда харидор қайси санадан жавобгар бўлишини алоҳида ёзиш керак.
Кўчиб ўтиш ойида коммунал тўловларни ким тўлашини қандай ҳисоблаш
Формула: сотувчи суммаси = тариф × акт санасигача кунлар, харидор суммаси = тариф × акт санасидан ой охиригача кунлар.
Мисол (рақамлар шартли, ўзингизникини қўйинг): ойлик ҳисоб 450 000 сўм, акт 30 кунлик ойнинг 20-санасида имзоланди. Сотувчи 20 кун учун тўлайди: 450 000 ÷ 30 × 20 = 300 000 сўм. Харидор 10 кун учун: 450 000 ÷ 30 × 10 = 150 000 сўм. Сумани уй-жой калкулятори билан солиштириш қулай.
| Нимани текширамиз | Қандай текширамиз | Мисол |
|---|---|---|
| Ҳисоблагич кўрсаткичлари | Асбобдаги рақамни квитансия билан солиштирамиз | Электр: акт санасида 4820 кВт |
| Коммунал қарзлар | Сотувчидан топшириш санасига маълумотнома | Қарз йўқ, маълумотнома актга бириктирилган |
| Сантехника ҳолати | Ҳар нуқтада сувни ёқиб кўрамиз | Ошхонадаги жўмрак оқади — актда қайд этилган |
| Мебел ва техника рўйхати | Эълондаги рўйхат билан солиштирамиз | Кондиционер қолади, шкаф қолмайди |
Акт имзолангандан кейин носозлик топилса нима қилиш керак
Акт изоҳларсиз имзоланган бўлса, носозлик топшириш пайтида бўлганини исботлаш жуда қийин — расман жавобгарлик аллақачон харидорда. Таъмирдан кейин электр ва сантехникани текшириш имзодан олдин керак — шунда нуқсонни актга ёзиб, сотувчи ҳисобидан чегирмага келишиш мумкин.
Тез-тез учрайдиган хатолар
Калитларни акциз «оғзаки» олиш — бир ойдан кейин бегона қарз ҳақидаги квитансия билан қайтадиган одатий воқеа. Актни қарамасдан имзолаш — кейин яшовчилар кўпинча нимани бузишини сиздан олдин бузилганини билиб олиш. «Тартибда» деб ёзиш рақамлар ўрнига — баҳсда бундай ёзув ҳеч нарсани исботламайди.
Қисқа жавоблар
Квартира қабул-топшириш акти нима?
Бу томонлар калитларни топширишда имзолайдиган ҳужжат: унда квартира ҳолати, ҳисоблагич кўрсаткичлари ва ўзаро даъволар йўқлиги қайд этилади.
Харидор қайси санадан коммунал хизматлар учун тўлайди?
Қабул-топшириш актида кўрсатилган санадан — айнан шу сана жавобгарлик ўтишини қайд этади, нотариусдаги битим санаси эмас.
Актда ҳисоблагич кўрсаткичлари ёзилмаган бўлса нима қилиш керак?
Имзолашдан олдин уларни актга қўшинг ёки топшириш кунида иккала томон имзоси билан алоҳида расписка тузинг.
Кўчиб ўтиш ойида коммунални ким тўлайди?
Ҳар бир томон ўз кунлари учун тўлайди: сотувчи акт санасигача, харидор акт санасидан.
Қисқача
- Қабул-топшириш акти квартира ҳолати ва ҳисоблагич кўрсаткичларини топшириш санасида қайд этади.
- Сантехника, электр ва мебел рўйхатини имзодан олдин текширинг, кейин эмас.
- Кўчиб ўтиш ойидаги коммунални одатда ҳисоблагич кўрсаткичларига пропорционал кунларга бўлишади.
- Квартирани кейин ижарага беришни режалаштирсангиз, эълонни акт имзолангандан кейин сайтда эълон жойлаштириш орқали беринг.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
