Иситиш учун камроқ тўлаш йўллари — бу савол биринчи қишки квитансия келганда туғилади. Жавоб уйингиздаги иситиш турига боғлиқ: марказий иситишда сиз беришни деярли бошқармайсиз ва иссиқликни сақлаш ҳисобига тежайсиз, автономда эса ҳар ортиқча градус — сизнинг газингиз ва пулингиз.
Кўпчиликка таниш ҳаётий воқеа: уй совуқ, одам иккита иситгич қўяди, ҳарорат икки градусга кўтарилади, январдаги свет ҳисоби эса икки баробар ошади. Сабаб оддий — шамол ўтадиган балкон эшиги ва эски ромдаги тирқишлар. Аввал иссиқлаш, кейин иситгич, тескариси эмас.
Марказий ва автоном иситиш: фарқи нимада
Булар икки хил иқтисод, маслаҳатлари ҳам бир хил эмас.
- Марказий. Иссиқлик умумий қувурлар орқали келади, тўлов одатда майдон ёки уй ҳисоблагичи бўйича. Беришни бошқариб бўлмайди, лекин иссиқликни ташқарига чиқармаслик мумкин.
- Автоном. Квартирада ўз қозонингиз туради, қанча хоҳласангиз шунча иситасиз ва газ учун тўлайсиз. Бу ерда созламалар ишлайди: бериш ҳарорати, тунги режим, бўш хонадаги ёпиқ батарея.
Квартира сотиб олаётганда буни дарров аниқланг: икки вариантнинг қишки харажати сезиларли фарқ қилади. Қаватга ҳам қаранг — бурчак квартира, биринчи ва охирги қаватлар ёмонроқ исийди, фарқни эса ҳар қиш сезасиз. Бу ҳақда квартирада қайси қаватни танлаш керак мақоласида батафсил. Ҳовлили уйда иситиш деярли доим ўзиники ва қишки ҳисоб бутунлай бошқача — таққос ҳовлили уй ёки квартира мақоласида.
Батарея ва ростлагичлар: бепул қилинадиган ишлар
Уйдаги совуқнинг ярми кучсиз беришдан эмас, иссиқлик хонага етиб бормаслигидан.
- Батареядаги безак панжарани олинг. Чиройли панжара иссиқликнинг бир қисмини ейди, буни сезасиз.
- Мебел ва пардани суринг. Радиаторга тиқилган диван диванни иситади, полгача тушган узун парда эса иссиқликни деразага олиб кетади.
- Ҳавони чиқаринг: батареянинг тепаси совуқ, пасти илиқ бўлса. Марказий иситишли уйда буни бошқарув компаниясининг сантехниги қилгани маъқул.
- Акс эттирувчи экран қўйинг батарея билан ташқи девор орасига: иссиқликнинг бир қисми деворга кетмай қолади.
- Ростлагич ўрнатинг, агар иситиш автоном бўлса. Ётоқхона ва бўш хонада меҳмонхонадагидек градус ушлаб туришнинг ҳожати йўқ.
Марказий иситишли уйда қувур ва радиатор билан боғлиқ ҳар қандай ишни бошқарув компанияси билан келишинг: бу умумий мулк ва ўзбошимчалик билан алмаштирилган батарея кейин баҳсга айланади. Радиаторни кўчириш ва квартира ичидаги бошқа ўзгартиришлар ҳам қоида бўйича расмийлаштирилади — бу ҳақда қайта режалаштиришни қандай қонунийлаштириш мақоласида.
Дераза ва балконни иссиқлаш: энг фойдали қисм
Энг кўп иссиқлик дераза, балкон эшиги ва тирқишлар орқали чиқиб кетади. Сармоя энг тез шу ерда қопланади.
- Шамолни топинг. Ёқилган гугуртни ром ва эшик бўйлаб юритинг: аланга тебранган жой — сизнинг тешигингиз.
- Зичлагичларни алмаштиринг эски пластик деразаларда. Резина бир неча мавсумда эскиради, алмаштириш қиммат эмас.
- Тавақаларни созланг. Пластик деразада қишки ва ёзги босим режими бор, усталар буни бир келишда қилади.
- Ёғоч ромларни ёпиштиринг қишга: эски усул, ҳамон ишлайди.
- Балконни ойналанг ва иссиқланг — у кўча билан хона орасидаги буфер бўлади. Иш арзон эмас, самараси узоқ.
- Қалин парда осинг ва кечаси ёпинг. Арзимас чора, натижаси сезилади.
Катта ишга — дераза, балкон, радиатор алмаштиришга — киришсангиз, бюджетни олдиндан ҳисобланг. Баъзилар бунинг учун истеъмол кредити олади: қарор қилишдан олдин истеъмол кредитлари шартларини солиштириб, тўловни кредит калкуляторида чамаланг, қишдаги тежаш фоизга еб кетмасин.
Иситгичлар қанча электр ейди
Иситгич — бепул иссиқлик эмас, электрни градусга айлантириш. Тамойили оддий: қувватнинг деярли ҳаммаси иссиқликка кетади, шунинг учун икки киловаттли асбоб соатига ҳисоблагичга икки киловатт қўшади, рекламада уни қандай аташмасин.
| Усул | Нима беради | Самараси |
|---|---|---|
| Тирқишни ёпиш, зичлагич алмаштириш | Шамолни йўқотади | Арзон, бир мавсумда қопланади |
| Батарея орқасига акс эттирувчи экран | Иссиқлик деворга кетмайди | Арзон, самараси кичик, лекин бор |
| Кечаси қалин парда | Дераза орқали кам йўқолади | Арзон, дарров ишлайди |
| Балконни ойналаш ва иссиқлаш | Кўча билан хона орасида буфер | Қиммат, лекин узоққа |
| Деразани алмаштириш | Асосий йўқотиш йўли ёпилади | Қиммат, натижаси энг сезиларли |
| Электр иситгич | Битта хонани тез иситади | Иссиқ дарров, свет ҳисоби анча баланд |
Иситгичсиз иложи бўлмаса, бутун уйни эмас, битта хонани иситинг ва эшигини ёпинг. Мойли радиатор ўчгандан кейин ҳам иссиқни ушлайди, фен типидаги иситгич тезроқ иситади, лекин ҳавони қуритади. Асбобларни кечаси қаровсиз қолдирманг — бу пул эмас, хавфсизлик масаласи.
Уйда совуқ бўлса нима қилиш керак
Аввал гап ўз квартирангизда эмаслигига ишонч ҳосил қилинг: дераза, эшик ва батареяни текширинг. Тешик бўлмаса-ю батарея зўрға илиқ бўлса, тартиб билан ҳаракат қилинг.
- Ҳароратни ўлчанг хонанинг бир неча нуқтасида ва сана, вақти билан ёзиб қўйинг.
- Қўшнилардан сўранг. Бутун подезд совқотаётган бўлса, бу уй масаласи, сизнинг квартирангизники эмас.
- Ёзма ариза беринг бошқарув компаниясига ёки иссиқлик ташкилотига, қабул белгиси билан нусхасини сақланг.
- Ўлчов далолатномасини талаб қилинг. Комиссия ҳароратни қайд этади, бу ҳужжат қайта ҳисоблаш учун асос бўлади.
- Жавоб бўлмаса — нусхаларни илова қилиб, маҳаллага ва маҳаллий ҳокимият органига мурожаат қилинг.
Қайта ҳисоблаш тартиби ва ҳарорат нормасини етказиб берувчингиздан аниқланг: талаб ва тарифлар ўзгариб туради, уларни оғзаки гапдан билиб бўлмайди.
Тез-тез учрайдиган хатолар
- Тирқишни ёпмай иситгич қўйиш: ўз пулингизга кўчани иситасиз.
- Батареяни панжара ва мебел билан тўсиб, кейин совуқдан шикоят қилиш.
- Марказий иситишли уйда радиаторни келишмасдан алмаштириш.
- Оғзаки шикоят қилиб, қабул белгили бирорта қоғозга эга бўлмаслик.
- Автоном қозонда ҳамма хонада бир хил ҳарорат ушлаш.
Қисқа жавоблар
Марказий иситишда қандай қилиб камроқ тўлаш мумкин
Тўловни одатда сиз бошқармайсиз, шунинг учун тежаш иссиқликни сақлаш орқали бўлади: зичлагич, парда, иссиқланган балкон, очиқ батарея. Уй ҳақиқатан совуқ бўлса ва бу далолатнома билан қайд этилса, қайта ҳисоблаш ҳам бор.
Автоном иситиш фойдалироқми
Кўпинча ҳа, чунки кераклигича иситасиз ва кечаси ҳароратни туширасиз. Лекин қозонни сотиб олиш, ўрнатиш ва унга хизмат қилиш керак, газ ҳам пул туради — ўз тарифингиз бўйича ҳисобланг.
Иситгич қанча электр ейди
Тахминан корпусида ёзилганича: икки киловаттли асбоб бир соат ишлаб, ҳисоблагичга икки киловатт-соат қўшади. Бу маънода тежамкор иситгич бўлмайди, фарқ фақат иссиқликни қандай тарқатишида.
Батарея совуқ бўлса кимга шикоят қилинади
Бошқарув компаниясига ёки иссиқлик ташкилотига — ёзма, нусхаси ўзингизда. Ҳарорат ўлчов далолатномасини сўранг: усиз қайта ҳисоблаш қилинмайди. Жавоб бўлмаса, маҳаллага ва маҳаллий ҳокимият органига боринг.
Қисқача
- Аввал иссиқлаш, кейин иситгич — акс ҳолда кўчани иситасиз.
- Дераза, балкон эшиги ва тирқишлар — асосий йўқотиш йўли.
- Батареядан панжарани олинг ва мебелни суринг: бу бепул.
- Автоном қозонда кечаси ва бўш хонада ҳароратни туширинг.
- Уйдаги совуқни далолатнома билан қайд этинг, аризани ёзма беринг.
