Азим ва рафиқаси олти ой биринчи бадал учун пул йиғишди, ниҳоят Чилонзорда орзудаги квартирани топганда битта саволга тирмашиб қолишди — нархи ўн беш фоиз арзонроқ биринчи қаватни олишми ёки қўшимча тўлаб баландроққа чиқишми. Икки ҳафта баҳслашиб, учинчи қаватни олишди — ва афсусланишмади.
Квартирани қайси қаватда сотиб олиш яхшироқ деган саволга бир хил жавоб йўқ, чунки ҳар қаватнинг ўз афзаллиги ва камчилиги бор, танлов эса ким билан яшашингизга, қанча тўлашга тайёр эканингизга ва нима билан шуғулланишингизга боғлиқ. Қуйида — тартиб билан: ҳар қаватда нимани оласиз ва нимадан ютқазасиз, бу нархга қандай таъсир қилади.
Биринчи қаватнинг яхши томони нимада
Биринчи қават қўшни қаватларга қараганда деярли ҳар доим 10-20 фоиз арзонроқ — бу сезиларли тежаш, айниқса фарқ ипотека бўйича биринчи бадалга кеца. Аравачали ёки велосипедли лифтни кутиш шарт эмас, мебелни олиб кириш осон, кекса ота-оналар ва кичик болали оилалар учун қулай.
Камчиликлари ҳам тушунарли: агар яқинда йўл ёки болалар майдончаси бўлса, дераза тагида шовқинли, қишда совуқроқ ва вентиляция билан муаммо кўп, полдан намлик кўтарилиши мумкин. Кўпинча шундай бўлади: оила тежаш учун биринчи қаватни олади, кейин икки йил намлик ва дераза панжаралари муаммосини ҳал қилади.
Охирги қаватда нима яхши эмас
Охирги қаватда тинчроқ — устингизда оёқ тирапиллатиб юрадиган қўшни йўқ, манзара ҳам одатда яхшироқ. Лекин бу ернинг ҳам ўз нархи бор: агар том эски бўлса ёки ёмон хизмат кўрсатилса, кучли ёмғирда шифт оқиб қолиши мумкин. Лифт бузилса — эски уйларда бу бир неча кунга чўзилиши мумкин — тўққизинчи қаватга озиқ-овқат билан пиёда кўтарилиш унчалик ёқимли эмас.
Таниш ҳолат: бир кекса аёл тинчлик учун панелли тўққиз қаватли уйнинг охирги қаватидан квартира олди, бир йилдан кейин лифт уч ҳафтага таъмирга тўхтади — шу вақт қизига кўчиб туришга тўғри келди.
Ўрта қаватлар: ростдан ҳам олтин ўртачами
Ҳа, кўпчилик харидор учун ўрта қаватлар — тўққиз қаватли уйда учинчидан еттинчигача, баландроқ бинода бешинчидан ўн бешинчигача — энг хотиржам танлов: кўчадан унчалик шовқин келмайди, лифт ҳаёт-мамот масаласи эмас, том бошга оқмайди. Шу сабабли бундай квартиралар тезроқ сотилади ва чекка қаватларга қараганда қимматроқ туради.
Қават квартира нархига қандай таъсир қилади
Қаватлар бўйича нарх фарқи шаҳар ва уйга боғлиқ, лекин тамойил бир хил: биринчи қават ўртачадан 10-20 фоиз арзон, охирги қават — 5-10 фоиз арзон, агар тепада террасали мансарда ёки пентҳаус бўлмаса (бунда аксинча қимматроқ). Янги қурилишларда қурувчилар кўпинча қават нархини қурувчилардан объектлар рўйхатида тўғридан-тўғри кўрсатишади — брон қилишдан олдин бир нечта вариантни солиштиринг.
Нарх фарқини қандай ҳисоблаш
Формула сўз билан: нарх фарқи = ўрта қават нархи минус керакли қават нархи, майдонга кўпайтирилади. Мисол (рақамлар шартли, ўзингизникини қўйинг): 60 м² квартира ўрта қаватда 700 000 000 сўм туради, яъни метрига 11 667 000 сўм. Худди шундай биринчи қаватда 15 фоиз арзон — метрига 9 917 000 сўм, яъни бутун квартира учун 595 000 000 сўм. Тежаш — 105 000 000 сўм, бу одатий ипотека биринчи бадалининг деярли ярми.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай | Мисол |
|---|---|---|
| Ўрта қават нархи | эълондан ёки қурувчи нархномасидан | 11 667 000 сўм/м² |
| Биринчи қават нархи | одатда 10-20% арзонроқ | 9 917 000 сўм/м² |
| 60 м² квартирада тежаш | фарқ × майдон | 105 000 000 сўм |
Қават ва туманлар бўйича реал нархларни янги квартира сотуви эълонлари орқали солиштириш қулайроқ, биринчи бадал ва ойлик тўловни ҳисобга олиб харид бюджетини эса дарҳол уй-жой бюджети калкуляторида ҳисоблаб кўринг.
Тез-тез учрайдиган хатолар
Ҳовлида нима борлигига қарамай, фақат нархи учун биринчи қаватни олишади — агар ёнида ахлат қутиси, автотураргоҳ ёки ўтиш ҳовлиси бўлса, тежалган пулни ноқулайлик тезда еб қўяди. Қўшнилардан томни қачон алмаштирганини ва лифт қанчалик тез-тез бузилишини сўрамай охирги қаватни олишади. Ва деярли ҳеч ким бутун уйнинг капитал таъмири ҳақида сўрамайди: ундан биринчи ҳам, охирги қават ҳам келажаги боғлиқ.
Қисқа жавоблар
Кичик болали оила учун квартирани қайси қаватда олиш яхшироқ
Кўпинча учинчидан еттинчигача ўрта қаватлар тавсия этилади: аравача билан лифтни узоқ кутиш шарт эмас, кўчадан келган шовқиндан эса биринчи қаватга қараганда яхшироқ ҳимояланасиз.
Биринчи қават бошқаларидан қанчалик арзон
Одатда қўшни қаватлардан 10-20 фоиз арзон, лекин фарқ уйга, туманга ва квартиранинг ўзида деразалар ҳовлига ёки кўчага қараганига боғлиқ.
Эски уйнинг охирги қаватидан квартира олса бўладими
Бўлади, агар том ҳолатини текшириб, бошқарув компаниясидан сўнгги бир неча йилдаги оқиш маълумотларини сўрасангиз — эски том ўз ҳисобингиздан таъмирлаш хавфини оширади.
Юқори қаватларда ҳақиқатан иссиқроқми
Одатда ҳа, иссиқлик юқорига кўтарилади ва қишда юқори қаватлар пасткилардан иссиқроқ, лекин ёзда эса аксинча, яхши иссиқлик изоляцияси бўлмаса, том остида иссиқроқ бўлади.
Ҳар қандай қаватда квартира олишдан олдин нимани текшириш керак
Уйнинг капитал таъмир йилини, лифт ва том ҳолатини аниқлаштиринг, ҳовлини кун давомида турли вақтда кўринг ва қўшнилар билан гаплашинг — улар эълонда ёзилмайдиган нарсаларни айтиб беришади.
Қисқача
- Биринчи қават 10-20 фоиз арзон, лекин кўпинча шовқинли ва нам бўлиши мумкин.
- Охирги қават — тинчлик ва манзара, лекин том оқиши ва лифтга боғлиқлик хавфи бор.
- Ўрта қаватлар — энг хотиржам ва шу сабабли энг қиммат вариант.
- Қаватлар бўйича нарх фарқини квартира майдонига кўра осон ҳисоблаш мумкин.
- Хариддан олдин фақат қават ҳақида эмас, капитал таъмир, лифт ва том ҳақида сўранг.
