Ижарага бериш учун квартирани қандай танлаш — бу саволга нотўғри жавоб бериш осон. Ўзимиз учун юрак билан танлаймиз: манзара, тинчлик, кенг ошхона. Ижара учун эса ақл билан: сизга ёқиши эмас, тез ижарага кетиши муҳим.
Ижарачи учта нарсага қарайди: қанча тўлаш керак, қанча вақт йўлда юради ва чамадон билан кириб яшаш мумкинми. Дераза манзараси ва ноёб кафел унинг рўйхатига кирмайди.
Қуйида: қайси квартиралар тезроқ кетади, маҳалла нимани ҳал қилади, таъмирда қаерда тўхташ керак, қопланишни қандай ҳисоблаш ва биринчи обектдаги хатолар. Аниқ ставка ва солиқларни ёзмаймиз — улар ўзгаради, бухгалтердан аниқланг.
Қайси квартиралар тезроқ ижарага кетади
Ижара талаби ҳар доим майдон бўйича пастга, қулайлик бўйича юқорига силжиган. Янги уйдаги катта квартира метро ёнидаги кичкина бир хоналидан узоқроқ ва каттароқ чегирма билан берилади.
- Бир ва икки хонали. Ижарачилар доираси энг кенг: ёш жуфтлик, талаба, четдан келган мутахассис.
- Ўрта қаватлар. Биринчи ва охирги қаватни истамай олишади, айниқса болали оилалар.
- Тузук санузел ва ишлайдиган сантехника. Бу дизайндан тезроқ ишонтиради.
- Иссиқ квартира. Қишдаги совуқ — чиқиб кетишнинг биринчи сабаби.
- Лифт, домофон, тартибли подъезд. Майда нарса, лекин икки бир хил вариантдан шунга қараб танлашади.
Сотиб олишдан олдин керакли маҳалладаги ижара эълонларини очинг ва нархга эмас, сонига қаранг: бир вақтда қанча ўхшаш квартира турибди ва қачондан бери. Бу сизнинг бўлажак рақобатингиз.
Маҳалла ва транспорт метрдан кўпроқ ҳал қилади
Квартира «шаҳарда» эмас, аниқ бир нуқтада ижарага берилади. Метрогача ёки асосий бекатгача пиёда юриш кўпинча ортиқча ўн квадратдан қимматроқ туради.
- Транспортгача пиёда ўн-ўн беш дақиқадан кўп бўлмасин, йўл эса бўш майдон орқали эмас, тузук бўлсин.
- Яқинда дўкон, дорихона, бозор бўлсин. Одамлар квадрат эмас, турмушни ижарага олади.
- Университет, катта шифохона, завод ёки бизнес марказ ёнида — доимий ижарачи оқими.
Маҳаллаларни солиштиришда Тошкентнинг қайси маҳалласида яшаш яхши мақоласи ёрдам беради. У ўзига уй танлаётганлар учун ёзилган — ижарачи ҳам сизни худди шу мезонлар билан баҳолайди.
Ижара учун таъмир: қаерда тўхташ керак
Асосий қоида — таъмир чиройли эмас, мустаҳкам ва бетараф бўлсин. Қиммат пардоз ижара нархини сарфланган пулга мос кўтармайди, уни бузишганда сизнинг аччиғингизни эса кўтаради.
- Оч рангли девор, мебел ва уй ҳайвонларига чидайдиган оддий пол.
- Ишончли розетка, ёруғлик, жўмраклар — энг қимматга тушадиган тежаш шу ерда.
- Оқ палос, шиша ва нозик сантехникага ўрин йўқ.
Бюджетни олдиндан моддалар бўйича ҳисоблаш қулай — буни таъмирсиз квартира қанча туради мақоласида кўрсатганмиз. Ижара учун смета одатда «ўзим учун таъмир»дан икки баробар қисқаради.
Мебел ва техника: мажбурий минимум
Бўш квартирани ҳам ижарага олишади, лекин хоҳловчилар доираси кескин тораяди ва савдолашиш қаттиқ бўлади. Кутиладиган минимум: каравот, шкаф, стол, ошхона жиҳози, плита, музлатгич, кир ювиш машинаси, кондиционер.
Техникани оддий ва таъмирлаш мумкин бўлганидан олинг. «Ақлли» музлатгич — беҳуда пул: у ҳам бузилади, тузатиш эса қимматроқ. Қолдирадиган нарсаларни ҳолати билан рўйхатга ёзинг — чиқишда хотиржам гаплашишнинг ягона йўли шу.
Кўп учрайдиган ҳолат: уй эгаси ўз уйидан эски диван ва телевизорни «турсин» деб олиб келди. Ярим йилдан кейин диванни ташлашга тўғри келди, телевизорни эса бир марта ҳам ёқишмаган эди.
Қопланишни қандай ҳисоблаш керак
Ой бўйича эмас, йил бўйича ҳисобланг. Схема оддий: ўн икки ойлик ижара минус бўш ойлар, минус солиқ, минус таъмир ва алмаштиришлар, минус ўзингиз тўлайдиган нарсалар. Чиққанини сарфлаган ҳамма нарсага бўлинг — нарх, таъмир, мебел.
Кредитга олсангиз, ҳисобга ойлик тўлов қўшилади: баъзан ижара уни қисман ёпади, бу нормал, лекин фарқни олдиндан кўриш керак. Уй нархи калкуляторида ҳисобланг ва имзо чекишдан олдин банклардаги ипотека шартларини солиштиринг.
Арзонроқ сотиб олиш йўлларини ҳам кўринг — масалан, уй-жой ауксиони: у ерда кириш нархи баъзан бозордан паст, лекин обектни синчиклаб текшириш керак.
Бўш туриш ва мавсум
Бўш туриш камдан кам ҳодиса эмас, у ҳисобнинг бир қисми. Йилига камида бир ой бўш квартирани ҳисобга қўшинг — манзара дарров ҳалолроқ бўлади.
- Талаб ўқув йили бошига ва ёз охирига яқин сезиларли жонланади.
- Қишда кўчишни исташмайди: квартира одатдагидан узоқроқ туриши мумкин.
- Суткалик ижара қоғозда кўпроқ беради, лекин бу даромад эмас, иш: тозалаш, калит, тунги қўнғироқ.
- Узоқ муддатли шартнома одатда тез-тез алмаштиришдан фойдалироқ.
Ижарага кетиш тезлигига нима таъсир қилади
| Омил | Қандай таъсир қилади | Нима қилиш керак |
|---|---|---|
| Яқиндаги транспорт | Кучли: излашни кунларга қисқартиради | Харитадан эмас, пиёда текшириш |
| Майдон | Ўртача: кичиклари тезроқ кетади | Бир ва икки хоналини олиш |
| Таъмир | Ўртача: тоза ва соз бўлиши муҳим | Мустаҳкам ва бетараф, ҳашамсиз |
| Мебел ва техника | Кучли: ижарачилар доирасини кенгайтиради | Минимум ва кондиционер |
| Қават | Кучсизроқ, лекин савдода сезилади | Ўрта қаватлар афзал |
| Нарх | Ҳал қилувчи | Орзу бўйича эмас, бозор бўйича қўйиш |
Янги сармоядорларнинг хатолари
- Квартирани «ўзим учун» деб олиш. Ортиқча метр ва қиммат пардоз ижара билан қопланмайди.
- Даромадни бўш ой ва солиқсиз ҳисоблаш. Шунда ҳар қандай обект ажойиб кўринади.
- Ўзи бормаган маҳалладан квартира олиш. Йўлни пиёда текшириш керак.
- Нархни бозордан «бир оз» юқори қўйиш. Бир ойлик бўш туриш ярим йиллик устамани ейди.
- Шартнома ва рўйхациз бериш. Арзон тежаш, қиммат оқибат.
Обект сотиб олингач, ишнинг иккинчи ярми бошланади — тайёргарлик, эълон, ижарачи танлаш ва шартнома. У алоҳида ёзилган: квартирани ижарага қандай бериш.
Қисқа жавоблар
Ижарага бериш учун квартирани қандай танлайман?
Транспорт ёнидаги кичик квартирани, мустаҳкам ва бетараф таъмир ҳамда асосий мебел билан олинг. Орзуни эмас, талабни текширинг: маҳаллада қанча ўхшаш эълон турибди ва улар қанчалик тез йўқолади. Даромадни яхши ой бўйича эмас, бўш ойлар билан йиллик ҳисобланг.
Қайси квартира тезроқ кетади — таъмирлими ёки таъмирсизми?
Тоза ва соз таъмирли, лекин ҳашамсиз. Қиммат пардоз ставкага деярли қўшмайди ва тез кўринишини йўқотади. Эскирган квартира ҳам кетади, фақат арзонроқ ва тез-тез кўчиб юрадиган одамларга.
Мебел ва техника олиш шартми?
Одатда ҳа: мебел билан ижарачилар доираси кенгроқ, излаш муддати қисқароқ. Асосий тўплам ва кондиционер етарли, қолгани вазиятга қараб. Ҳамма нарсани ҳолати кўрсатилган рўйхатга киритиш шарт.
Бўш туришга қанча қўйиш керак?
Йилига камида бир ой бўш туришни ҳисобга олиш оқилона, кучсиз маҳаллада кўпроқ. Шундай ҳисобда ҳам даромад сизга тўғри келса, обект яшовчан. Бўлмаса, эҳтимол сиз сотиб олишда ортиқча тўлаяпсиз.
Қисқача
- Ижара учун дид билан эмас, талаб билан танлашади: транспорт ёнидаги кичик квартира.
- Таъмир мустаҳкам ва бетараф, мебел асосий, техника оддий бўлсин.
- Қопланиш йил бўйича ва бўш ойларни қўшиб ҳисобланади.
- Бозордан юқори нарх кўринганидан қимматга тушади.
- Шартнома ва рўйхат — расмиятчилик эмас, даромаднинг бир қисми.
