Чет элда туриб Ўзбекистонда квартира сотиб олиш мумкинми
Ҳа, квартирани келмасдан ҳам сотиб олиш мумкин — Ўзбекистондаги яқин одамга ишончнома бериш орқали ёки битта қисқа ташриф билан имзолашга келадиган масофавий савдо орқали. Усул танлови обект танлаш ва музокараларнинг бир қисмини бошқа одамга ишониб топширишга тайёрлигингизга боғлиқ.
Бахтиёр Москвада олти йилдан бери ишлайди, ҳар ой уйга пул жўнатади ва қарор қилди: ота-онаси ва бўлажак оиласи учун Тошкентда квартира олиш керак. Таътил қисқа, икки ҳафтадан кейин қайтиш керак, савдо эса одатда кўпроқ вақт талаб қилади. Савол битта: барча кўрикларга ва имзолашларга ўзи кела олмаса, уйни қандай сотиб олиш мумкин.
Чет элдан ишончномани қандай расмийлаштириш керак
Кўчмас мулк сотиб олиш учун ишончнома яшаш мамлакатидаги Ўзбекистон консуллигида, ёки маҳаллий нотариусда апостил ва таржима билан расмийлаштирилади. Ҳужжатда вакилга нима рухсат этилгани санаб ўтилади: обект танлаш, савдолашиш, шартнома имзолаш, мулк ҳуқуқини рўйхатдан ўтказиш учун ҳужжат топшириш. Ваколатлар қанчалик аниқ ёзилса, нотариус шунчалик кам савол беради.
Таниш воқеа: Намангандан Азиз Кореядан ишончнома жўнатди, лекин мулк ҳуқуқини рўйхатдан ўтказиш ҳуқуқини ёзишни унутиб қўйишган. Янги ишончнома қилиб, уч ҳафта кутишга тўғри келди — савдо бир ойга чўзилди.
Вакил сифатида кимни танлаш керак
Вакил сифатида кўпинча ота-она, ака-ука ёки турмуш ўртоқ танланади — пулни ҳам, жойидаги баҳсли масалаларни ҳам ишониб топширса бўладиган одам. Савдолашишда қанча қўшиш мумкинлигини ва якуний қарорни ким қабул қилишини олдиндан келишиб олинг. Вариантларни бирга, видео орқали, сайтдаги кўчмас мулк бўлимидаги эълонларда кўриш қулай.
Чет элда туриб тўловни қандай амалга ошириш керак
Пул савдодан олдин Ўзбекистон банкидаги ҳисобга, ёки савдо кунида сотувчи банки орқали ўтказилади. Задаток учун одатда сумманинг бир қисми нақд ёки вакил картасида керак бўлади. Курс кунлар орасида фарқ қилиши мумкин, шунинг учун 2–3 % захира қолдиринг — жорий курсни валюта курслари саҳифасида текширинг. Катта суммадан олдин онлайн тўловлар хавфсизлиги ҳақида ўқиб чиқиш фойдали.
Тўлиқ харажатни қандай ҳисоблаш керак
Формула: тўлиқ харажат = квартира нархи + нотариус ва рўйхатдан ўтказиш + пул ўтказиш комиссияси + вакилнинг йўл ва нусха харажати. Мисол (рақамлар шартли, ўзингизникини қўйинг): квартира 450 000 000 сўм, нотариус ва рўйхатдан ўтказиш — 4 500 000 сўм, банк комиссияси — 1 350 000 сўм, вакил харажатлари — 800 000 сўм. Жами: 450 000 000 + 4 500 000 + 1 350 000 + 800 000 = 456 650 000 сўм.
Дарҳол тўлиқ тўлаш ўрнига ипотекани кўриб чиқаётган бўлсангиз, банкларнинг ипотека дастурлари бўлимида вариантларни солиштиринг ва уйга учишдан олдин уй-жой кредити калкуляторида тўловни ҳисоблаб кўринг.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай ҳисоблаймиз | Мисол |
|---|---|---|
| Квартира нархи | эълонда ёки кўрикда кўрсатилган | 450 000 000 сўм |
| Нотариус ва рўйхатдан ўтказиш | жойида нотариусдан аниқланади | 4 500 000 сўм |
| Пул ўтказиш комиссияси | жўнатувчи банк ставкаси | 1 350 000 сўм |
| Вакил харажатлари | йўл, нусхалар, қўнғироқлар | 800 000 сўм |
Узоқдан харид қилувчиларнинг тез-тез қиладиган хатолари
Энг кўп учрайдиган хато — мулк ҳуқуқини рўйхатдан ўтказиш ҳуқуқисиз, умумий иборалар билан ёзилган ишончнома. Иккинчиси — бутун суммани вакилнинг шахсий картасига хациз ўтказиш: кейин баҳс чиқса, пул мақсадли бўлганини исботлаш қийин. Учинчиси — квартирани фақат расмга қараб танлаш, чунки деразадан кўриниш расмда ва ҳаётда фарқ қилади. Шу билан бирга квартира сотувчиларининг тез-тез хато қиладиган нарсалари ҳақида ўқинг.
Оила Сергелидаги квартирани эълондаги расмларга қараб танлади, вакил бўлган тоға кўргани келганида эса деразалар қўшни уйнинг қурилишига қараши маълум бўлди. Савдо бекор қилинди, задатокнинг ҳаммаси қайтмади.
Қисқа жавоблар
Ўзбекистонда шахсан келмасдан квартира сотиб олса бўладими?
Ҳа, агар танлаш, шартнома имзолаш ва мулк ҳуқуқини рўйхатдан ўтказиш бўйича аниқ ваколатли ишончнома берилса.
Чет элдан берилган ишончномага апостил керакми?
Одатда ҳа, агар чет эллик нотариусда расмийлаштирилган бўлса, консулликда эмас — талабни олдиндан сўранг.
Пулни тўғридан-тўғри сотувчига ўтказса бўладими?
Техник жиҳатдан мумкин, лекин алоҳида ҳисоб ёки хатли вакил орқали хавфсизроқ — шунда пулни кузатиб бориш мумкин.
Ишончнома билан савдо қанча вақт олади?
Муддат ҳужжатларнинг тайёрлигига боғлиқ — одатда мамлакатлар орасида қоғоз жўнатиш туфайли шахсий савдодан бир-икки ҳафта кўпроқ вақт олади.
Қисқача
- Квартирани вакилга ишончнома бериш ёки фақат имзолашга шахсан келиб, масофавий савдо орқали сотиб олса бўлади.
- Ишончномада мулк ҳуқуқини рўйхатдан ўтказиш ҳуқуқини ҳам қўшиб, аниқ ваколатларни ёзинг.
- Пулни вакилнинг шахсий картасига эмас, алоҳида ҳисоб ёки хат орқали ўтказинг.
- Пул ўтказишда курс фарқи учун захира қолдиринг ва савдодан олдин жорий курсни текширинг.
- Тўлиқ харажатни олдиндан ҳисобланг: нарх плюс нотариус, ўтказиш ва вакил харажатлари.
