Ишончнома қандай расмийлаштирилади: қачон нотариус керак, қачон керак эмас

Ота бошқа шаҳарга ишлашга кетди, уйда эса сотиш керак бўлган машина қолди. Ишончномасиз ўғил ҳужжатларни топшира олмади — отаси ўзи келгунча уч ҳафта кутишга тўғри келди. Ишончномани қандай тўғри расмийлаштириш керак ва қачон ҳақиқатан ҳам нотариусга бориш шартлиги — бу тўсатдан ва одатда ноўрин пайтда пайдо бўладиган савол.

Ишончнома — бу бир киши иккинчисига ўз номидан ҳаракат қилишга рухсат берадиган ҳужжат. Шакллари ҳар хил: оддий ёзувдан тортиб кенг ваколатли нотариал ҳужжатгача, ва улар орасидаги фарқ кўпинча ҳал қилувчи бўлади.

Ишончнома оддий сўз билан айтганда нима

Ишончнома — бир кишининг иккинчисига муайян иш ёки бир қатор ишларда ўз манфаатларини ифодалашга ёзма рухсат бериши. Ишончнома берувчи — ишонч билдирувчи, ишонилган киши эса вакил деб аталади.

Ишончноманинг қандай турлари бор

Бир марталик ишончнома бор — битта аниқ ҳаракат учун, масалан посилкани олиб келиш ёки битта ҳужжат топшириш. Махсус ишончнома бор — муайян муддат давомида бир турдаги ҳаракатлар учун. Ва бош ишончнома бор — кенг ваколат билан, масалан мол-мулкни бошқариш ёки ишонч билдирувчи номидан ишларни юритиш.

Ваколат қанчалик кенг бўлса, кимга ишониш кераклигини шунчалик эҳтиёткорлик билан танлаш керак. Таниш ҳолат: кекса қариндошга «қулайлик учун» бош ишончнома берилди, ярим йилдан кейин эса унинг билмасдан мол-мулкнинг бир қисми сотилгани маълум бўлди.

Қачон нотариус шарт

Ҳа, кўчмас мулк, автомобил билан битимлар, банкдаги ҳисобдан пул олиш ва аксарият муҳим ҳаракатлар учун ишончнома албатта нотариус томонидан тасдиқланади. Тасдиқланмаган оддий ёзма ишончнома фақат майда кундалик топшириқлар учун ярайди, лекин бу ерда ҳам нотариус ёки юристдан сўраш хавфсизроқ — қоидалар ва талаб қилинадиган шакл вақти-вақти билан аниқлаштирилади. Кўпинча ишончномага айнан квартира ёки уй туфайли мурожаат қилинади: сотиш, ижарага бериш ёки кетиб қолган қариндош ўрнига ҳужжат топшириш — обект вариантларини NARXTOP кўчмас мулк бўлимида кўриш мумкин, ипотека билан боғлиқ бўлса эса ипотека бўлимида.

Ишончнома матнида нима бўлиши керак

Ишончномада аниқ кўрсатилиши керак: ким ишонч билдирувчи, ким вакил, қандай ҳаракатларга рухсат берилган, амал қилиш муддати ва тузилган сана. Сана кўрсатилмаса, ишончнома ҳақиқий эмас деб ҳисобланади — бу қатъий расмий талаблардан бири.

— Муддат кўрсатилмаса, ишончнома муддациз бўладими? — Йўқ, умумий қоидага кўра ишончноманинг максимал амал қилиш муддати бор, аниқ муддатни ёзиб қўйиш қонун бўйича сукут бўйича белгиланадиган ҳолатларга таянишдан яхшироқ, чунки улар ишончнома турига қараб фарқ қилиши мумкин.

Нотариусда расмийлаштириш қанча туради

Нотариал расмийлаштириш нархи давлат божи ва агар нотариус матнни ўзи тайёрласа матн тузиш ҳақидан ташкил топади. Аниқ тарифларни нотариал идора белгилайди ва улар вақти-вақти билан ўзгаради — ташрифдан олдин аниқ суммани нотариуснинг ўзидан сўранг. Агар ишончнома айнан кетиб қолган қариндош ўрнига банкдаги ҳисобдан пул олиш учун керак бўлса, қайси турдаги ишончномани қабул қилишини олдиндан банкнинг ўзидан сўранг — талаблар банкка қараб фарқ қилади, бўлимлар рўйхати NARXTOP банклар бўлимида.

Ишончнома ва у бўйича битим харажатини қандай ҳисоблаш

Формула оддий: харажат = нотариус тарифи + керак бўлса қўшимча маълумотномалар + ишдан ажралиш керак бўлса вақт нархи. Шартли мисол: нотариус тарифи шартли 150 000 сўм, мулкчилик маълумотномаси керак бўлса шартли 40 000 сўм — жами тахминан 190 000 сўм. Рақамлар шартли, мисол учун — аниқ суммани нотариусдан сўранг. Агар ишончнома дилер орқали автомобилни бўлиб-бўлиб сотиш учун расмийлаштирилса, битим қийматини NARXTOP авто калкуляторида ҳисоблаш қулай.

Ишончномани бекор қилиш мумкинми

Ҳа, ишонч билдирувчи исталган вақтда ишончномани бекор қилишга ҳақли, бунинг учун одатда ёзма ариза етарли, агар ишончнома нотариал бўлган бўлса — бекор қилиш ҳам нотариус орқали расмийлаштирилади. Вакилни ва ишончномага таяниши мумкин бўлган барча кишиларни дарҳол хабардор қилиш мантиқий, акс ҳолда аллақачон бекор қилинган ҳужжат бўйича битимлар низо келтириб чиқариши мумкин.

Кўп учрайдиган хатолар

• Бир марталик ишончнома етарли бўлган жойда бош ишончнома расмийлаштириш.
• Аниқ амал қилиш муддатини кўрсатмай «сукут бўйича»га таяниш.
• Керак бўлмай қолган ишончномани бекор қилишни унутиш.
• Қонун нотариал шаклни талаб қиладиган муҳим битимни оддий тилхат билан чеклаш.

Қисқа жавоблар

Ишончнома оддий сўз билан нима

Бу бир кишининг иккинчисига муайян ишда ўз номидан ҳаракат қилишга ёзма рухсат бериши. Ишонч билдирувчи топширади, вакил унинг манфаатида ҳаракат қилади.

Ишончнома қачон албатта нотариал бўлиши керак

Кўчмас мулк, автомобил билан битимларда, ҳисобдан пул олишда ва аксарият муҳим юридик ҳаракатларда. Аниқ рўйхатни нотариусдан сўранг.

Нотариусда ишончнома қанча туради

Нарх бож ва матн тузиш ҳақидан ташкил топади, тарифларни идора белгилайди ва улар ўзгариб туради — ташрифдан олдин сўранг.

Нотариуссиз бўлиш мумкинми

Майда кундалик топшириқлар учун баъзан оддий ёзма шаклга рухсат берилади, лекин муҳим битимлар учун қонун нотариал тасдиқни талаб қилади.

Ишончномани қандай бекор қилиш мумкин

Ишонч билдирувчи исталган вақтда ёзма ариза билан бекор қилишга ҳақли, нотариал ишончномани ҳам нотариус орқали бекор қилинади.

Матнда албатта нима бўлиши керак

Ишонч билдирувчи ва вакил маълумотлари, рухсат берилган ҳаракатлар рўйхати, тузилган сана ва амал қилиш муддати — санасиз ишончнома ҳақиқий эмас.

Қисқача

• Ишончнома — ўзга номидан ҳаракат қилишга рухсат, турлари бир нечта: бир марталик, махсус, бош.
• Муҳим битимлар учун — кўчмас мулк, автомобил, ҳисобдаги пул — нотариус шарт.
• Матнда албатта тузилган сана бўлиши керак, акс ҳолда ҳужжат ҳақиқий эмас.
• Ишончномани исталган вақтда бекор қилиш мумкин, вакилни дарҳол хабардор қилиш муҳим.
• Аниқ тарифлар ва талаб қилинадиган шаклни ташрифдан олдин нотариусдан сўранг — қоидалар вақти-вақти билан ўзгаради.
• Агар ишончнома автомобил битими учун керак бўлса, автокредит шартларини NARXTOP автокредитлар бўлимида солиштиринг.