Тўртта биринчи курс талабаси уч хонали квартирани 4 800 000 сўмга ижарага олди ва тенг бўлиб тўлашга келишди — ҳар бири 1 200 000 сўмдан. Бир ойдан кейин маълум бўлдики, бири кичик хонада ёлғиз яшайди, учтаси эса каттароқ хоналарда иккитадан туради — ва бир хил сумма адолациз туюла бошлади. Бу одатий ҳолат: биргаликда ижара пул тежайди, лекин фақат харажатларни бўлиш олдиндан ўйлаб қўйилгандагина, "қандайдир тенг" деган сўзлар билан эмас.
Талабалар учун биргаликда квартира ижарага олиш фойдалими
Ҳа, бу уй-жойда тежашнинг энг сезиларли усулларидан бири: уч-тўрт киши бўлиб уч хонали квартирани ижарага олиш, ҳар бирига бир хонали квартирадан арзонроқ тушади. Лекин тежаш жанжаллар туфайли тез йўқолади, агар бўлиш қоидалари биринчи куниданоқ эмас, баҳс чиққандан кейин муҳокама қилинса. Бу сизнинг биринчи ижарангиз бўлса, биринчи квартира қидиришни нимадан бошлаш ҳақидаги мақоладан бошланг, кейин эса ёлғиз ёки биргаликда яшашни танланг.
Квартира пулига қандай адолатли бўлиниш керак
Тенг бўлиб тўлаш фақат хоналар тахминан бир хил ва ҳар бирида бир хил одам яшаса адолатли. Хоналар ўлчами ёки одам сони ҳар хил бўлса, хона майдони улушига қараб ёки ҳар хил хонага ҳар хил нарх белгилаб бўлиш адолатлироқ — худди уларни алоҳида ижарага олгандагидек.
| Вазият | Қандай бўлинади | Мисол (шартли) |
|---|---|---|
| Хоналар бир хил, биттадан одам | ҳаммага тенг | 4 800 000 ÷ 4 = 1 200 000 |
| Битта кичик хона, иккита катта хонада иккитадан | хона майдони улушига қараб | ҳар кишига 900 000–1 400 000 |
| Умумий харажатлар (коммунал, интернет) | барча яшовчиларга тенг | сумма ÷ одамлар сони |
Рақамлар шартли — бир неча хонали квартираларнинг мавжуд вариантларини ижара эълонларидан кўринг, умумий бюджетни эса уй-жой калкулятори ёрдамида ҳисобланг.
Коммунал ва интернетни қандай бўлиш керак
Коммунал ва интернетни хона майдонига эмас, барча яшовчиларга тенг бўлиш адолатлироқ — ёруғлик ва сувдан хона катталигидан қатъи назар бир хил фойдаланилади. Биринчи куниданоқ умумий ҳамён ёки харажатлар жадвалини юргизинг: битта одамга пул йиғиб, ҳисобларни тўлаш қулай, қолганлари эса ўз улушини эслатмасиз, ўз вақтида ўтказади. Ўз ҳудудингиздаги провайдер тарифларини кўчиб киришдан олдин интернет-провайдерлар саҳифасида солиштиринг.
Жанжалдан қочиш учун олдиндан нимани келишиш керак
- Уй эгасига гаровни ким ва қандай тўлайди — тенг ёки тўлов улушига қараб.
- Қўшнилардан бири муддатидан олдин кўчиб кеца нима қилинади — ўзи алмаштирувчи топадими ёки ой охиригача тўлайдими.
- Умумий жойларни ким ва қанчалик тез-тез тозалайди.
- Коммунал учун пулни ким сақлайди ва тўловлар ҳақида ким ҳисобот беради.
Буни шартнома имзолашдан олдин, биринчи жанжалдан кейин эмас, муҳокама қилинг — қоидаларни тинч ҳолатда келишиш, ким ёруғлик пули тўламагани ҳақидаги баҳс пайтидан осонроқ.
— Аброр бир ойдан кейин кўчиб кеца, унинг улушини иккимиз тўлаймизми? — Айнан шуни дарҳол ҳал қилиш керак эди, ҳозир эмас.
Таниш ҳолат: уч талаба тўртта бўлиб квартира олди, тўртинчиси икки ойдан кейин огоҳлантирмасдан кўчиб кетди, қолганлар эса алмаштирувчи қидиришга ёки ўз чўнтагидан қўшиб тўлашга мажбур бўлди. Бундай ҳолат учун олдиндан келишилган қоида нафақат пулни, дўстликни ҳам сақлаб қолади.
Кўп учрайдиган хатолар
- Хоналар ўлчами ва одам сонини ҳисобга олмасдан, тўловни қатъий тенг бўлиш.
- Кимдир муддатидан олдин кўчиб кеца нима бўлишини олдиндан муҳокама қилмаслик.
- Коммунал учун пулни умумий ҳамёнсиз, тасодифий йиғиш.
- Келишувларни оғзаки ваъдаларга таяниб, ёзма қайд этмаслик.
Қисқа жавоблар
Талабаларга квартирани биргаликда ижарага олиш фойдалими?
Ҳа, одатда бу ёлғиз яшашдан сезиларли арзон — тежаш одамлар сони билан ўсади, лекин харажатларни аниқ бўлишни талаб қилади.
Квартира пули қўшнилар орасида қандай тўғри бўлинади?
Хоналар бир хил ва одамлар сони тенг бўлса — тенг бўлинади, хоналар ва одамлар сони ҳар хил бўлса — хона майдони улушига қараб.
Кимдир таътилга кеца, коммунални ким тўлайди?
Одатда хона ўша одамга қолса, ҳамма ўз улушини тўлашда давом этади — акс ҳолда узоқ муддат йўқлик бўйича олдиндан келишиб олинг.
Қўшнилардан бири ўз вақтида тўламаса нима қилиш керак?
Шаффоф ҳисобли умумий ҳамён юритинг ва қоидани муҳокама қилинг: улуш эслатмасиз, белгиланган кунда киритилади.
Уй эгасига гаровни қандай бўлиш керак?
Кўпинча барча яшовчиларга тенг, лекин буни ижара шартномасини имзолашдан олдин муҳокама қилиб, ёзиб қўйиш керак.
Қисқача
- Биргаликда ижара сезиларли тежайди, лекин фақат харажатлар адолатли бўлинса.
- Хоналар ва одамлар сони бир хил бўлса — тенг бўлинг.
- Хоналар ва тўлдирилиши ҳар хил бўлса — майдон улушига қараб бўлинг.
- Коммунал ва интернетни барча яшовчиларга тенг бўлиш адолатлироқ.
- Қўшнилардан бири кўчиб кеца нима бўлишини кўчиб киришдан олдин, жанжалдан кейин эмас, келишинг.
- Бошқа шаҳарга ўқишга кўчсангиз, бошқа шаҳарга кўчганда ишни йўқотмаслик ҳақидаги мақолани кўринг.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
