Хонани қандай ижарага олиш — бу саволни одатда квартирага пули етмайдиган, ётоқхона эса тўғри келмайдиганлар беради. Ўқишга келдингиз, биринчи ишга жойлашдингиз, вилоят марказига кўчдингиз — ухлаш, овқат пишириш ва маошгача ҳар кунни санамаслик учун жой керак.
Хона квартирадан бир неча баробар арзон, бу унинг ягона сўзсиз устунлиги. Қолгани — келишув масаласи: ошхонани ким билан бўлишасиз, ҳаммомни ким ювади, уйда чироқ неча ярим ўчади ва шанбада дўстларни чақирса бўладими.
Қуйида: қаердан излаш, уй эгалари ёнидаги хона қўшни билан яшашдан нимаси билан фарқ қилади, киришдан олдин нимани келишиш, ким билан яшашингизни қандай билиш ва тўловни қандай расмийлаштириш керак.
Хонани қаердан излаш керак
Хоналар квартиралар турган жойда камдан-кам учрайди ва деярли ҳеч қачон чиройли реклама қилинмайди. Одатда бир вақтда бир неча жойдан излашади.
- Эълон майдончалари. Ижара эълонларидан бошланг, хона ва қўшни билан яшаш вариантларини саралаб.
- Одамлар орқали. Курсдошлар, ҳамкасблар, маҳалла: хоналарнинг ярми танишлар занжири бўйлаб берилади ва ҳеч қаерга тушмайди.
- Иш ва ўқиш ёнида. Университет ёки йирик корхона бор жойда хона доим кўпроқ.
- Ҳовлили уйлар. Ҳовлидаги алоҳида кириш жойи бор хона — тез-тез учрайдиган қулай вариант.
- Бирга қидириш. Икки киши икки хонали топиб, тенг бўлишади: кўпинча хонадан арзон ва эркинроқ чиқади.
Битта маҳалладан кенгроқ қараш керак. Қаер транспортга яқин, қаер арзон, қаер тинч — бу ҳақда Тошкентнинг қайси маҳалласида яшаш яхши таҳлилида. Шаҳар бўйича умумий оқимни эълонлар бўлимида варақлаш қулай.
Уй эгалари ёнидаги хона ёки қўшни билан яшаш
Бу икки хил турмуш тарзи, уларни чалкаштирмаган маъқул.
| Нимани солиштирамиз | Уй эгалари ёнида | Қўшни билан |
|---|---|---|
| Нарх | Одатда пастроқ | Бироз юқори, квартирага боғлиқ |
| Қоидалар | Уй эгасиники, муҳокама қилинмайди | Ўзаро келишасиз |
| Эркинлик | Кам: меҳмон, вақт, ошхона | Кўп, лекин қўшнига боғлиқ |
| Тартиб | Одатда тозароқ ва тинчроқ | Омадга қараб |
| Баҳсни ким ҳал қилади | Уй эгаси | Ҳеч ким, ўзингиз келишасиз |
Уй эгалари ёнида тинчроқ ва арзонроқ, лекин сиз бировнинг тартиби билан яшайсиз: кеч қайтганда буни сезасиз. Қўшни билан яшаганда эркинлик кўпроқ, турмуш сифати эса ён эшик ортидаги одамга боғлиқ.
Киришдан олдин нимани келишиш керак
Асосий хато — фақат нархни муҳокама қилиш. Яхши яшайдиган хонангиз ҳам, бир ойдан кейин қочиб чиқадиган хонангиз ҳам бир хил туриши мумкин. Фарқ тафсилотларда, уларни кўрикда сўраш керак.
- Ошхона. Музлатгичда умумий жавонми ёки ўзингизники, кечқурун овқат пиширса бўладими, идишни ким ювади.
- Ҳаммом ва ҳожатхона. Неча киши, эрталаб навбат бўладими, ювиш воситасини ким олади.
- Меҳмонлар. Дўст чақирса, тунаб қолса, вилоятдан қариндош келса бўладими.
- Тинчлик. Неча яримдан кейин шовқин қилинмайди, кимдир кечаси ишлайдими.
- Коммунал. Тўловга кирадими ёки бўлинадими, тенг ёки ҳисоблагич бўйичами.
- Интернет. Борми, ким тўлайди, тезлиги етадими. Шартларни интернет провайдерлари бўлимида солиштириш мумкин.
Тўғридан-тўғри сўранг. Бу саволлардан асабийлашадиган одам кейин ҳам асабийлашади.
Қўшниларни қандай текшириш керак
Қўшнилар билан уй эгасидан кўра кўпроқ вақт ўтказасиз. Аввал уларни кўриш керак.
- Кечқурун боринг. Кундузи квартира бўш ва тинч, кечқурун эса аслида қандай яшашлари кўринади.
- Ҳамма билан танишинг.
- Ошхона ва санузелга қаранг. Умумий жойлар одамлар ҳақида суҳбатдан кўп гапиради.
- Олдингиси нега кетганини сўранг. Жавоб кўпинча ҳаммасини тушунтиради.
- Кун тартибини аниқланг. Тунги смена, кичкина бола, гитарали мусиқачи — буларнинг ҳаммаси сизнинг бўлажак турмушингиз.
Жонли мисол: талаба хонани душанба куни тушда кўриб ижарага олди. Қўшниси ошпаз бўлиб, тунда бирда қайтар, ошхона эса девор ортида экан. Бир ойдан кейин у олдиндан тўлаган пулини йўқотиб чиқиб кетди. Битта кечки ташриф шу пулни тежаган бўларди.
Шартнома ва тўлов
Хонани кўпинча умуман қоғозсиз беришади, шунинг учун хона ижарачисини чиқариб юбориш энг осон. Энг кам ҳимоя — бир саҳифалик бўлса ҳам ёзма шартнома.
- Ким беряпти ва қандай асосда: уй эгасими ёки унинг розилиги билан яшовчилардан бирими.
- Қайси хона, қандай мебел билан.
- Сумма, тўлов санаси, коммунал кирадими.
- Муддат ва чиқиш ҳақида огоҳлантириш — ҳеч бўлмаса икки ҳафта.
- Депозит: борми ва қачон қайтади.
- Ошхона, ҳаммом ва йўлакдан ҳамма билан тенг фойдаланишингиз.
Тўловни из қоладиган қилиб қилинг: картага ўтказма ёки тилхат. «Йўлакда нақд бердим»ни исботлаб бўлмайди. Чегирма учун уч ойни олдиндан тўламанг — бу биринчи жанжалдаёқ пулни йўқотишнинг энг тез йўли.
Қанча туради ва нимада тежашади
Хона нархи маҳаллага, квартирада неча киши борлигига ва хона алоҳидами ёки ўтиш жойими шунга боғлиқ. Шаҳар бўйича аниқ рақам айтиб бўлмайди: улар ҳар мавсумда ўзгаради, бировнинг маслаҳатидан эмас, янги эълонлардан қаралиши керак.
Одатда шундай тежашади: марказдан узоқроқ, лекин транспорт ёнидаги хонани олишади; лифциз юқори қаватга рози бўлишади; икки хоналини ўртоқ билан бўлишади; қишда бутун квартира учун газ ҳисобини олмаслик учун коммунали киритилган вариантни излашади. Қават турмуш ва нархга қанчалик таъсир қилиши квартирада қайси қаватни танлаган яхши мақоласида ёзилган.
Деярли ҳамма унутадиган битта харажат — кўчиш ва биринчи тўлов. Депозит, биринчи ой ҳақи, чойшаб ва идиш каби майдалар дарров сезиларли сумма бўлади. Уни олдиндан йиғган маъқул, оддий режа қандай жамғариш: оддий ишлайдиган режа мақоласида.
Тез-тез учрайдиган хатолар
- Хонани кундузи кўриш. Кечқурун бу бошқа уй.
- Фақат нархни муҳокама қилиш. Ошхона, меҳмон ва тинчлик бир неча юз фарқдан қиммат туради.
- Қоғозсиз кўчиб кириш. Шартномасиз хона — уч кунда чиқариб юбориш учун энг осон жой.
- Бир неча ойни олдиндан тўлаш. Чегирма кичик, хавф катта.
- «Қўшнилар билан қандайдир чиқишамиз» деб ўйлаш. Одатда чиқиша олишмайди ва кейин келган чиқиб кетади.
Қисқа жавоблар
Хонани арзонга олиб, кейин афсусланмаслик учун нима қилиш керак?
Энг паст нархни эмас, тушунарли шартларни изланг: қулфли алоҳида хона, тинч қўшнилар, аниқ коммунал. Кўргани кечқурун боринг ва пулни беришдан олдин ошхона, меҳмон ва тинчлик ҳақида сўранг.
Хона ижарасида шартнома керакми?
Ҳа, ҳеч бўлмаса қисқа ва ёзма. Бусиз сиз уй эгаси ёки қўшниларнинг кайфиятига боғлиқ бўласиз, депозитни қайтаришга эса асос қолмайди. Сумма, муддат ва огоҳлантириш ёзилган битта саҳифа баҳсларнинг кўпини ҳал қилади.
Қайси бири яхши: уй эгалари ёнида ёки қўшни билан?
Уй эгалари ёнида одатда арзонроқ ва тинчроқ, лекин уларнинг қоидалари билан яшаш керак. Қўшни билан эркинлик кўпроқ, сифат эса қўшнига боғлиқ.
Коммунални яшовчилар орасида қандай бўлиш керак?
Кўпинча яшовчилар сонига қараб тенг бўлишади ёки сумма хона ҳақига киритилади. Иккинчиси тинчроқ: қишда ҳисоблар ўсади, ким кўпроқ иситгани ҳақидаги баҳс эса натижа бермайди. Коммунали киритилган вариантни кўчмас мулк бўлимида қидирганда дарров белгилаб қўйинг.
Қисқача
- Хона квартирадан арзон, лекин сиз метр билан эмас, одамлар билан яшайсиз.
- Уй эгалари ёнида тинчроқ ва арзонроқ, қўшни билан эркинроқ ва олдиндан билиб бўлмайди.
- Ошхона, ҳаммом, меҳмон, тинчлик ва коммунал киришдан олдин келишилади.
- Кўргани кечқурун боринг ва барча яшовчилар билан танишинг.
- Хонага ҳам қисқа ёзма шартнома ва тўлов изи керак.
Суммалар ва тўловларни NARXTOP калкуляторида ҳисоблаб кўриш қулай.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
