Madina mebel sotuvi bo‘yicha menejer suhbatiga keldi, «oklad plyus foiz» degan gapni eshitib xursand bo‘ldi — ko‘p bo‘lib tuyuldi. Birinchi uch hafta bironta bitim yopmadi, maosh bir oklad miqdorida keldi va deyarli salonaga borib-kelishga ketdi.
Noldan sotuv ishi hammaga to‘g‘ri kelmaydi, buni ikkinchi haftada, olti oydan keyin emas tushunish normal. Kimga to‘g‘ri kelishi, real daromadni qanday hisoblash va birinchi oyda tugab qolmaslik uchun nima qilish kerakligini ko‘ramiz.
Sotuv ishi kimga to‘g‘ri keladi, kimga yo‘q
Rad javobini tinch qabul qilib, uni shaxsiy mag‘lubiyat deb bilmaydigan odamga to‘g‘ri keladi. Smena davomida sotuvchi «yo‘q»ni «ha»dan ko‘proq eshitadi, va har bir «yo‘q» butun kunni buzsa, ish tezda charchatadi.
Har oy aniq daromad kerak bo‘lgan odamga to‘g‘ri kelmaydi: sotuvda daromad, ayniqsa birinchi olti oyda, sakraydi. Agar odamda belgilangan to‘lovli kredit yoki aniq summaga tayangan oila bo‘lsa, avval minimumni — foizsiz okladni — hisoblab, bir oy shu bilan yashashni tasavvur qilib ko‘ring. Daromad tebranishi erkinlikdan ko‘ra qo‘rqinchli bo‘lsa, o‘z ishi yoki yollanma ish haqidagi maqolada solishtiring.
Oklad va foiz: real daromadni qanday hisoblash
Real daromad = oklad + (oylik sotuv summasidan foiz). Yangi boshlovchilarning xatosi — foizni suhbatda aytilgan rejadan, birinchi oylardagi haqiqiy sotuvdan emas hisoblash.
Raqamlar shartli, misol uchun — o‘zingiznikini qo‘ying. Oklad 1 800 000 so‘m, foiz sotuv summasidan 3 %. Birinchi oy 15 000 000 so‘mlik sotildi: 15 000 000 × 0,03 = 450 000. Oylik daromad: 1 800 000 + 450 000 = 2 250 000. To‘rtinchi oyda 40 000 000 so‘mlik sotildi: 40 000 000 × 0,03 = 1 200 000, daromad — 3 000 000. Farq — omad emas, tajriba va mijozlar bazasi.
Birinchi haftalar va rad javoblari
Birinchi haftalar — statistika, qobiliyat bahosi emas. Tanish holat: yigit sim-karta va tariflar sotishning birinchi haftasida 45 suhbatdan 40tasida «yo‘q» eshitdi va bu ish o‘ziga to‘g‘ri kelmaydi deb qaror qildi — bir oydan keyin esa har beshinchi suhbatni yopdi, shunchaki odamga nima muhimligini eshitishni o‘rgandi.
Rad javobi deyarli hech qachon sizga shaxsiy emas. Birinchi haftadan yopilgan bitimlar foizini hisoblash erta — normal raqam 100–150 suhbatdan keyin ko‘rinadi, 10tadan keyin emas.
Birinchi oyda nimani o‘rganish kerak
Sotuv texnikasidan oldin — mahsulot. Mahsulot yoki xizmatning barcha tafsilotlarini bilmaguningizcha, har qanday texnika soxta eshitiladi, xaridor buni his qiladi. Keyin — tinglash qobiliyati: taqdimotni qaytarish emas, mijoz nimani hal qilayotganini tushunish.
Ko‘proq sotadigan odamdan o‘rganish foydali — u «qimmat» va «o‘ylab ko‘raman»ga qanday javob berishini ko‘ring. Tayyor skript yetarli emas — ohang va uni aytish vaqti so‘zlardan ko‘proq narsani anglatadi.
Sotuvda charchab qolmaslik uchun nima qilish kerak
Sotuvda charchash ish hajmidan emas, har bir rad javobini o‘ziga olishdan keladi. Ish natijasi va o‘zini bahosini ajratib qo‘ying: rad javoblari ko‘p bo‘lgan yomon kun sizni yomon mutaxassis qilmaydi.
Haftalik reja qo‘ying, faqat oylik emas — kichik maqsadlar tezroq ko‘rinadi. Dam olish kunida mijozlarga qo‘ng‘iroq qilmaslik — hashamat emas, ishning qismi: charchagan sotuvchi charchagan ovozda gaplashadi.
Katta menejerlikka o‘sish
Sotuvda o‘sish deyarli doim raqamlarda hisoblanadi: bir muvaffaqiyatli bitim emas, bir necha oy ketma-ket rejaning barqaror bajarilishi. Katta menejer ko‘pincha yangi boshlovchilarga yordam beradigan, o‘z tajribasini bo‘lishadigan odamdan chiqadi, so‘zda ko‘tarilish so‘ragandan emas.
Reja bajarilsa, rahbardan ochiq ravishda fikr-mulohaza so‘rang — o‘sish uchun nima kerak, o‘zlari sezib qolishini kutmang. Birinchi katta maoshni butunlay sarflamang: bir qismini omonatga, bir qismini ish uchun texnikaga — telefon yoki noutbuk kerak bo‘lsa, to‘lovni oldindan NARXTOP kalkulyatorida hisoblang.
| Nima hisoblaymiz | Qanday hisoblaymiz | Misol |
|---|---|---|
| Foizdan daromad | sotuv summasi × foiz | 15 000 000 × 0,03 = 450 000 |
| Oylik to‘liq daromad | oklad + foizdan daromad | 1 800 000 + 450 000 = 2 250 000 |
| 4-oy daromadi | oklad + (40 000 000 × 0,03) | 1 800 000 + 1 200 000 = 3 000 000 |
| 4 oylik o‘rtacha daromad | daromadlar yig‘indisi ÷ 4 | (2 250 000+…+3 000 000) ÷ 4 |
Ko‘p uchraydigan xatolar
- Daromadni va’da qilingan reja foizidan, yangi boshlovchining haqiqiy sotuvidan emas hisoblash.
- Statistika yig‘masdan, birinchi hafta rad javoblaridan keyin tashlab qo‘yish.
- Mahsulotni tushunmasdan, boshqasining skriptini so‘zma-so‘z ko‘chirish.
- Mijozning ishdagi rad javobini shaxsiy baho deb qabul qilish.
Qisqa javoblar
Noldan sotuv ishi: nimadan boshlash kerak?
Sotuv texnikasidan oldin mahsulotni o‘rganishdan. Birinchi haftalarda natijani emas, suhbatlar statistikasini sanang — norma 100–150 qo‘ng‘iroqdan keyin ko‘rinadi.
Sotuvda real daromadni qanday hisoblash kerak?
Oklad qo‘shilgan oylik haqiqiy sotuv summasidan foiz, va’da qilingan rejadan emas. Birinchi oylarda daromad odatda olti oydan keyingiga qaraganda past.
Qancha rad javobi normal hisoblanadi?
Suhbatlarning yarmidan ko‘pi, ayniqsa boshida. Rad javobi — statistika, qobiliyat bahosi emas, tajriba bilan o‘sadi, kuch bilan emas.
Katta menejerlikka tez qanday o‘sish mumkin?
Bir necha oy barqaror reja bajarish va yangi boshlovchilarga yordam orqali, bitta muvaffaqiyatli bitim orqali emas. Rahbardan ochiq fikr-mulohaza so‘rang.
Qisqacha
- Sotuv ishi rad javobini tinch qabul qiladiganlarga to‘g‘ri keladi.
- Real daromad = oklad + haqiqiy sotuvdan foiz, rejadan emas.
- Birinchi haftalar — statistika, norma 100–150 suhbatdan keyin ko‘rinadi.
- Avval mahsulot, keyin texnika — aks holda har bir gap soxta eshitiladi.
- Katta menejerlikka barqarorlik va boshqalarga yordam orqali o‘sadilar.
- Shu mavzuda ish beruvchilar qadrlaydigan ko‘nikmalar va ishda fikr-mulohaza qanday so‘ralishi haqida ham o‘qing.
