Kvartirani bir yil ijaraga berishda mebel va texnika eskirishini qanday hisoblash kerak

Chilonzordagi kvartira egasi ijarachilar ko‘chib ketayotganda botib qolgan divanni ko‘rib, butun depozitni ushlab qolmoqchi bo‘ldi — divan buzilgan-ku. Ijarachi esa: «Biz ikki yil yashadik, divan shuncha yashamaydi ham», dedi. Uzoq bahslashishdi, divan kirganda qanday bo‘lganini eslashga harakat qilishdi — rasm saqlanmagan edi. Boshidanoq mebel yoshi va tabiiy eskirishi hisoblangan akt bo‘lganida, bahs bir daqiqada hal bo‘lardi.

Kvartirani bir yil ijaraga berishda mebel va texnika eskirishini qanday hisoblash kerak — bu har bir uy egasi ijarachilar ko‘chib ketayotganda duch keladigan savol. Eskirish va buzilish o‘rtasidagi farq — «hech narsa to‘lamaydi» va «qoplashi kerak» o‘rtasidagi farq, ikkala tomon puliga ham bog‘liq.

Eskirish nima, buzilish nima

Eskirish — bu narsaning oddiy foydalanishdan tabiiy xususiyat yo‘qotishi: divan shaklini yo‘qotadi, matosi so‘nadi, kir yuvish mashinasining motori zaiflashadi. Buzilish — bu ijarachi aybi bilan yetkazilgan shikast: dazmol bilan kuydirilgan stol, sinigan muzlatgich eshigi, suyuqlik to‘kilgan matras. Eskirish uchun ijarachi to‘lamaydi, buzilish uchun — narsaning qoldiq qiymati bo‘yicha to‘laydi.

Yillar bo‘yicha eskirishni qanday hisoblash kerak

Formula oddiy: qoldiq qiymat = sotib olish narxi − (narx ÷ xizmat muddati × foydalanilgan yillar). Har toifadagi narsaning o‘z taxminiy xizmat muddati bor: yumshoq mebel — 5–7 yil, kir yuvish mashinasi va muzlatgich — 7–10 yil, oshxona garnituri — 10–15 yil, matras — 5–8 yil. Raqamlar shartli, model uchun muddat boshqacha bo‘lishi mumkin.

Misol (raqamlar shartli, o‘zingizniki bilan almashtiring): divan 6 000 000 so‘mga olingan, xizmat muddati 6 yil. Bir yilda u 6 000 000 ÷ 6 = 1 000 000 so‘m qiymatini yo‘qotadi. Ikki yildan keyin qoldiq qiymat: 6 000 000 − 1 000 000 × 2 = 4 000 000 so‘m. Divan oddiy foydalanishda botib qolgan bo‘lsa — bu eskirish, to‘lov yo‘q. Sigareta bilan kuydirilgan bo‘lsa — bu buzilish, ijarachi shikast paytidagi qoldiq qiymatni qoplaydi, yangisining narxini emas.

Kirish va chiqishda aktga nima yoziladi

1. Har bir mebel va texnika buyumini taxminiy sotib olingan yili bilan sanab chiqish;
2. kirishdagi ko‘rinadigan nuqsonlarni ko‘rsatish — har bir xona va texnikaning rasmi;
3. texnikaning ishlashini alohida qatorda belgilash — ishlaydi yoki yo‘q;
4. aktni ikkala tomon imzolab, ijara shartnomasi bilan birga saqlash.

Shartnoma va aktni ijara e'lonlari platformasida ishlatiladigan namuna asosida tuzish qulay, yangi e'lonni esa e'lon berish shaklidan joylashtirish mumkin.

Uy egalari va ijarachilarning odatiy xatolari

Ko‘pincha shunday bo‘ladi: uy egasi eski divan uchun yangisining narxida pul talab qiladi, undan oldin ham besh yil ishlatilganini hisobga olmay. Boshqa xato — kvartirani aktsiz berish, xotiraga tayanib: bir yildan keyin narsalarning aniq holatini eslash deyarli imkonsiz.

— Ijarachi divan shunday edi desa-chi? — Shuning uchun kirishda telefonda sana bilan rasmga olamiz.

Depozitni qaytarishda qanday hisoblanadi

Depozitdan buzilish summasi qoldiq qiymat bo‘yicha ayiriladi, tabiiy eskirish emas. Ijarachi ehtiyotkorlik bilan yashagan bo‘lsa va aniq shikastlar bo‘lmasa, depozit to‘liq qaytariladi, mebel yangidek ko‘rinmasa ham — bu uy egasi hisobga oladigan normal amortizatsiya. Mebel va depozit bo‘yicha hisobingizni ko‘chmas mulk bo‘limidagi bozor stavkalari bilan solishtiring yoki uy-joy kalkulyatorida tekshiring.

Qisqa javoblar

Ijara kvartirasida mebel eskirishini qanday hisoblash kerak?

Sotib olish narxini narsaning taxminiy xizmat muddatiga bo‘lib, foydalanilgan yillarga ko‘paytiring — hosil bo‘lgan summa narxdan ayiriladi, bu to‘plangan eskirish.

Ijarachi mebelning tabiiy eskirishi uchun to‘laydimi?

Yo‘q, tabiiy eskirish uchun ijarachi to‘lamaydi — bu oddiy foydalanishdan narsa qiymatining normal yo‘qolishi, uni mulkdor o‘z zimmasiga oladi.

Eskirishni mulk buzilishidan qanday ajratish mumkin?

Eskirish — oddiy ekspluatatsiyadan xususiyatlarning asta-sekin yo‘qolishi, buzilish esa — ijarachi aybi bilan aniq shikast: kuydirish, singan joy, suv to‘kilishi, noto‘g‘ri foydalanishdan sinish.

Kirishda akt bo‘lmasa nima qilish kerak?

Tomonlar rozi bo‘lgan holda joriy rasm va holat tavsifi bilan keyinroq tuzish mumkin — kech bo‘lsa ham yo‘qdan yaxshi, lekin yangi ijarachilar uchun akt albatta kerak.

Qisqacha

• Eskirish — tabiiy qiymat yo‘qotish, buzilish — ijarachi aybi bilan shikast, ijarachi faqat buzilish uchun to‘laydi;
• eskirish narxni xizmat muddatiga bo‘lib, foydalanilgan yillarga ko‘paytirib hisoblanadi;
• buzilishda yangisining narxi emas, narsaning qoldiq qiymati qoplanadi;
• kirish va chiqishda rasmli akt ikkala tomon uchun ham nervni va pulni tejaydi;
• depozitdan buzilish ayiriladi, mebel va texnikaning tabiiy amortizatsiyasi emas.

Bank mahsulotlari va shartlarini NARXTOP kreditlar bo‘limida solishtirish mumkin.