Машинани қишга қандай тайёрлаш керак — бу саволни бизда кеч беришади: биринчи жиддий совуқ тушади, эрталаб машина ўт олмайди ва шундан кейингина таниш-билиш орқали аккумулятор қидирилади. Қишки муаммоларнинг ярми эса ноябрда бир дам олиш кунида ҳал бўлади.
Биздаги қиш Сибирники эмас, лекин юмшоқ ҳам эмас: кечаси совуқ, кундузи илиқ, йўлда лойқа, тонгга яқин эса муз.
Машинани қишга қандай тайёрлаш керак: аккумулятордан бошланг
Аккумулятор — эрталабки «прикуриват қил» қўнғироқларининг биринчи сабаби. Совуқда у камроқ ток беради, қуюқ совуқ мойли моторга эса, аксинча, кўпроқ керак бўлади.
- Ёшини кўринг. Уч-тўрт йилдан кейин батарея бутун ёз ишлаб, биринчи совуқ кечада ўлиб қолиши мумкин.
- Клеммаларни тозаланг ва маҳкамланг. Яшил ёки оқ қуйқа — бу йўқотилган ток.
- Сервисда юклама остида текширинг, панелдаги чироққа қараб эмас.
- Машина бир ҳафта туриб, кейин қисқа масофага юрса, батарея доимий тўлмаган ҳолатда бўлади — баъзан уйда қувватлаш керак.
Ғилдираклар: қишнинг асосий қарори
Резина тўлиқ узатма ва барча электрон ёрдамчилардан кўра кўпроқ нарсани ҳал қилади. Ёзги шина совуқда қотади ва машина муз пайдо бўлишидан анча олдин тормозлашни тўхтатади.
Мўлжал оддий: ҳарорат нол атрофида ва ундан пастда барқарор турса, қорни кутмай алмаштириш вақти келди. Тошкентда қиш юмшоқроқ, тоғли туманларда ва довонларда қаттиқроқ — у ерда қишки резина эртароқ керак бўлади.
- Протектор чуқурлигига қаранг: яланғоч қишки резина қишки бўлмай қолади.
- Шина ёшини текширинг: эски резина нақши бутун бўлса ҳам қотиб қолади.
- Комплект тўртала ғилдиракка қўйилади. Олдига иккита қишки резина — бу орқаси билан сирпанадиган машина.
- Қишда босим ўзи тушади: икки ҳафтада бир марта совуқ ғилдиракда текширинг.
Суюқликлар: антифриз, мой, тормоз суюқлиги
Антифризни рангига қараб ёки «кўз билан» текширишмайди: унинг музлаш ҳарорати бор ва уни сервисда ареометр билан ўлчайдилар. Suv билан суюлтирилган суюқлик биринчи совуқ кечадаёқ радиаторни ёки блокни ёриб юбориши мумкин.
Мой қишда қуюқлашади. Моторда жуда қовушқоқ ёки жуда эски мой бўлса, совуқда ўт олдириш аккумулятор учун ҳам, мотор учун ҳам қийноққа айланади. Тормоз суюқлиги вақт ўтиб намлик йиғади — уни регламент бўйича алмаштирадилар, қиш эса буни кечиктириш учун яхши вақт эмас.
Машина янги ва кафолатда бўлса, мавсумий хизматни расмий сервисда қилган қулай: рўйхат автосалон ва дилерлар бўлимида.
Кўриш: чўтка, ювиш суюқлиги, печка ва қулфлар
Қишда сиз йўлни қанчалик кўрсангиз, шунчалик яхши юрасиз. Кўриниш эса одатда ёмон: йўлдан учган лой, туз, ичкаридан терлаган ойна.
- Ювиш суюқлиги — фақат музламайдигани. Бачокдаги suv музлаб насосни ёради, ёзги суюқлик эса ойнада хира парда қолдиради.
- Чўткаларни совуқдан олдин алмаштиринг. Музлаб қолган чўткани тортманг — ойнага иссиқ ҳаво беринг ва кутинг.
- Салон филтри: тиқилган филтр — ойналар терлашининг ва қуримаслигининг асосий сабаби.
- Қулф ва резиналар: эшик музлаб қолмаслиги учун резиналарга силикон мой, қулф эритгичи эса чўнтакда турсин, ёпиқ машинанинг бардачогида эмас.
Иситиш: қандай қилган тўғри
Ишлайдиган йўл ўртада: совуқда ўт олдирамиз, мой тарқалиши учун моторга бир-икки дақиқа берамиз ва йўлга чиқамиз — ҳарорат кўтарилгунча тинч, юқори айланишларсиз.
Ҳовлида йигирма дақиқа бўш ишлаш асосан ҳавони иситади: коробка, подвеска ва тормоз бундан илиқ бўлмайди, ёқилғи эса кетаверади. Шу заҳоти газни босиш эса мотор умрини қисқартиришнинг энг ишончли йўли.
Машина бўш айланишда эмас, кичик юк билан ҳаракатда исийди. Биринчи бир-икки чақирим — куннинг энг эҳтиёткор чақиримлари.
Муз ва тормозлаш
Энг хавфли муз — кўринмайдигани. Кўприкдаги тонгги қобиқ, уй соясидаги жой, ҳовли кириш қисми, кечқурун suv оққан ариқ ёни. Кўприк ва эстакада қолган йўлдан олдинроқ музлайди.
Қишда ҳамма нарса силлиқ ва олдиндан қилинади: газни эртароқ қўйиб юборасиз, тормозни эртароқ босасиз, масофани одатдагидан икки баробар кўп сақлайсиз. Музда кескин рул — бу манёвр эмас, сирпанишнинг бошланиши.
Машина сирпаниб кеца, кетмоқчи бўлган томонингизга қаранг ва рулни сирпаниш томонига секин буринг, тормозга ёпишманг. Барқарорлик тизими ёрдам беради, лекин физикани бекор қилмайди.
Қишда багажда нима турсин
| Нима | Қишда нима учун |
|---|---|
| Қирғич ва чўтка | Барча ойнадан муз ва қорни олиш, фақат олдинги «дарча»ни эмас |
| Прикуриват симлари | Қишнинг энг тез-тез керак бўладиган ёрдами — ўзингизга ҳам, бошқага ҳам |
| Трос ва белкурак | Ҳовлида ёки йўл четида қор лойқасидан чиқиш |
| Захира музламас суюқлик | Ифлос йўлда бачок бир кунда тугайди |
| Иссиқ куртка ва қўлқоп | Совуқда офис кийимида ғилдирак алмаштириб бўлмайди |
| Suv, чой, озгина егули | Трассада тўхтаб қолсангиз, ёрдам беш дақиқада келмайди |
Қишда вилоятга йўл
Қишда вилоят йўли — бошқача хавф: ёруғлик кам, тозалаш сийрак, қишлоқлар орасида узоқ вақт ҳеч кимни учратмаслик мумкин. Кундузи чиқинг ва яқинларингизга қайси йўлдан кетаётганингизни айтинг.
Бакни ярмидан паст туширманг: тўхтаб қолиб ёрдам куцангиз, мотор — бу сизнинг печкангиз. Ҳар қандай фаслда йўлга нима олиниши машинани узоқ сафарга тайёрлаш ҳақидаги мақолада, вилоят йўлларига қайси машина қулайроқ экани эса вилоятга қандай машина тўғри келади деган таҳлилда ёзилган.
Қишда машина тез-тез йўлдан чиқарадиган бўлса, йиллик харажатини ҳисобланг. Ҳисоб усули автомобил сақлашнинг ҳақиқий харажатлари материалида, нархларни эса автомобиллар каталогида ва пробегли автомобиллар эълонларида кўриш мумкин.
Тез-тез учрайдиган хатолар
- Биринчи совуқни кутиб, кейин аккумулятор қидириш.
- Қишки резинани тўртта эмас, иккита ғилдиракка қўйиш.
- Совитиш тизимига «баҳоргача» suv қуйиш.
- Бачокка музламас суюқлик ўрнига suv қуйиш.
Қисқа жавоблар
Бюджет чекланган бўлса, машинани қишга қандай тайёрлаш керак?
Уч нарсадан бошланг: аккумулятор, резина ва антифриз. Айнан шулар сизни совуқда қолдиради ёки бошқарувдан маҳрум қилади. Қолганини ойларга тақсимласа бўлади.
Қишки резинани қачон қўйиш керак?
Қорга эмас, ҳароратга қаранг: кундузи барқарор нол атрофида ва ундан паст бўлса, ёзги резина энди ишламайди. Тоғли туманларда ва довонларда шаҳардагидан эртароқ алмаштирилади.
Эрталаб машинани қанча иситиш керак?
Мой тарқалиши учун жойида бир-икки дақиқа, кейин ҳарорат кўтарилгунча юқори айланишларсиз тинч юриш. Узоқ бўш иситиш машинани эмас, ҳовлидаги ҳавони иситади.
Совуқда машина ўт олмаса нима қилиш керак?
Стартерни кетма-кет айлантирманг: уринишлар орасида танаффус қилинг, фара, печка ва мусиқани ўчиринг. Уринишда фаралар хиралашса — муаммо аккумуляторда, прикуриват ёки қувватлаш керак.
Қишда тўлиқ узатма керакми?
У жойидан қўзғалишга ва қордан чиқишга ёрдам беради, лекин тормозлашга ёрдам бермайди ва музда қутқармайди. Оддий машинадаги яхши қишки резина тўлиқ узатмадаги ёзги резинадан хавфсизроқ.
Қисқача
- Аккумулятор, резина ва антифриз — қиш шулардан бошланади.
- Қишки резина комплект билан ва ҳароратга қараб қўйилади, биринчи қорга қараб эмас.
- Музламас суюқлик, чўтка, салон филтри ва резиналарга мой — арзон ва дарров сезилади.
- Машинани жойида бир-икки дақиқадан ортиқ иситишнинг маъноси йўқ: уни ҳаракат иситади.
- Музда олдиндан тормозланг ва икки баробар масофа сақланг.
- Қишда багажда: қирғич, симлар, трос, музламас суюқлик, иссиқ кийим ва suv.
Суммалар ва тўловларни NARXTOP калкуляторида ҳисоблаб кўриш қулай.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
