Mashinani qishga qanday tayyorlash kerak — bu savolni bizda kech berishadi: birinchi jiddiy sovuq tushadi, ertalab mashina o‘t olmaydi va shundan keyingina tanish-bilish orqali akkumulyator qidiriladi. Qishki muammolarning yarmi esa noyabrda bir dam olish kunida hal bo‘ladi.
Bizdagi qish Sibirniki emas, lekin yumshoq ham emas: kechasi sovuq, kunduzi iliq, yo‘lda loyqa, tongga yaqin esa muz.
Mashinani qishga qanday tayyorlash kerak: akkumulyatordan boshlang
Akkumulyator — ertalabki «prikurivat qil» qo‘ng‘iroqlarining birinchi sababi. Sovuqda u kamroq tok beradi, quyuq sovuq moyli motorga esa, aksincha, ko‘proq kerak bo‘ladi.
- Yoshini ko‘ring. Uch-to‘rt yildan keyin batareya butun yoz ishlab, birinchi sovuq kechada o‘lib qolishi mumkin.
- Klemmalarni tozalang va mahkamlang. Yashil yoki oq quyqa — bu yo‘qotilgan tok.
- Servisda yuklama ostida tekshiring, paneldagi chiroqqa qarab emas.
- Mashina bir hafta turib, keyin qisqa masofaga yursa, batareya doimiy to‘lmagan holatda bo‘ladi — ba’zan uyda quvvatlash kerak.
G‘ildiraklar: qishning asosiy qarori
Rezina to‘liq uzatma va barcha elektron yordamchilardan ko‘ra ko‘proq narsani hal qiladi. Yozgi shina sovuqda qotadi va mashina muz paydo bo‘lishidan ancha oldin tormozlashni to‘xtatadi.
Mo‘ljal oddiy: harorat nol atrofida va undan pastda barqaror tursa, qorni kutmay almashtirish vaqti keldi. Toshkentda qish yumshoqroq, tog‘li tumanlarda va dovonlarda qattiqroq — u yerda qishki rezina ertaroq kerak bo‘ladi.
- Protektor chuqurligiga qarang: yalang‘och qishki rezina qishki bo‘lmay qoladi.
- Shina yoshini tekshiring: eski rezina naqshi butun bo‘lsa ham qotib qoladi.
- Komplekt to‘rtala g‘ildirakka qo‘yiladi. Oldiga ikkita qishki rezina — bu orqasi bilan sirpanadigan mashina.
- Qishda bosim o‘zi tushadi: ikki haftada bir marta sovuq g‘ildirakda tekshiring.
Suyuqliklar: antifriz, moy, tormoz suyuqligi
Antifrizni rangiga qarab yoki «ko‘z bilan» tekshirishmaydi: uning muzlash harorati bor va uni servisda areometr bilan o‘lchaydilar. Suv bilan suyultirilgan suyuqlik birinchi sovuq kechadayoq radiatorni yoki blokni yorib yuborishi mumkin.
Moy qishda quyuqlashadi. Motorda juda qovushqoq yoki juda eski moy bo‘lsa, sovuqda o‘t oldirish akkumulyator uchun ham, motor uchun ham qiynoqqa aylanadi. Tormoz suyuqligi vaqt o‘tib namlik yig‘adi — uni reglament bo‘yicha almashtiradilar, qish esa buni kechiktirish uchun yaxshi vaqt emas.
Mashina yangi va kafolatda bo‘lsa, mavsumiy xizmatni rasmiy servisda qilgan qulay: ro‘yxat avtosalon va dilerlar bo‘limida.
Ko‘rish: cho‘tka, yuvish suyuqligi, pechka va qulflar
Qishda siz yo‘lni qanchalik ko‘rsangiz, shunchalik yaxshi yurasiz. Ko‘rinish esa odatda yomon: yo‘ldan uchgan loy, tuz, ichkaridan terlagan oyna.
- Yuvish suyuqligi — faqat muzlamaydigani. Bachokdagi suv muzlab nasosni yoradi, yozgi suyuqlik esa oynada xira parda qoldiradi.
- Cho‘tkalarni sovuqdan oldin almashtiring. Muzlab qolgan cho‘tkani tortmang — oynaga issiq havo bering va kuting.
- Salon filtri: tiqilgan filtr — oynalar terlashining va qurimasligining asosiy sababi.
- Qulf va rezinalar: eshik muzlab qolmasligi uchun rezinalarga silikon moy, qulf eritgichi esa cho‘ntakda tursin, yopiq mashinaning bardachogida emas.
Isitish: qanday qilgan to‘g‘ri
Ishlaydigan yo‘l o‘rtada: sovuqda o‘t oldiramiz, moy tarqalishi uchun motorga bir-ikki daqiqa beramiz va yo‘lga chiqamiz — harorat ko‘tarilguncha tinch, yuqori aylanishlarsiz.
Hovlida yigirma daqiqa bo‘sh ishlash asosan havoni isitadi: korobka, podveska va tormoz bundan iliq bo‘lmaydi, yoqilg‘i esa ketaveradi. Shu zahoti gazni bosish esa motor umrini qisqartirishning eng ishonchli yo‘li.
Mashina bo‘sh aylanishda emas, kichik yuk bilan harakatda isiydi. Birinchi bir-ikki chaqirim — kunning eng ehtiyotkor chaqirimlari.
Muz va tormozlash
Eng xavfli muz — ko‘rinmaydigani. Ko‘prikdagi tonggi qobiq, uy soyasidagi joy, hovli kirish qismi, kechqurun suv oqqan ariq yoni. Ko‘prik va estakada qolgan yo‘ldan oldinroq muzlaydi.
Qishda hamma narsa silliq va oldindan qilinadi: gazni ertaroq qo‘yib yuborasiz, tormozni ertaroq bosasiz, masofani odatdagidan ikki barobar ko‘p saqlaysiz. Muzda keskin rul — bu manyovr emas, sirpanishning boshlanishi.
Mashina sirpanib ketsa, ketmoqchi bo‘lgan tomoningizga qarang va rulni sirpanish tomoniga sekin buring, tormozga yopishmang. Barqarorlik tizimi yordam beradi, lekin fizikani bekor qilmaydi.
Qishda bagajda nima tursin
| Nima | Qishda nima uchun |
|---|---|
| Qirg‘ich va cho‘tka | Barcha oynadan muz va qorni olish, faqat oldingi «darcha»ni emas |
| Prikurivat simlari | Qishning eng tez-tez kerak bo‘ladigan yordami — o‘zingizga ham, boshqaga ham |
| Tros va belkurak | Hovlida yoki yo‘l chetida qor loyqasidan chiqish |
| Zaxira muzlamas suyuqlik | Iflos yo‘lda bachok bir kunda tugaydi |
| Issiq kurtka va qo‘lqop | Sovuqda ofis kiyimida g‘ildirak almashtirib bo‘lmaydi |
| Suv, choy, ozgina yeguli | Trassada to‘xtab qolsangiz, yordam besh daqiqada kelmaydi |
Qishda viloyatga yo‘l
Qishda viloyat yo‘li — boshqacha xavf: yorug‘lik kam, tozalash siyrak, qishloqlar orasida uzoq vaqt hech kimni uchratmaslik mumkin. Kunduzi chiqing va yaqinlaringizga qaysi yo‘ldan ketayotganingizni ayting.
Bakni yarmidan past tushirmang: to‘xtab qolib yordam kutsangiz, motor — bu sizning pechkangiz. Har qanday faslda yo‘lga nima olinishi mashinani uzoq safarga tayyorlash haqidagi maqolada, viloyat yo‘llariga qaysi mashina qulayroq ekani esa viloyatga qanday mashina to‘g‘ri keladi degan tahlilda yozilgan.
Qishda mashina tez-tez yo‘ldan chiqaradigan bo‘lsa, yillik xarajatini hisoblang. Hisob usuli avtomobil saqlashning haqiqiy xarajatlari materialida, narxlarni esa avtomobillar katalogida va probegli avtomobillar e’lonlarida ko‘rish mumkin.
Tez-tez uchraydigan xatolar
- Birinchi sovuqni kutib, keyin akkumulyator qidirish.
- Qishki rezinani to‘rtta emas, ikkita g‘ildirakka qo‘yish.
- Sovitish tizimiga «bahorgacha» suv quyish.
- Bachokka muzlamas suyuqlik o‘rniga suv quyish.
Qisqa javoblar
Byudjet cheklangan bo‘lsa, mashinani qishga qanday tayyorlash kerak?
Uch narsadan boshlang: akkumulyator, rezina va antifriz. Aynan shular sizni sovuqda qoldiradi yoki boshqaruvdan mahrum qiladi. Qolganini oylarga taqsimlasa bo‘ladi.
Qishki rezinani qachon qo‘yish kerak?
Qorga emas, haroratga qarang: kunduzi barqaror nol atrofida va undan past bo‘lsa, yozgi rezina endi ishlamaydi. Tog‘li tumanlarda va dovonlarda shahardagidan ertaroq almashtiriladi.
Ertalab mashinani qancha isitish kerak?
Moy tarqalishi uchun joyida bir-ikki daqiqa, keyin harorat ko‘tarilguncha yuqori aylanishlarsiz tinch yurish. Uzoq bo‘sh isitish mashinani emas, hovlidagi havoni isitadi.
Sovuqda mashina o‘t olmasa nima qilish kerak?
Starterni ketma-ket aylantirmang: urinishlar orasida tanaffus qiling, fara, pechka va musiqani o‘chiring. Urinishda faralar xiralashsa — muammo akkumulyatorda, prikurivat yoki quvvatlash kerak.
Qishda to‘liq uzatma kerakmi?
U joyidan qo‘zg‘alishga va qordan chiqishga yordam beradi, lekin tormozlashga yordam bermaydi va muzda qutqarmaydi. Oddiy mashinadagi yaxshi qishki rezina to‘liq uzatmadagi yozgi rezinadan xavfsizroq.
Qisqacha
- Akkumulyator, rezina va antifriz — qish shulardan boshlanadi.
- Qishki rezina komplekt bilan va haroratga qarab qo‘yiladi, birinchi qorga qarab emas.
- Muzlamas suyuqlik, cho‘tka, salon filtri va rezinalarga moy — arzon va darrov seziladi.
- Mashinani joyida bir-ikki daqiqadan ortiq isitishning ma’nosi yo‘q: uni harakat isitadi.
- Muzda oldindan tormozlang va ikki barobar masofa saqlang.
- Qishda bagajda: qirg‘ich, simlar, tros, muzlamas suyuqlik, issiq kiyim va suv.
Summalar va to‘lovlarni NARXTOP kalkulyatorida hisoblab ko‘rish qulay.
Bank mahsulotlari va shartlarini NARXTOP kreditlar bo‘limida solishtirish mumkin.
