Ташқарида қирқ даража, кондиционер эса ёки фойдасиз гувиллайди, ёки умуман йўқ бўлса, иссиқни қандай ўтказиш мумкин? Савол бекорга эмас: Ўзбекистонда ёзда бу бир-икки иссиқ кун эмас, ойлар давом этади, ва организм бу юкдан соғлом ва ёш одамда ҳам чинакам чарчайди.
Иссиқни болалар, кексалар ва ташқарида ишловчилар — курерлар, қурувчилар, бозордаги сотувчилар — ёмонроқ кўтаради. Иссиқда қандай ичиш ва овқатланиш, кондиционерли ва кондиционерсиз уйда нима қилиш, болалар ва кексаларга қандай қараш, қачон хавотирланиш керак ва нега ёзги электр ҳисоби шунчалик катта бўлишини кўрамиз.
Иссиқда қанча ичиш ва қандай овқатланиш керак
Ичиш истагингиздан кўпроқ керак, оғиз қуриб қолгунча кутманг — шу пайтга келиб сувсизланиш аллақачон бошланган бўлади. Suv ширин газланган ичимлик ва совуқ пиводан яхшироқ, улар аслида суюқликни янада чиқариб юборади. Бундай ҳавода тушликда оғир иссиқ овқат ёмон фикр: енгил тушлик ва қуёш унчалик аччиқ бўлмаган кечқурун тўйимлироқ кечки овқат осонроқ ўтади.
Кондиционерсиз уйда нима қилиш керак
Кундузи қалин пардалар, кечаси ва эрталаб очиқ деразалар, тўғридан-тўғри одамга эмас, хона диагонали бўйлаб йўналтирилган вентилятор — булар ҳароратни бир-икки даражага туширадиган оддий нарсалар. Бўйинга ҳўл сочиқ ва оёқ олдида suv идиши кўринишидан кўра яхши ишлайди. Ниҳоят кондиционер қўйишга қарор қилсангиз, ўрнатувчи устани уй учун хизматлардан, ўзини эса эълонлардан топиш мумкин, янги ва ишлатилгани кўпинча бир неча марта фарқ қилади. Дарров ҳаммасига пул етмаса, калкуляторда тўловни ҳисоблаб кўриш мумкин.
Кондиционер қандай ишлайди ва нимаси нотўғри
Кўча ва хона орасидаги ўн беш-йигирма даражалик фарқ ҳар сафар балконга ёки дўконга чиқишда организм учун стресс, шунинг учун совуқни максималга қўйиш ўрнига оқилона фарқни тутиш яхшироқ. Чангга тўлган филтр совутишдан кўра кўпроқ чангли ҳавони ҳайдайди — мавсумда камида ойда бир марта ювиш керак.
Болалар ва кексаларга қандай қараш керак
Болалар ўз қизиб кетишини ёмонроқ ҳис қилади ва ҳар доим ёмон эканини айтмайди, шу сабабли уларда suv доим қўл остида бўлиши керак, талаб қилганда эмас. Кексаларда чанқаш ҳисси ва томирларнинг иссиққа реаксияси заифроқ, ёш организмга нормал бўлган нарса кексага касалхонага боришга арзиши мумкин. Иккисини ҳам керак деб ўйлагандан кўра тез-тез текшириб туринг.
Ташқарида иссиқда қандай ишлаш керак
Курерлар, қурувчилар ва сотувчиларга темпни алмаштириш ёрдам беради: энг қизиган пайт шошилмасдан, оғир ишни эрталаб ва кечқурунга суриш, агар бу ишда умуман мумкин бўлса. Оч рангли эркин кийим ва бош кийим — арзимас нарса эмас, оддий кун ва иссиқлик уриши орасидаги фарқ.
Бу қачон оддий иссиқ эмас, қизиб кетиш
Бош айланиши, кўнгил айниши, нутқ чалкашлиги, тери терлаган ўрнига иссиқ ва қуруқ бўлиши — бу «чидаб туриш» эмас, тез ёрдам чақириш ва ёрдам келгунча одамни сояда мато ва suv билан совутиш керак. Оддий иссиқдан чарчоқ одатда салқин жойда ярим соат-бир соат дам олишдан кейин ўтади; бир соатдан кейин яхши бўлмаса — бу бошқа гап, бундай ҳолатлар учун харажатларни даволаниш ва пул ҳақидаги мақола тушунтиради.
| Белги | Нима қилиш керак |
|---|---|
| Чарчоқ, чанқаш, енгил бош оғриғи | Сояда дам, suv, 30–60 дақиқа дам олиш |
| Бош айланиши, кўнгил айниши, ҳолсизлик | Салқин жой, suv, кузатиш, узоқроқ дам |
| Нутқ чалкашлиги, иссиқ ва қуруқ тери | Тез ёрдам, танани дарров совутиш |
Кўп учрайдиган хатолар
- Кўчадаги иссиқдан кейин совуқ сувни бир кўтаришда ичиш — кичик ҳовучлаб ичган яхшироқ.
- Кондиционерни энг совуққа қўйиб, дарров қизиган ташқарига чиқиш.
- Болани ёки кексани беш дақиқага бўлса ҳам машинада ёлғиз қолдириш.
- «Керак бўлгани учун» энг иссиқ соатда ишлаш, эрталабга суриш мумкин бўлса ҳам.
Қисқа жавоблар
Иссиқда қанча suv ичиш керак
Мўлжал — чанқашни кутмасдан, кун давомида оз-оздан мунтазам ичиш. Аниқ рақам вазнга, намликка ва ташқарида ёки салқин офисда ишлашингизга боғлиқ, шунинг учун ҳамма учун битта рақам йўқ.
Кучли иссиқда кондиционерсиз ухлаш мумкинми
Мумкин, агар кечаси шамоллатиб, кундузги иссиқни қалин парда ортида туцангиз. Вентилятор ва ҳўл чойшаб сезиларли ёрдам беради, лекин умуман ухлаб бўлмаса — бу ҳам кондиционер режасида ҳисобга олиниши керак.
Ёзда электр ҳисоби кескин ўсиб кеца нима қилиш керак
Кондиционер ва вентиляторлар ростдан ҳам кўп электр ейди, айниқса кеча-кундуз ишласа. Максимал совуқ ўрнига оқилона ҳарорат ва ювилган филтр харажатни камайтиради, коммунал тўловларни камайтиришнинг бошқа йўллари эса коммуналкада тежаш ҳақидаги мақолада.
Иссиқ соғлом катталар учун хавфлими
Одатий ҳаётда ва етарли ичишда — ўртача, лекин қуёш тагида жисмоний ишда хавф ҳар кимда бор, фақат болалар ва кексаларда эмас. Юқорида ёзилган хавотирли белгилар ҳаммага баравар тегишли.
Қисқача
- Сувни мунтазам ичинг, фақат оғиз қуригандан кейин эмас.
- Кундузи пардаларни ёпиқ, кечаси деразаларни очиқ тутинг.
- Болалар ва кексаларни иссиқда одатдагидан кўпроқ кузатинг.
- Оғир ишни имкон бўлса эрталабга ёки кечқурунга суринг.
- Нутқ чалкашлиги ва иссиқ қуруқ тери — бу тез ёрдам, уйда ётиб чиқиш эмас.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
