Июлда хонада ҳарорат қирқ даражага яқин, оила эса баҳслашади: балкондаги вентиляторни қўйишми ёки ниҳоят кондиционерга пул сарфлашми. Вентилятор ҳавони совутмайди, фақат хонада ҳайдаб салқинлик ҳисси беради, кондиционер эса ҳароратни чиндан пасайтиради, лекин сотиб олишда ва электрда бир неча баробар қимматга тушади. Қарор бюджетга ва қаерда яшашингизга боғлиқ.
Одатий воқеа: Термиздаги оила бир неча йил вентилятор билан яшаган, чақалоқ туғилгунга қадар. Шифокор айтишича, ўттиз саккиз даражада болали хонада вентилятор фақат иссиқ ҳавони ҳайдайди. Кондиционерни айнан ўша мавсумда ўрнатишга тўғри келган.
Вентилятор кондиционердан нимаси билан фарқ қилади
Вентилятор хонадаги ҳавони аралаштириб, тердан буғланишни тезлаштиради — шундан салқинроқ бўлади, гарчи ҳаво ҳарорати ўзгармаса ҳам. Кондиционер эса хонадан иссиқликни олиб, ташқарига компрессор орқали чиқаради, ҳароратни бир неча даражага чиндан пасайтиради.
Қачон вентилятор етарли
Агар минтақада ёзги иссиқлик камдан-кам ўттиз беш даражадан ошса, уйда эса шамол ёки дарахт сояси бўлса, одатда вентилятор етарли. У энг юқори қаватда, том қизиган уйда ёки деразалар кун бўйи қуёшда бўлган жойда ёрдам бермайди.
Электр сарфини қандай ҳисоблаш керак
Сарф (кВт-соат) = қувват (кВт) × иш соати. Нарх = сарф × 1 кВт-соат тарифи.
Мисол: 60 Вт (0,06 кВт) қувватли вентилятор кунига 8 соат ишлайди. 0,06 × 8 = 0,48 кВт-соат. Шартли 450 сўм тарифида бу кунига 216 сўм. 1000 Вт (1 кВт) кондиционер совутиш режимида ўша 8 соатда: 1 × 8 = 8 кВт-соат, яъни кунига 3600 сўм. Рақамлар шартли — ўз ҳисоблагичингиз ва тарифингизни қўйинг.
Ойига вентилятор тахминан 6500 сўм, кондиционер эса 108 000 сўмга яқин чиқади. Фарқ катта бўлгани учун кўп оилалар кондиционерни фақат тунга ёки энг иссиқ соатларга ёқади, вентиляторни эса доимий ишлатади.
Вазифалар бўйича солиштириш
| Вазифа | Вентилятор | Кондиционер |
|---|---|---|
| 38 даражадан юқори иссиқ | Деярли ёрдам бермайди | Чиндан совутади |
| Сотиб олиш нархи | Паст | Юқори, ўрнатиш билан |
| Кунлик электр сарфи | Тийин-чақа | 15–20 баравар кўп |
| Ҳавони қуритиш | Қуритмайди | Бироз қуритади |
Кўп учрайдиган хатолар
- Кондиционерни ёпиқ хонада, ҳаво кирмайдиган ҳолда бутун тунга ёқиб қўйишади — эрталаб боши оғрийди, гарчи совуқ бўлса ҳам.
- Кондиционер филтрини мавсумдан-мавсумга тозаламайдилар — асбоб чангни ҳайдаб, ўша электр сарфида ёмонроқ совутади.
- Вентиляторни бир одамга қаратиб кун бўйи қўйишади — тананинг бир томонига доимий ҳаво оқими бўйин ва белни шамоллатиши мумкин.
Кондиционер сотиб олингандан кейин эски вентилятор чанг босиб ётган бўлса, уни техника сотиш эълони орқали сотинг, арзонроқ кондиционерни эса уй техникаси эълонлари орасидан қидиринг. Бўлиб-бўлиб олсангиз, ортиқча тўловни истеъмол кредити калкуляторида ҳисоблаб кўринг.
Совутиш харажатларини ёз бошланмасдан олдин оилавий бюджетга қўшиб қўйган маъқул, пулни охирги дақиқада шошилиб қидирманг — харажатларни қандай тақсимлаш ҳақида пул ва оила бюджети бўлимида ўқинг. «Кондиционер фақат тунга» қоидасини овоз чиқариб бир марта айтиб қўйинг — уй қоидалари айнан шундай ишлайди: чиндан ишлайдиган оила қоидалари.
Қисқа жавоблар
Электр бўйича нима арзон — вентилятор ёки кондиционер
Вентилятор бир неча баробар арзон: 60 Вт қувватда кунига тийин-чақа сарфлайди, 1000 Вт кондиционер эса шу вақтда бир неча минг сўмга тушади.
Кондиционерга тунда қанча электр кетади
1000 Вт қувватда ва саккиз соат ишлаганда тунга тахминан 8 кВт-соат чиқади — бу шартли ҳисоб, аниқ рақамни ҳисоблагичингиз ва минтақа тарифи кўрсатади.
Қаттиқ иссиқда вентилятор билан етарлими
37–38 даражадан юқорида вентилятор фақат иссиқ ҳавони ҳайдайди ва деярли ёрдам бермайди, айниқса болалар ва кексалар учун. Бундай иссиқда кондиционер қизиб кетиш хавфини сезиларли пасайтиради.
Кондиционер хонадаги ҳавони қуритадими
Ҳа, совутиш режими ҳавони бироз қуритади, шунинг учун доимий ишлайдиган кондиционер ёнида кўпинча намлагич қўйилади. Вентилятор эса ҳаво намлигига умуман таъсир қилмайди.
Қисқача
- Вентилятор салқинлик ҳисси беради, лекин ҳароратни пасайтирмайди, кондиционер эса ҳавони чиндан совутади.
- Электр бўйича кондиционер бир хил иш вақтида вентилятордан 15–20 баравар қимматга тушади.
- Ўттиз беш даражагача одатда вентилятор етарли, ундан юқорида кондиционер самаралироқ.
- Кондиционерни нуқтали ёқиш маъқул — тунга ёки иссиқ соатларга, куну тун эмас.
- Кондиционер филтрини ҳар мавсум бошида тозаланг, акс ҳолда совутиш ўша сарфда сусаяди.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
