Севара буюртма билан уй тортларини пиширади ва бутун йил паркдаги янги йил ярмаркасига бориш-бормасликка шубҳаланиб юрди: жой пулли, ҳеч ким кафолат бермайди. Журъат қилди, намуна ва визиткалар олди — икки кунда бутун захирасини сотди ва бир ойга буюртма олди. Ёнидаги бижутерия стенди эса шу икки кунда жой нархини зўрға қоплади. Ярмарка ва бозорларда иштирок этиш — бунга арзийдими?
Қисқача: арзийди, агар товар жойида импулсив харид ёки татиб кўришга мос бўлса ва жой ўз аудиториянгизга танланган бўлса — акс ҳолда стенд учун тўлов ва йўқотилган иш куни туфайли осонгина зарарга чиқиб қолиш мумкин. Энди — ярмаркани қандай танлаш, ўзингиз билан нима олиб бориш ва жой олдиндан ўзини қоплайдими, қандай ҳисоблаш.
Кичик бизнес ярмаркада иштирок этиши керакми
Керак, агар товарингизни жойида татиб кўриш, ушлаб кўриш ёки ўйлаб ўтирмасдан сотиб олиш мумкин бўлса: овқат, тақинчоқлар, эсдалик совғалар, мато. Таъмир ёки консултация каби хизматларга ярмарка камроқ тўғридан-тўғри сотув беради, аммо контакт ва танилишни беради — бу ҳолда ярмаркага сармояни кун даромади орқали эмас, кейинроқ келган янги мижозлар сони орқали ҳисобланг.
Қандай ярмарка ва бозорлар бор, улар нимаси билан фарқ қилади
Мавсумий байрам ярмаркалари — Наврўз, Янги йил — совға сотиб олиш кайфиятидаги катта тасодифий оқимни йиғади. Туман ва ҳовли ярмаркалари камроқ одам беради, аммо ўз доимий аудиторияси — қўшниларни беради. Мавзули — масалан, қўл иши усталари учун — торроқ, лекин қизиққан томошабинни йиғади, бир марталик хариддан кўра доимий мижоз бўлиш эҳтимоли юқорироқ.
Ярмаркадан олдин нима тайёрлаш керак
Катта шрифтли нарх ёрлиқлари — ярмаркада ҳар бир сотувчидан нарх сўраш ноқулай ва баъзи харидорларни қайтаради. Агар товар имкон берса — намуна ёки татиб кўриш учун бўлак — одамлар татиб кўрган нарсани харидга кўпроқ рози бўлади. Визитка ёки телефон ва саҳифа ёзилган карточка — баъзи ташриф буюрувчилар дарҳол сотиб олмайди, лекин сизни топиш осон бўлса кейинроқ қайтади. Майда пул билан қайтим ва, имкон бўлса, карта ёки ўтказма орқали тўлов қабул қилиш — қайтим йўқлиги туфайли навбат харидорларни кўз олдингизда йўқотади.
Одатдаги ҳолат: асал сотувчиси ўзи билан татиб кўриш учун кичик қошиқчалар олиб борди — татиб кўриш учун навбат қўшнилардагидан тезроқ йиғилди, гарчи қатордаги ҳаммада нарх бир хил бўлса-да.
Ярмарка ёки бозорда жой қанча туради
Жой нархи ташкилотчи, майдон ва мавсумга боғлиқ — парклар ёки савдо марказларидаги байрам ярмаркалари одатда туман ва бир марталик ярмаркалардан қимматроқ. Жой тўловига стол, стенд учун лавҳа ва, олиб кетиш учун соцангиз, қадоқни қўшинг.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай ҳисоблаймиз | Мисол (шартли рақамлар) |
|---|---|---|
| Байрам ярмаркасида жой, кунлик | ташкилотчи нархномаси бўйича | кунига 150 000 дан 500 000 сўмгача |
| Дам олиш куни туман бозорида жой | одатда шаҳар ярмаркасидан арзон | кунига 50 000 сўмдан |
| Стол, дастурхон, мини-лавҳа | мавсумга бир марталик харид | тахминан 200 000 сўм |
| Олиб кетиш учун қадоқ | дона нархи × кутилаётган сотув | пакет учун тахминан 1 500 сўм |
Ярмаркада иштирок ўзини қоплайдими, қандай ҳисоблаш керак
Формула: кунлик тушум минус жой, қадоқ ва материаллар тўлови — аниқ куннинг фойда ёки зараини беради. Мисол: жой 300 000 сўмга тушди, 1 200 000 сўмлик товар сотилди, товар ва қадоқ таннархи — 500 000 сўм. Фойда: 1 200 000 − 500 000 − 300 000 = 400 000 сўм кунига. Агар бунинг ўрнига кунни 250 000 сўм фойда берадиган одатдаги буюртмаларга сарфласангиз, ярмарка фойдалироқ чиқди. Рақамлар шартли, ўзингизникини қўйинг — ярмарка учун олдиндан товар захираси керак бўлса, харид суммасини кредит тўловлари калкуляторида тахмин қилиш мумкин.
Кун пул жиҳатдан нолга чиққан бўлса ҳам, иккинчи фойдани ҳисобланг — контакт ва келажакдаги буюртмалар: ярмаркадан кейин ҳар бири 100 000 сўмлик чекли 5 та янги мижоз келса, ҳақиқий самара ўша кунги кассадан юқори.
Ярмаркада иштирок этишда тез-тез учрайдиган хатолар
Кўп учрайдиган хато — ўз аудиториясини ҳисобга олмасдан, шунчаки жой яқин ёки арзон бўлгани учун ярмарка танлаш. Иккинчиси — оқим авжида етарли товар олиб бормаслик ва қолмай қолиш. Учинчиси — визитка ва карточкаларни унутиш, шу сабабли қизиққан, лекин дарҳол сотиб олмаган одамлар бутунлай йўқолади.
- Ярмарка аудиториясини товарингиз билан олдиндан солиштирмаган.
- Кунга жуда кам товар ва қадоқ олиб борган.
- Дарҳол сотиб олмаганлар учун боғланиш усулини қолдирмаган.
Қисқа жавоблар
Қўл иши товар билан ярмаркага бориш керакми
Ҳа, ярмаркалар қўл иши ва овқат учун яхши мос келади: товарни жойида ушлаб кўриш ва татиб кўриш мумкин, бу эса эълондаги расмдан кўра харид қарорига тезроқ олиб келади.
Ярмаркада жой қанча туради
Ташкилотчи ва мавсумга боғлиқ: туман ва ҳовли ярмаркалари арзонроқ, байрам шаҳар ярмаркалари қимматроқ — юқоридаги жадвалга қаранг ва аниқ майдондан сўранг.
Товар ярмаркага мос келмаса нима қилиш керак
Хизматлар учун ярмарка визитка майдончаси сифатида ишлайди: ўзингиз билан карточка олиб боринг ва кейинроқ консултацияга келишинг, жойида сотувга умид қилманг.
Қайси ярмаркага боришни қандай танлаш керак
Майдончага одатда ким келишини кўринг — қўшнилар, болали оилалар, туристлар — ва буни товарингиз кимга кераклиги билан солиштиринг, фақат жой нархи билан эмас.
Савдо тажрибасисиз ярмаркада иштирок этиш мумкинми
Мумкин, лекин нарх ёрлиқлари, қайтим ва товар ҳақида қисқа ҳикояни олдиндан тайёрланг — биринчи соатлардаги саросима харидорларнинг бир қисмини олдириб қўяди.
Қисқача
- Ярмарка татиб кўриш ёки дарҳол сотиб олинадиган товар учун фойдалироқ.
- Хизматларга ярмарка кўпинча ўша куни тўғридан-тўғри сотувдан кўра контакт беради.
- Жой учун тўлашдан олдин майдонча аудиториясини товарингиз билан солиштиринг.
- Етарли товар, қайтим ва визитка олиб боринг — акс ҳолда харидорларни жойида йўқотасиз.
- Фақат кун тушумини эмас, кейинроқ келадиган буюртмаларни ҳам ҳисобланг.
- Мавсумга товар захирасини хизматлар ва етказиб берувчилар бўлими орқали ҳам харид қилиш мумкин.
Дам олиш кунлари ярмаркалари кўпинча асосий қўшимча иш билан бир қаторда даромад манбаига айланади — вариантлар таққослаш дам олиш кунлари қўшимча иш: вариантлар ва даромад ҳисоби мақоласида. Байрам ва ҳосил мавсумидан олдин ёзги ва байрам олди қўшимча иш мақоласига ҳам қаранг, товар ҳақидаги биринчи эълонни эса эълон шакли орқали жойлаштиринг.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
