Калит қўлда, квартира бўм-бўш — ва биринчи савол шу: квартирага қандай техникани дарров олиш керак, қайси бирини кейинга қолдирса бўлади. Васваса тушунарли: ҳаммасини бир буюртмада, бўлиб тўлашга олиш. Одатда бу шундай тугайди: қутиларнинг ярми бир ой очилмай туради, тўлов эса ҳар ой кетаверади.
Харидларни уч тўпга ажратинг: бусиз яшаб бўлмайдигани, кутиши мумкин бўлгани ва бу уйда қандай яшашингиз аён бўлгач олинадигани. Ҳар кимнинг тартиби ўзига хос: болали оилага кир ювиш машинаси кечаги кун керак эди, бир йилга ижарага келган одамга эса бурчакдаги шохобча ҳам етади.
Энг муҳими: техника квартирага қараб танланади, аксинча эмас. Юқори қаватдаги suv босими, етмишинчи йиллар уйидаги сим, ҳаммомнинг тор эшиги, қишдаги газ босими нарх ёрлиғидаги функсиялардан кўпроқ нарсани ҳал қилади. Таъмирсиз квартирага кўчаётган бўлсангиз, аввал розетка ва шитни кўринг, витринани кейин.
Нима дарров керак, нима кутади
«Дарров» рўйхати ўйланганидан қисқа: унга овқат айнимаслиги, кир йиғилмаслиги ва кечқурун ювинадиган нарса бўлиши учун керак жиҳозлар киради.
- Музлатгич. Ёзда маҳсулот усиз кун эмас, соат яшайди. Дивандан ҳам олдин олинади.
- Плита ёки иккита горелка. Тўлақонлисини кейин олса бўлади, овқат эса биринчи кундан керак.
- Suv иситгич — иссиқ suv кайфиятига қараб келса. Кўп уйларда вазият айнан шундай.
- Кир ювиш машинаси — оила, бола ёки иш кийими бўлса. Ёлғиз одамга бир-икки ой кутади.
Қолгани — микротўлқинли печ, идиш ювиш машинаси, мултипиширгич, робот-чангютгич, катта телевизор — «кейинроқ» рўйхатида бемалол туради. Бир ойдан сўнг бу рўйхатнинг ярми ўзи тушиб қолади.
| Харид | Қачон олинади | Нега шундай |
|---|---|---|
| Музлатгич | Дарров | Кечаю кундуз ишлайди, ўрнини босадигани йўқ |
| Плита, suv иситгич | Дарров | Овқат ва иссиқ suv ҳар куни керак |
| Кир ювиш машинаси | Биринчи ойда | Оилага ва яқин шохобчага боғлиқ |
| Идиш ювиш, микротўлқинли | Кейинроқ | Плитани такрорлайди, кўпинча чангиб ётади |
Музлатгич: нимаси муҳим, нимаси реклама
Аввал жойни ўлчанг — эни, чуқурлиги ва осма шкафгача баландлиги. Кейин ошхона ва подезд эшигини: музлатгич бурчакка сиғиб, квартирага кирмай қолган ҳоллар бўлган. Эшиги деворга тиралса, ҳар куни жаҳлингиз чиқади.
Иқлим синфини сўранг: мўтадил иқлимга мўлжалланган музлатгич бизнинг иссиқда, айниқса дераза ёки плита ёнида турса, тез ишдан чиқади. Кучланишни ҳам сўранг: эски уйларда у сакрайди, шунинг учун кўпчилик стабилизатор қўяди — компрессор таъмири олдида арзимас пул.
Кир ювиш машинаси: жой, suv ва оқава
Фақат энини эмас, чуқурлигини ҳам ўлчанг: кичик ҳаммомда раковина тагига тор моделларгина сиғади. Юклама оилага қараб олинади: болали уйда кичик машина тугамас навбатга айланади.
Suv қаттиқ, қуйқа тез йиғилади: «мўжизавий таблетка» эмас, кўрсатмага кўра ишлатилган восита ёрдам беради. Suv уланишига алоҳида кран қўйинг ва узоққа кецангиз ёпинг: шланг кам ёрилади, лекин қўшнилар буни узоқ эслайди. Хусусиятлар таҳлили — музлатгич ва кир машинасини қандай танлаш ҳақидаги мақолада.
Плита ва suv иситгич: нархни эмас, қишни ҳисобланг
Газ плитаси ишлатишда арзон, лекин қишда баъзи жойларда босим тушади ва кечқурун чойнак зўрға қайнайди. Шунинг учун кўпчилик аралаш йўл тутади: газ плюс иккита электр горелка. Электр плита қулай, бироқ нормал сим талаб қилади — эски алюмин сим бундай юкни ёқтирмайди.
Suv иситгич одам сонига қараб олинади: ваннали оилага каттароқ керак, акс ҳолда охирги ювинувчи совуқ сувда қолади. Девор кўтарадими — текширинг ва мавсумда бир марта қуйқадан тозалашни унутманг.
Чангютгич ва нимага пул аямаслик керак
Чанг кўп, гилам деярли ҳар уйда — чангютгич ишлайдигани керак. Вертикали тез тозалашга қулай, оддийси гиламни яхшироқ тортади, робот эса бурчакни ювмайди. Уч нарса эса тежамкорликни кўтармайди:
- Шланг ва suv уланиши. Арзон шланг — квартирадаги энг қиммат тежамкорлик.
- Электр. Ерга уланган розетка, шитдаги нормал автомат, кучланиш сакраса — стабилизатор.
- Ўрнатиш. Suv иситгич ва плитани уста қўяди, «қўли келадиган» қўшни эмас: акс ҳолда кафолат ҳам қолмайди.
Энергия синфи ва электр ҳисоби
Техникада ҳарфли синф ёрлиғи бўлади: у қанчалик баланд бўлса, жиҳоз бир хил иш учун шунча кам қувват ейди. Фарқ кечаю кундуз ишлайдиган ёки иситадиган техникада кўринади — музлатгич, кондиционер, suv иситгич. Чойнак ёки фенда синф қутқармайди, улар дақиқалар ишлайди. Мантиқ ёқилғида қандай тежаш ҳақидаги мақоладагидек: аввал ўлчанг, кейин сотиб олинг.
Кафолат ва хизмат: кассага боргунча нима сўраш керак
«Кафолат борми» эмас, у қанча давом этишини, хизмат маркази қаердалигини ва техникани таъмирга ким олиб боришини сўранг. Марказ фақат Тошкентда бўлсаю сиз вилоятда яшасангиз, музлатгични ўзингиз ташийсиз — бу ҳисобни ўзгартиради.
- Муҳрли чек ва талон, серия рақами корпусдагиси билан бир хил бўлсин.
- Техника расмий келтирилганми ёки шахсий тартибдами: иккинчи ҳолда кафолат кўпинча фақат сотувчидан.
- Suv иситгич, плита ва ўрнатма техникани хизмат устаси ўрнатади — мустақил монтаж баъзан кафолатни бекор қилади.
Техникага бўлиб тўлаш: нимага қараш керак
Тўлов миқдорини эмас, якуний суммани солиштиринг. Битта савол беринг: шу музлатгич нақдга қанча туради ва бўлиб тўлаганда жами қанча чиқади. Шу икки сон орасидаги фарқ — муддатнинг нархи, уни қандай аташмасин.
Кейин муддат, комиссия, суғурта ва кечикиш жаримасига қаранг. Тўлов коммунал билан бирга ойга бемалол сиғсин. Банклар ва дўконлар шарти турлича ва ўзгариб туради, шунинг учун НАРХТОПъда истеъмол кредитлари ва бўлиб тўлаш карталарини солиштиринг, ортиқча тўловни эса кредит калкуляторида ҳисобланг.
Баъзан янги олмаслик фойдалироқ: эгалари кўчгач сотилган музлатгич анча арзон туради ва йиллаб ишлайди. Техника сотуви эълонларини кўринг ва ёқиб кўргандан кейин савдолашинг. Мавсумни ҳам унутманг — чегирмани қандай ушлаш мавсумий чегирмалар мақоласида бор.
Тез-тез учрайдиган хатолар
- Бир ҳафта яшамай туриб, ҳаммасини бир кунда олиш.
- Жойни, эшикни ва лифтни ўлчамаслик — техника келади-ю, сиғмайди.
- Якуний сумма ўрнига ойлик тўловга қараш.
Қисқа жавоблар
Квартирага биринчи навбатда қандай техника олиш керак?
Музлатгич, овқат қиладиган нарса ва иссиқ suv. Оила бўлса, кир ювиш машинаси ҳам дарров. Қолгани бир ой кутади: шу вақтда сизга нима етишмаётгани аён бўлади.
Ишлатилган техника олса бўладими?
Ҳа, агар уни ёқиб кўра олсангиз ва ёшини билсангиз. Эгалари кўчганда йирик техника кўпинча янгисидан анча арзонга кетади. Шовқин, тебраниш, куйган ҳид ва таъмир изларига қаранг.
Энергия синфи нимани билдиради?
Бу ёрлиқдаги белги: синф баланд бўлса, жиҳоз бир хил иш учун кам қувват ейди. Фарқ музлатгич ва кондиционерда кўпроқ сезилади — улар йил бўйи ишлайди. Чойнакда тежашнинг маъноси йўқ.
Бўлиб тўлаш яхшими ёки кутиб, нақдга олиш?
Нақд нархини ва бўлиб тўлаганда чиқадиган жами суммани сўранг. Тенг бўлса, шарт ҳалол. Тенг бўлмаса, сиз муддат учун тўлаяпсиз, баъзан чегирмани кутиб савдолашган арзонроқ.
Қисқача
- Дарров музлатгич, плита, suv иситгич ва оила бўлса кир ювиш машинаси керак.
- Жойни, эшикни ва лифтни тўловдан олдин ўлчанг.
- Функсияга пул аянг, шланг, сим ва ўрнатишга эмас.
- Энергия синфи доим ишлайдиган техникада муҳим.
- Тўловни эмас, якуний суммани солиштиринг: шартлар НАРХТОПъда ўзгариб туради.
