Бахтиёр тўртинчи қаватдаги квартирани бўш майдонга қараган ҳолда сотиб олган эди — тинч, ёруғ, деразалари қуёш ботишига қараган. Бир йилдан сўнг бўш майдонга биринчи қозиқ қоқилди. Яна икки йилдан кейин эса дераза тагида, балконидан уч метр наридаги тўққиз қаватли уй қад ростлаган, қуёш ботишидан эса икки девор орасидаги тор чизиқ қолган. Квартирасини сота олди, лекин режалаштирганидан тўрт миллион сўм арзонроққа.
Қўшни участкада қурилиш — квартира нархи учун ҳар доим хавф, лекин босқичига қараб хавф турлича. Қурилиш кетаётганда — бу шовқин, чанг ва дераза тагидаги юк машиналари. Уй қуриб битказилгандан кейин эса масала шовқинда эмас, янги қурилиш айнан нимани ёпганида: манзарани, ёруғликни ёки ҳовлига киришни. Бу нархга қандай таъсир қилишини ва сотиб олишдан олдин нимани текширишни кўриб чиқамиз.
Қурилишнинг уч босқичи — ва ҳар бирининг ўз нархи
Котлован ва монолит босқичида қўшни квартиралар нархи одатда тушади — эрта тонгдаги шовқин, чангланган деразалар ва юк машиналари туфайли, бу вақтинчалик камчилик, обект топширилгандан кейин йўқолади. Пардозлаш босқичида шовқин камроқ, лекин қурилиш майдончаси девори ва техника ҳали ҳовлида туради. Обект топширилгандан кейин қўшни квартиралар нархи энди қурилишга эмас, нима қурилганига боғлиқ: агар бу биринчи қават деразаларини ёпган бўлса — нарх узоқ муддат тушиб қолади, агар ҳовлига дўкон ва мактаб қўшган бўлса — қўшни квартиралар қимматлашади.
Фаол қурилиш ёнидаги квартира қанча йўқотишини қандай ҳисоблаш
Формула қўшничиликнинг ҳар қандай омили учун бир хил: чегирма = ёнида қурилиш йўқ ўхшаш квартира нархи минус қурилиш ёнидаги квартира нархи, қурилишсиз нархга бўлиб, юзга кўпайтирилади.
Мисол (рақамлар шартли, ўзингизникини қўйинг): дераза тагида қурилиш йўқ ўхшаш квартира 550 000 000 сўм туради, фаол қурилиш ёнидагиси — 495 000 000. Фарқ 55 000 000 сўм, бу 55 000 000 ÷ 550 000 000 × 100 = ишлар даврида 10 % чегирма. Иккинчи мисол: агар янги уй топширилгандан кейин биринчи қават манзарасини ёпган бўлса ва у ердаги нарх қўшни қаватлардан 400 000 000 базада 30 000 000 сўм паст бўлса — бу аллақачон вақтинчалик эмас, доимий 7,5 % чегирма.
Бўлажак қурилиш лойиҳасида нимага қараш керак
Чегирмадан хурсанд бўлишдан олдин, ҳудуд архитектура бўлимидан ёки қурувчидан бўлажак бинонинг қаватлар сони ва уйингизгача масофасини сўранг — санитария меъёрларига кўра уйлар орасида одатда оралиқ бўлиши керак, лекин амалда истиснолар учрайди. Агар ёнида турар-жой мажмуаси эълон қилинган бўлса, шу қурувчининг ўхшаш лойиҳаларини янги қурилишлар саҳифасида кўринг — тахминий қаватлар сони ва топшириш муддатини билиб оласиз.
Қачон ёнидаги қурилиш келажакда плюсга айланади
Ҳар қандай қурилиш нархга зарар қилавермайди. Агар ёнида деразага тегиб турган турар-жой эмас, балки масофада мактаб, поликлиника ёки савдо маркази қурилаётган бўлса, бир-икки йилдан кейин қўшни квартираларни чегирма эмас, тайёр инфратузилма ҳисобига нарх ўсиши кутиши мумкин. Шундай бўлиб туради: оила ҳовлида мактаб қурилиши туфайли чегирмали квартира олган, икки йил шовқинга чидаган, кейин эса нарх мактабсиз қўшни уйлардан юқорига сакраган.
Жадвал: ёнида нима қурилади ва бу нархга одатда қандай таъсир қилади
| Ёнида нима қурилади | Қурилиш давомида | Обект топширилгандан кейин |
|---|---|---|
| Деразага тегиб турган турар-жой | Шовқин, чанг, 5–10 % чегирма | Пастки қаватларда доимий чегирма |
| Масофадаги турар-жой | Ўртача шовқин | Одатда нейтрал |
| Мактаб, болалар боғчаси, поликлиника | Шовқин, вақтинчалик чегирма | Кўпинча инфратузилма туфайли нарх ўсади |
| Йўл, чорраҳа | Чанг, техника | Якуний трафик ва шовқинга боғлиқ |
Қурилиш ёнидаги квартирани сотиб олишдан олдин нимани текшириш керак
- Сотувчи ёки қурувчидан қўшни бинонинг лойиҳасини — қаватлар сонини, муддатларини ва уйингизгача масофасини сўранг.
- Бошқарув компаниясидан қозиқ қоқилганда деворларда ёриқлар бўйича шикоятлар бўлганми, аниқлаштиринг.
- Танланган квартира деразалари қаерга — қурилишгами ёки ҳовлининг бошқа томонигами қарашини кўринг.
- Нархни ёнида қурилиш йўқ ўхшаш квартиралар билан кўчмас мулк эълонларида солиштиринг.
Тез-тез учрайдиган хатолар
- Қурилиш учун чегирмани нима қурилишини ва қандай масофада эканини билмай, доимий фойда деб ҳисоблаш.
- Бўлажак бинонинг қаватлар сонини текширмаслик — уч қаватли ва ўн олти қаватли бино турлича таъсир қилади.
- Қурилишга тегиб турган пастки қаватлардаги квартирани топширилгандан кейинги доимий нарх йўқотишига захирасиз сотиб олиш.
- Яқин жойда қозиқ қоқилганда эски уйларда ёриқ хавфини эътиборсиз қолдириш.
Қисқа жавоблар
Қурилиш ёнидаги квартира қанча арзон туради?
Ишлар давомида — одатда ёнида қурилиш йўқ ўхшаш квартиралардан 5–10 % арзон, обект топширилгандан кейин эса нарх нима қурилганига ва деразаларни ёпганми-йўқми эканига боғлиқ.
Ёнидаги қурилиш нархни ҳар доим пасайтирадими?
Йўқ, агар деразага тегиб турган турар-жой эмас, масофада мактаб, поликлиника ёки савдо маркази қурилаётган бўлса, обект топширилгандан кейин қўшни квартиралар нархи аксинча ўсиши мумкин.
Квартира ёнида нима қурилишини қандай билиш мумкин?
Сотувчидан қўшни бинонинг лойиҳасини сўранг, агар бу турар-жой мажмуаси бўлса — шу қурувчининг ўхшаш лойиҳаларини янги қурилишлар бўлимида кўринг.
Қурилишдан қўшни уйнинг деворлари ёрилиши мумкинми?
Эски уйларда қозиқ қоқилганда бундай ҳоллар учрайди, шунинг учун бошқарув компаниясидан вибрация бўйича шикоятлар бўлганми, аниқлаштиринг.
Ёнида қурилиш борлиги учун чегирмали квартира олишга арзийдими?
Қурилиш вақтинчалик бўлса ва деразаларни бутунлай ёпмаса фойдали бўлиши мумкин, лекин бўлажак бинога тегиб турган пастки қаватлар учун чегирма кўпинча доимий йўқотишга айланади.
Қисқача
- Ёнидаги қурилиш учун чегирма вақтинчалик, ишлар даври учун, ва доимий, агар янги бино деразаларни ёпган бўлса, бўлиши мумкин.
- Бўлажак бинонинг қаватлар сони ва масофаси топширилгандан кейин нарх ўсадими ёки бутунлай тушиб қоладими, ҳал қилади.
- Мактаб, поликлиника ёки дўконлар қурилиш тугагандан кейин кўпинча чегирма эмас, нарх ўсишини беради.
- Сотиб олишдан олдин қўшни бинонинг лойиҳасини билиб, нархни ёнида қурилиш йўқ ўхшаш квартиралар билан солиштиринг.
- Квартирани эмас, бутун уйни қандай текшириш ҳақида уй сотиб олишдан олдин уни тўлиқ текшириш мақоласини ўқинг.
- Шу майдон ёнида ўз уйингизни қуришни режалаштирсангиз, бюджетни босқичлар бўйича қурилиш сметаси мақоласи ёрдамида ҳисобланг.
Суммалар ва тўловларни NARXTOP калкуляторида ҳисоблаб кўриш қулай.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
