Малика Мирзо Улуғбекда квартира танлади ва ҳужжатларни ой охиригача топширишга улгурмоқчи эди, чунки уй эгаси нақд пули бор бошқа харидорга сотиб юбормасин. Банкда дарров огоҳлантиришди: маъқуллаш бир кунлик иш эмас, бир неча босқичдан иборат, ва уларнинг бир қисми фақат банкка эмас, квартиранинг ўзига ҳам боғлиқ.
Ипотека маъқулланиши аслида қанча вақт олади? Ҳамма учун умумий муддат йўқ, чунки битим турли босқичлардан иборат, ва ҳар бири ўз сабабига кўра чўзилиши мумкин. Жараён қайси қадамлардан ташкил топишини, нимага боғлиқлигини ва ўз ҳолатингиз учун тахминий муддатни қандай ҳисоблашни кўриб чиқамиз.
Ипотека маъқулланиши қайси босқичлардан ташкил топади
Ипотека битими бир нечта кетма-кет босқичдан ўтади, ва бирортасини ҳам ўтказиб юбормайди.
- Ариза ва даромад ҳужжатларини топшириш — паспорт, ишдан справка, оила ҳужжатлари.
- Банкнинг дастлабки қарори — даромад ва кредит тарихи бўйича скоринг.
- Обектнинг мустақил баҳоси — квартиранинг бозор қийматини аниқлаш.
- Квартиранинг юридик текшируви — мулкдор, гаровлар, битимлар тарихи.
- Якуний қарор ва шартнома имзолаш — барча текширувлар ўтгандан кейин.
Ҳар бир босқич қанча вақт олади
Аниқ муддат ҳар бир банкда ўзича ва шу пайтдаги бандликка боғлиқ, лекин тартиб тахминан шундай: банкнинг дастлабки қарори одатда тўлиқ ҳужжат пакети топширилгандан кейин бир неча кунда чиқади, обект баҳоси квартира қаердалигига қараб бир неча кундан бир ҳафтагача, бутун битим эса — бир-икки ҳафтадан бир ойгача давом этади. Аниқ муддатларни ариза беришда сўраб билган маъқул — банклар шартларини банклар харитасида солиштириш мумкин.
Ўз битимингиз учун тахминий муддатни қандай ҳисоблаш
Формула оддий: умумий муддат = ҳар бир босқичдаги кунлар йиғиндиси, баъзи босқичлар параллел, баъзилари фақат навбат билан ўтишини ҳисобга олиб.
Рақамлар шартли, ўз рақамларингизни қўйинг. Ҳужжат йиғиш — 3 кун, банкнинг кўриб чиқиши — 5 кун, обект баҳоси — 4 кун, юридик текширув — 5 кун, имзолаш ва рўйхатга олиш — 2 кун. Босқичлар қатъий навбат билан ўца: 3 + 5 + 4 + 5 + 2 = 19 кун. Агар банк баҳо ва юридик текширувни параллел бошласа, муддат қисқароқ — тахминан икки ҳафта.
| Босқич | Нима содир бўлади | Муддат мисоли |
|---|---|---|
| Ҳужжат йиғиш | справкалар, паспорт, оила ҳужжатлари | 3 кун |
| Банкнинг дастлабки қарори | даромад ва тарих бўйича скоринг | 5 кун |
| Обект баҳоси | баҳоловчи ташрифи, қиймат ҳисоботи | 4 кун |
| Юридик текширув | мулкдор, гаровлар, тарих | 5 кун |
| Имзолаш ва рўйхатга олиш | шартнома, битимни рўйхатга олиш | 2 кун |
| Кетма-кет ўтганда жами | барча босқичлар йиғиндиси | 19 кун |
Тез маъқуллаш учун нима керак
- Тўлиқ ҳужжат пакетини квартира топилишидан олдин, олдиндан йиғинг.
- Юридик мураккабликсиз обектни танланг — мерос баҳсида бўлмаган, рўйхатга олинмаган қайта режалаштиришсиз.
- Ариза беришдан олдин кичик жорий кредитларни ёпинг — бу дастлабки қарорни ҳам тезлаштиради.
- Керакли ҳужжатлар рўйхатини интернетдаги умумий рўйхат бўйича эмас, аниқ банкдан олдиндан сўранг.
- Иш ҳақи картангиз бор банкка ариза беринг — баъзан дастлабки қарор тезроқ келади.
— Агар квартира шаҳарда эмас, вилоятда бўлса-чи? — У ҳолда баҳога кўпроқ вақт ажратинг: баҳоловчи вилоятга ҳар куни бормаслиги мумкин, ва бу кечикишнинг энг кўп учрайдиган сабаби.
Ҳаётдан таниш воқеа
Одатий ҳолат: Тимур квартира баҳосини деярли икки ҳафта кутди, чунки баҳоловчи унинг вилоятидаги туманига ҳафтада бир марта бормас эди, биринчи ташриф эса ёмғир ва ювилган йўл сабабли бузилган эди. Квартира шаҳар ичида бўлганда, бу босқич икки-уч баравар камроқ вақт оларди.
Бундай битимда квартира учун пулни қўлдан-қўлга эмас, банк орқали ўтказган маъқул — бу қандай ишлаши кўчмас мулк битимида пулни хавфсиз ўтказиш мақоласида ёзилган.
Расмийлаштириш давом этар экан, мос уй вариантларини олдиндан кўриб қўйиш фойдали — қурувчилардан обектлар ёки кўчмас мулк саҳифасидаги эълонларни кўринг — агар биринчи квартира билан битим бузилса, қидирувни нолдан бошлашга тўғри келмайди.
Маъқуллашни чўзадиган тез-тез учрайдиган хатолар
- Тўлиқ бўлмаган ҳужжат пакетини олиб келиб, етишмаётган справкаларни битталаб тугатиш.
- Обект баҳоси учун навбатга ёзилишни чўзиш, айниқса квартира шаҳарда бўлмаса.
- Юридик текширув расмий ўтади деган умидда тарихи баҳсли квартирани танлаш.
- Ариза ҳолатини ўзингиз кузатмаслик ва кечикиш ҳақида жуда кеч билиб қолиш.
Қисқа жавоблар
Ипотека маъқулланиши ўртача қанча вақт олади?
Ҳамма учун аниқ муддат йўқ: банк дастлабки қарорни одатда бир неча кунда беради, бутун битим эса обект ва банкка қараб бир-икки ҳафтадан бир ойгача давом этади.
Ипотека битимида энг узун босқич қайси?
Кўпинча энг узун босқич обект баҳоси ва квартиранинг юридик текшируви, айниқса у вилоятда бўлса ёки мулкчилик тарихи мураккаб бўлса.
Ипотека маъқулланишини тезлаштириш мумкинми?
Ҳа, ҳужжатларни олдиндан йиғсангиз, юридик мураккабликсиз квартира танласангиз ва ариза беришдан олдин кичик кредитларни ёпсангиз.
Банк нега якуний қарорни узоқ бермаяпти?
Одатда бу обект баҳоси ёки юридик текширув ҳали тугамагани дегани — ариза қайси босқичда тўхтаб қолганини менежердан аниқлаштиринг.
Янги қурилиш ва иккиламчи уй учун муддат фарқ қиладими?
Ҳа, аккредитациядан ўтган қурувчининг янги қурилиши учун текширувнинг бир қисмини банк олдин бажарган бўлади, ва қарор баъзан тарихи мураккаб иккиламчи уйга қараганда тезроқ чиқади.
Қисқача
- Ипотека маъқулланиши ҳужжат топшириш, дастлабки қарор, обект баҳоси, юридик текширув ва имзолашдан ташкил топади.
- Аниқ муддат банкка ва обектга боғлиқ — ўртача бир-икки ҳафтадан бир ойгача.
- Энг узун босқич одатда обект баҳоси ва юридик текширув, айниқса шаҳар ташқарисидаги квартираларда.
- Тўлиқ ҳужжат пакети ва юридик мураккабликсиз обект жараённи сезиларли тезлаштиради.
- Банкларнинг шартлари ва талаблари фарқ қилади — уларни ипотека шартлари саҳифасида солиштиринг, тўловни эса калкуляторда чамаланг.
