Чет элда туриб квартирани ижарага қандай бериш мумкин
Ҳа, Ўзбекистонда бўлмасангиз ҳам квартирани ижарага бериш мумкин — ижарачи қидирадиган, квартирани кўрсатадиган ва тўловни кузатиб борадиган вакил ёки бошқарувчи орқали. Масала «мумкинми» эмас, балки жараённи қандай қуриш керакки, даромад сизга етиб борсин.
Дилором эри билан Полшага ишлашга кўчиб ўтишди, Юнусобод туманидаги икки хонали квартира эса бўм-бўш қолди. Ижарага беришга қарор қилишди — ёпиқ турган квартира ўз-ўзидан фойда келтирмайди.
Ижарачи қидириш ва квартирани ким кўрсатади
Кўрик ва ижарачи қидиришни қариндош, таниш бошқарувчи ёки агентлик ўз зиммасига олади — ижарачига қулай вақтда кўрикга кела оладиган ва уй, қўшнилар ҳамда туман ҳақида саволларга жавоб бера оладиган одам. Эълонни сайтда эълон бериш орқали ўзингиз жойлаштириш қулайроқ, вакилга эса фақат одамларни кўрикка олиб бориш ва ҳар кўрикдан кейин сизга хабар бериш қолади.
Чет элда туриб ижара тўловини қандай йиғиш керак
Ижарачи тўловни вакилнинг картасига ёки алоҳида ҳисобга ўтказади, у ердан эса ойига бир марта сизга ўтказилади. Тўлов куни ва кечикканда нима бўлиши ҳақида олдиндан келишиб олинг — кейин бу кечикишми ёки унутишми тушуниш қийин бўлади. Илова орқали тўлов қабул қилишни режалаштирсангиз, онлайн тўловлар хавфсизлиги ҳақида олдиндан ўқинг.
Бузилишлар ва коммунал тўловлар билан нима қилиш керак
Коммунал тўловлар ва майда таъмирлаш учун одатда худди шу вакил жавобгар бўлади — ижара суммасидан ёки сиз олдиндан тўлдириб қўядиган захирадан. Кутилмаган харажатлар учун захирани даромад сифатида ўтказадиган суммадан алоҳида тутинг, акс ҳолда ҳар бир майда бузилиш «нима қилиш керак» деган қўнғироққа айланади.
Сдачадан ҳақиқий даромадни қандай ҳисоблаш керак
Формула: йиллик ҳақиқий даромад = ойлик ижара × 12 − йиллик коммунал ва майда таъмирлаш − бошқарувчи комиссияси. Мисол (рақамлар шартли, ўзингизникини қўйинг): ижара ойига 3 500 000 сўм, йилига — 42 000 000 сўм. Коммунал ва таъмирлаш — йилига 6 000 000 сўм, бошқарувчи комиссияси — ижаранинг 10 фоизи, бу 4 200 000 сўм. Ҳақиқий даромад: 42 000 000 − 6 000 000 − 4 200 000 = 31 800 000 сўм йилига.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай ҳисоблаймиз | Мисол |
|---|---|---|
| Йиллик ижара | ойлик ижара × 12 | 42 000 000 сўм |
| Коммунал ва майда таъмирлаш | йил давомида ҳақиқатда | 6 000 000 сўм |
| Бошқарувчи комиссияси | ижарадан фоиз | 4 200 000 сўм |
| Ҳақиқий даромад | ижара минус харажатлар | 31 800 000 сўм |
Ижарадан даромадни таниш валютада режалаштириш учун курсни валюта саҳифасида, харажатларни эса пул бўлимида солиштириш қулай.
Чет элдан ижарага беришда тез-тез учрайдиган хатолар
Биринчи хато — ижарачи билан ёзма шартнома тузмаслик, вакил орқали фақат оғзаки келишувга таяниш. Иккинчиси — кўчиб кириш пайтида квартира ҳолатини қайд қилмаслик, кейин техникани ким бузганини исботлаш қийин бўлади. Учинчиси — бошқарувчига «сўз билан» фоиз тўлаш, аниқ суммасиз. Комиссия ва тўловлар пулни еб қўйиши ҳақида ҳам ўқиб чиқинг — бу фақат кредитларга эмас, ижара бошқарувига ҳам тегишли. Ҳаммасини хизматлар бўлими орқали расмийлаштириш қулайроқ.
— Чоракка қанча оласан? — Хўп, одатдагидек, озгина. — «Озгина» олти ойдан кейин оила харажатларни ҳисобдаги пул билан солиштиргандагина билиб олган суммага айланди.
Қисқа жавоблар
Ўзбекистонда бўлмасдан квартирани ижарага берса бўладими?
Ҳа, квартирани кўрсатадиган, тўловни йиғадиган ва коммунал тўловларни кузатиб борадиган вакил ёки бошқарувчи орқали.
Вакил орқали беришда ёзма ижара шартномаси керакми?
Ҳа, шартнома ҳар қандай ҳолатда керак — оғзаки келишувларни баҳс чиқса исботлаш қийин.
Квартира ижарасида коммунал тўловларни ким тўлайди?
Бу шартномада ҳал қилинади — одатда ҳисоблагичларни ижарачи, қатъий тўловларни мулкдор тўлайди.
Бошқарувчи адолатли комиссия олаётганини қандай билиш мумкин?
Фоиз ёки қатъий суммани олдиндан ёзиб қўйинг ва ҳақиқатан тушаётган сумма билан солиштиринг.
Ижарачи тўловни кечиктирса нима қилиш керак?
Муддат ва кечикиш учун жаримани шартномада олдиндан келишиб қўйинг — шунда вакилга буни ўрнида ҳал қилишга тўғри келмайди.
Қисқача
- Квартирани чет элдан ижарага бериш, кўрик ва тўлов билан шуғулланадиган вакил ёки бошқарувчи орқали мумкин.
- Тўловни алоҳида ҳисобга йиғинг, вакилнинг шахсий пули билан аралаштирманг.
- Майда таъмирлаш учун захирани даромад сифатида ўтказадиган суммадан алоҳида тутинг.
- Йиллик ҳақиқий даромадни ҳисобланг: йиллик ижара минус коммунал, таъмирлаш ва комиссия.
- Савдони вакил олиб борса ҳам, ижарачи билан ҳар доим ёзма шартнома тузинг.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
