Азизнинг онаси кечқурун ўғлининг ноутбуки олдида ўтириб, биронта тугмани ҳам босишга журъат этолмади — бирдан бирор нарсани бузиб қўйишдан қўрқди. У ёлғиз эмас: кўп катталар компютер ўрганишни нимадан бошлашни билишмайди ва буни «кейинроқ»га қолдираверади. «Кейинроқ» эса йилларга чўзилади — ўз суратларингиз йўқ, фарзандлар билан видео қўнғироқ йўқ, интернетни ўзингиз тўлай олмайсиз.
Ўрганиш қўрқинчли эмас ва ҳар қандай ёшда ҳам кеч эмас. Компютер «нотўғри» тугма босилгани учун бузилиб қолмайди, биринчи ишончли қадамлар одатда ойлаб эмас, кунига 15–20 дақиқадан бир неча ҳафта давом этади. Кейингиси — тушунарли режа: нима танлаш, биринчи ҳафтада нимадан бошлаш ва бунга қанча вақт кетиши.
Қуйида — қадам-бақадам: техникани қандай танлаш, қўрқувни йўқотадиган биринчи ҳаракат, қанча соат машқ кераклиги ва янги бошловчиларга энг кўп халақит берадиган хатолар.
Биринчи навбатда нима қилиш керак
Биринчи навбатда — битта оддий ҳаракатни танлаб, уни одатга айлантириш керак, бир кечада компютерни бутунлай ўрганишга уриниш эмас. Энг осони — ёқиш ва ўчириш, сичқонча билан ишлаш ва битта дастур, масалан, браузерни очишдан бошлаш. Бу ҳаракат қўрқинчли бўлмай қолгач, кейингиси қўшилади.
Қўшни хонадондаги Муҳаббат опа билан ҳам шундай бўлган: у ярим йил компютерни ёқишдан ҳам қўрққан, невараси унга фақат битта нарсани — браузерни очиб, сайт манзилини ёзишни кўрсатгач, бир ҳафтада у ўзи об-ҳаво ва ўз маҳалласидаги янгиликларни кўра бошлаган.
Биринчи ҳақиқий ҳаракат шундай бўлиши мумкин: NARXTOP хизматлар бўлимини очиб, у ерда нима борлигини кўринг — бу ҳақиқий сайтда хавфсиз машқ, бирор нарсани бузиш хавфи йўқ.
Компютер, ноутбук ёки планшет — нимадан бошлаш осонроқ
Уйда аллақачон бор бўлган қурилмада бошлаш энг осон, ўқиш учун алоҳида янги қурилма сотиб олиш шарт эмас.
| Қурилма | Янги бошловчи учун плюс | Камчилик |
|---|---|---|
| Ноутбук | клавиатура қўл остида, ҳарфларни топиш осон | арзон моделларда кичик экран |
| Планшет | сенсорли экран сичқончадан тушунарлироқ | узун матн териш ноқулай |
| Мониторли компютер | катта экран, кўз камроқ чарчайди | бошқа хонага олиб ўтиб бўлмайди |
Ишонч ҳосил қилиш учун қанча вақт керак — мисолда ҳисоблаймиз
Ойлик машқ соатлари = кунлик машғулот дақиқаси × машғулот кунлари сони ÷ 60. Формула оддий, лекин айнан у ҳар куни қисқа машғулотлар нима учун камдан-кам узоқ машғулотлардан яхшироқ ишлашини кўрсатади.
Мисол: кунига 20 дақиқа × 30 кун = 600 дақиқа, бу ойига 10 соат машқ. Бошқа мисол: ҳафтасига фақат икки марта 15 дақиқадан — 15 × 8 = 120 дақиқа, бу ойига 2 соат, ва натижа сезиларли секинроқ.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай | Мисол |
|---|---|---|
| Ойлик машқ соатлари | кунлик дақиқа × машғулот кунлари ÷ 60 | 20 × 30 ÷ 60 = 10 соат |
| Камдан-кам машғулотлардаги соатлар | дақиқа × ҳафталик марта × 4 ÷ 60 | 15 × 2 × 4 ÷ 60 = 2 соат |
Рақамлар шартли, мисол учун — ўзингизникини қўйинг: кимдир битта ҳаракатни уч кунда, кимдир бир ҳафтада ўрганади, ва бу нормал ҳолат.
Агар кунда бўш вақт умуман йўқдек туюлса, ҳалол ҳисобдан бошланг: телефон қанча вақтни ўғирлайди — одатда айнан шу ердан ортиқча 15–20 дақиқа топилади.
Биринчи ҳафтада нимани ўрганиш керак
- Компютерни бир неча марта кетма-кет ёқинг ва ўчиринг, бу ҳаракат одатга айлансин.
- Браузерни очинг ва қизиқарли битта сайт манзилини ёзинг — янгиликлар, об-ҳаво ёки NARXTOP.
- Қидиришни машқ қилинг: эълонлар лентасини очиб, ўз маҳаллангиздаги эълонни топинг.
- Битта суратни ёки ҳужжатни тушунарли номли алоҳида папкага сақланг.
- Банклар харитасидан энг яқин банк бўлимини топинг — бу ҳам харитани, ҳам қидиришни ўргатади.
- Интернет провайдерлари рўйхати орқали уйингизда керакли тезликдаги интернет борлигини текширинг.
Кўп учрайдиган хатолар
- Ҳаммасини бирдан — почтадан жадвалгача — ўрганишга уриниш, кунига битта ҳаракат ўрнига.
- Фақат китобдан, компютер ёнида бўлмасдан ўрганиш: жойида такрорланмаса, қўл эслаб қолмайди.
- Бир хил нарсани икки марта қайта сўрашдан тортиниш — бу ҳар қандай ёшдаги ўқишнинг нормал қисми.
- Камдан-кам, лекин узоқ машқ қилиш: ҳафтасига бир соат кунлик 15 дақиқадан ёмонроқ эслаб қолинади.
- Тугмаларни босишдан қўрқиш — компютердаги ҳаракатларнинг аксариятини бекор қилиш ёки ёпиш мумкин.
— Нотўғри жойни боссам, ҳаммаси бузиладими? — Йўқ, деярли ҳаммасини хоч белгиси билан ёпиб, қайтадан бошласа бўлади.
Яқинлар билан бирга ўрганиш осонроқ ва тинчроқ: оилада бундай ишлар учун алоҳида вақт ажратиш мумкин, худди оилавий соат ҳақидаги воқеадагидек — телефонсиз ва шошилмасдан ўтадиган умумий вақт.
Қисқа жавоблар
Катталар компютер ўрганишни нимадан бошлаши керак?
Битта оддий ҳаракатдан бошланг — компютерни ёқиш ва браузерни очишдан — ва кейинги қадамга ўтишдан олдин уни кунига 15–20 дақиқа машқ қилиб одатга айлантиринг.
Компютердан фойдаланишни ўрганиш учун қанча вақт керак?
Ҳар куни 15–20 дақиқадан машқ қилинса, биринчи ишончли кўникмалар 3–4 ҳафтада пайдо бўлади, қулай даражага эса одатда икки-уч ойда эришилади.
Нотўғри жойни боссам, компютер бузилиб қоладими?
Битта тугма босиш билан компютерни тасодифан бузиш деярли мумкин эмас: ойналар ва дастурларнинг аксарияти техникага зарар етказмасдан хоч белгиси билан ёпилади.
Бошлаш учун нима сотиб олиш керак — компютер, ноутбук ёки планшет?
Уйда аллақачон бор нарсадан бошлаш энг осон: клавиатура ва матн учун ноутбук, оддий сенсорли бошқарув учун планшет қулайроқ.
Бир хил нарсани бир неча марта сўрашдан уялсам нима қилиш керак?
Қайта-қайта сўраш ҳар қандай ёшдаги ўқишнинг оддий қисми, ва ўргатаётган киши билан хоҳлаганча қайта сўраш мумкинлигини келишиб олиш керак.
Қисқача
- Компютерни битта оддий ҳаракатдан бошлаб ўрганадилар, ҳаммасидан бирдан эмас.
- Кунига 15–20 дақиқалик машқ ойига тахминан 10 соат машғулот ва сезиларли натижа беради.
- Уйда аллақачон бор қурилмада ўрганиш энг осон.
- Биринчи машқ ҳақиқий иш бўлиши мумкин: эълонларни кўриш, харитадан банкни топиш ёки интернет провайдерларини текшириш.
- Тугма босиш билан компютерни тасодифан бузиш деярли мумкин эмас.
- Оилада бунга алоҳида тинч вақт ажратилса, ўқиш тезроқ бўлади.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
