Чет элда бўлганингизда қариндош квартирага қараб турса — қандай келишиш керак
Ҳа, квартирани қариндошга қараб туришга қолдириш ишлайдиган вариант, лекин бир йилдан кейин куйган электр сими учун ким айбдор эканини аниқлаштирмаслик учун, «қараб туриш» нимани англатишини, коммунални ким тўлашини ва бузилиш бўлса нима қилишни дарҳол белгилаб олган маъқул.
Отабек Россияга ишлашга кетди, бўш турган Сергели туманидаги квартира калитларини эса холасига қолдирди — ҳафтада бир кириб, suv ва ёруғликни текшириш учун. Ярим йил ҳаммаси тинч эди, кейин пастдаги қўшниларни suv босди ва маълум бўлишича, оқишни ўз вақтида ким сезиши кераклигини ҳеч ким аниқ билмаган.
«Қараб туриш»га нима киради, нима кирмайди
«Қараб туриш» турлича маънони англатиши мумкин: ҳафтада бир кириб текшириш, ёки квартирани тўлиқ кузатиб, ҳисобларни тўлаб, сантехникни кутиб олиш. Олдиндан келишмасангиз, ҳар ким мажбурият ҳажмини ўзича тушунади. Олдиндан беш-олти аниқ бандли рўйхат тузиш энг қулайи. Профессионал қараб туриш керак бўлса, бундай хизматларни сайтнинг уй хизматлари бўлимидан топса бўлади.
Қараб тургани учун қариндошга тўлаш керакми
Яқин одамга ҳам бўлса, ҳеч бўлмаганда рамзий компенсация таклиф қилиш оқилона — бензин, вақт, қўнғироқлар учун: шунда мажбурият ноқулай бўлган яхшиликка айланиб қолмайди. Таниш воқеа: опа укасининг квартирасига икки йил бепул қаради, бир марта чўнтагидан ҳисоб тўлашни сўраганда эса ноқулай сукунат пайдо бўлди — иккала томонда ҳам айтилмаган миннатдорчилик кутиш тўпланган экан.
Келишувни ёзма қандай расмийлаштириш керак
Қўшнига «раҳмат, қараб тур» оғзаки айтишнинг ўзи етади, лекин квартира бир йил бўш турса ва эҳтимолий зарар учун жавобгарлик масаласи ҳал қилинса, бу етарли эмас. Оддий хат — ким, нима учун жавобгар, компенсация суммаси — бўлажак тушунмовчиликларнинг ярмини олиб ташлайди. Шунчаки қараб туришдан ижарага беришга ўтишга қарор қилсангиз, эълонни уй-жой ижараси бўлими орқали жойлаштириш мумкин.
Коммунал тўловлар билан нима қилиш керак
Бўш турган квартира учун коммунални интернет-банк орқали ўзингиз тўлашингиз мумкин, ёки қариндошга бир неча ой олдиндан нақд қолдиришингиз мумкин. Иккинчи вариант қулайроқ, лекин пул айнан ҳисобларга кетишига ишонч талаб қилади. Бошқа валютада ўтказсангиз, курсни валюта саҳифасида текширинг.
Қараб туриш учун йиллик харажатни қандай ҳисоблаш керак
Формула: йиллик қараб туриш харажати = йиллик коммунал тўловлар + қариндошга ойлик компенсация × 12 + кутилмаган таъмирлаш учун захира. Мисол (рақамлар шартли, ўзингизникини қўйинг): коммунал — йилига 3 600 000 сўм, компенсация — ойига 200 000 сўм, бу йилига 2 400 000 сўм, таъмирлаш захираси — 1 000 000 сўм. Жами: 3 600 000 + 2 400 000 + 1 000 000 = 7 000 000 сўм йилига.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай ҳисоблаймиз | Мисол |
|---|---|---|
| Йиллик коммунал | ҳақиқатда ёки тахминан | 3 600 000 сўм |
| Қариндошга компенсация | ойлик сумма × 12 | 2 400 000 сўм |
| Таъмирлаш захираси | кутилмаган ҳол учун | 1 000 000 сўм |
| Йилига жами | барча моддалар йиғиндиси | 7 000 000 сўм |
Қариндош қараб турганда тез-тез учрайдиган хатолар
Биринчи хато — қувур ёрилишига ўхшаш аварияда зарар учун ким жавобгарлигини олдиндан муҳокама қилмаслик. Иккинчиси — қараб туришни тўлиқ бошқарув билан аралаштириш. Учинчиси — квартира бир неча оила аъзосининг пулига олинган бўлса, ким мулкдор эканини олдиндан аниқлаштирмаслик — бу савол квартирани сотишга қарор қилинганда чиқади, шунга ўхшаш ҳолат ота-она тўлаган бўлса ким мулкдор ҳисобланади мақоласида ёзилган. Ўзингизга яқинроқ бошқасини танлашни ўйласангиз, кўчмас мулк бўлимидан бошланг.
— Ҳафтада бир кириб турасанми? — Хўп, чиққанда кираман. — «Чиққанда» ҳафтада бир эмас, фарқ эса кир ювиш машинасининг шланги ёрилгандагина маълум бўлди.
Қисқа жавоблар
Квартирага қараб тургани учун қариндошга тўлаш керакми?
Шарт эмас, лекин вақт учун рамзий компенсация иккала томонда ҳам ноқулайлик ва айтилмаган кутишларни олдини олади.
Қариндош билан қараб туриш ҳақида ёзма келишув керакми?
Қисқа муддат учун оғзаки келишув етарли, бир йилдан кўпроқ муддатга эса оддий хат тузган маъқул.
Бўш квартирада қувур ёрилса, зарар учун ким жавобгар?
Буни олдиндан муҳокама қилиб ёзиб қўйиш керак — акс ҳолда жавобгарлик одатда ноаниқ қолади.
Бўш турган квартира учун коммунални узоқдан қандай тўлаш керак?
Интернет-банк орқали ўзингиз ёки қариндошга бир неча ой олдиндан ўтказиб.
Қисқача
- Квартирани қараб туришга нима киришини ва қанча тез-тез кириш кераклигини олдиндан келишиб олинг.
- Қариндошга ҳам бўлса рамзий компенсация таклиф қилинг — бу иккала томондаги ноқулайликни олиб ташлайди.
- Бўш квартирада авария бўлса, зарар учун ким жавобгарлигини муҳокама қилинг.
- Коммунални ким тўлашини — ўзингиз ёки қариндош орқали — олдиндан ҳал қилинг.
- Шунчаки қараб туриш ўрнига ижарага беришга қарор қилсангиз, ҳақ тўлашни алоҳида келишинг.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
