Телефондаги сурат ва контактларни қандай йўқотмаслик керак — буни одатда телефон ариққа тушган ёки таксида қолиб кетган кечада эслашади. Шу пайтгача захира нусха зерикарли ва мажбурий бўлмаган иш бўлиб туюлади.
Ҳолбуки созлаш умр бўйи бир марта йигирма дақиқа олади, кейин ҳаммаси ўзи кетади. Қуйида — айнан нимани нусхалаш, қаерга, булутнинг яхши ва ёмон томони, ҳамда нусха бўш папка эмас, ишлаётганини қандай текшириш.
Биринчи навбатда нимани нусхалаш керак
Ҳаммасини эмас. «Бутун телефон» нусхаси кўп жой олади ва узоқ кетади, аслида ўрнини босиб бўлмайдиган нарса у ерда кўп эмас.
- Сурат ва видеолар. Умуман ҳеч қандай йўл билан тиклаб бўлмайдиган ягона нарса.
- Контактлар. Қийин тикланади: қариндош, уста, ҳамкасб рақамлари йиллаб йиғилади.
- Муҳим иловали ёзишмалар. Шартнома, чек, сизга юборилган ҳужжат суратлари.
- Ҳужжат ва сканерлар. Паспорт, гувоҳнома, техпаспорт, маълумотномалар — одатда қаерда попади ётади.
- Эслатма ва пароллар. Уларни эслатмада сақласангиз, буни нормал жойга кўчириш керак.
Булут: қулай, лекин чеки бор
Булут — бу телефон Ви-Фи ушлаши билан суратлар ўзи серверга кетиши. Асосий ютуғи: ҳеч нарсани эслаб туриш шарт эмас. Телефон чўкди — янгисини олдингиз, ўша ҳисобга кирдингиз, суратлар қайтди.
Лекин кеч билиб олинадиган учта нарса бор.
- Бепул жой кам. У бир-икки йилда тугайди, нусхалаш жимгина тўхтайди, одам эса буни билмайди. Бугуннинг ўзида қанча бўш жой борлигини текширинг.
- Булут почтага боғланган. Почтага киришни йўқотдингиз — архивни ҳам йўқотдингиз. Шунинг учун почтадаги икки босқичли кириш кўринганидан муҳимроқ: батафсили интернетда маълумотни ҳимоя қилиш материалида.
- Нусхалаш трафик ейди. Мобил интернет орқали нусхалаш ёқилган бўлса, пакет бир-икки кунда кетади. «Фақат Ви-Фи орқали» қўйинг — бу алоқага камроқ тўлаш билан шуғулланаётганларга ҳам асқотади.
Яна бир нозик жой: телефонда ўчирилган нарса булутда ҳам ўчади. Булут — ойна, сейф эмас. Шунинг учун у билан бирга синхронланмайдиган иккинчи нусха сақланади.
Компютер ва флешкадаги нусха: булут бўлса, нимага керак
Шунинг учунки, кўргилик ҳар хил келади. Ҳисобни бузиб киришди, паролни унутдингиз, энг кераксиз кунда интернет ишламай қолди — бу ҳолларнинг ҳаммасида булут йўқ, уйдаги компютердаги папка эса бор.
Бир марта архив йўқотганлар ишлатадиган оддий қоида: ҳар хил жойда иккита нусха, бири интернетда эмас.
| Қаерда сақлаш | Ютуғи | Камчилиги |
|---|---|---|
| Булут | Ўзи ишлайди, исталган қурилмадан очилади | Жой тугайди, почтага киришга боғлиқ |
| Уйдаги компютер | Ҳеч қаерга кетмайди, интернет керак эмас | Эринмай нусхалаш керак, диск ишдан чиқиши мумкин |
| Телефондаги хотира картаси | Оддий ва тез | Телефон билан бирга йўқолади — бу нусха эмас |
Янги телефонга маълумотни қандай кўчириш керак
Тартиб оддий, лекин буни дўконда тизза устида эмас, уйда шошилмай бажарган яхши.
- Эски телефонда нусхалашни ёқинг ва у тугашини кутинг — «деярли тугади»ни эмас.
- Ҳисоб пароли эсингизда эканига ишонч ҳосил қилинг. Кўпинча ҳаммаси шу ерда тўхтайди.
- Контактларни кўчиринг: уларни «симкада» эмас, ҳисоб билан синхронлаган осонроқ.
- Мессенжерларда ёзишма кўчиришни алоҳида ёқинг — у тизим эмас, илова ичида қилинади.
- Банк иловаларини қайтадан ўрнатинг ва киринг. Киритмаса, ўз банкингизга мурожаат қилинг: контактлар Ўзбекистон банклари бўлимида.
- Эски телефонни бир ҳафта янгиси билан яшаб, ҳаммаси жойида эканига ишонмагунча сотманг.
Эски аппаратни сотишдан олдин барча ҳисоблардан чиқинг ва тўлиқ қайта тиклашни бажаринг. Бегона сурат ва сақланган пароллар билан телефон сотиш — ёмон фикр.
Телефон йўқолса ёки ўғирланса, нима қилиш керак
Биринчи ярим соат қолган ҳамма нарсадан муҳимроқ.
- Операторга қўнғироқ қилиб симкани блокланг — тасдиқлаш кодлари ундан келади.
- Карталарни бошқа қурилмадаги интернет-банк орқали ёки чақирув маркази орқали блокланг.
- Почта ва мессенжер паролини алмаштиринг, бегона сеансларни тугатинг.
- Қурилма қидириш хизмати орқали телефонни йўқолган деб белгиланг ва маълумот кўп бўлса, уни масофадан ўчиринг.
- Рақамни операторда тикланг — паспорт билан буни офисда қилишади.
Телефонда электрон имзо бўлган бўлса, у билан алоҳида шуғулланинг: қандай ишлаши ва калит йўқолганда нима қилиш Ўзбекистонда ЭРИ мақоласида ёзилган. Ариза ва маълумотномаларнинг бир қисми бугун кабинетга бормай расмийлаштирилади — нималари айнан, электрон давлат хизматлари материалида.
Ва олдиндан: телефонга қулф кодини қўйинг. Уч чизиқли расм эмас, нормал код. Бу «телефонни йўқотдим» билан «телефон билан бирга ҳамма нарсага киришни йўқотдим» орасидаги фарқ.
Нусха ишлаётганини қандай текшириш керак
Энг алам қиладиган ҳолат — нусха гўё олинарди, ичида эса ҳеч нарса йўқ. Бу ўйлагандан кўпроқ учрайди: жой тугаган, ҳисобга кириш учиб кетган, нусхалаш фақат Ви-Фи орқали ёқилган, телефон эса олти ой мобил интернетда яшаган.
Текширув беш дақиқа олади:
- Компютердан булутга киринг ва ўтган ойдаги суратларни кўринг. Янгилари бор — нусхалаш тирик.
- Созламалардан охирги нусха санасига қаранг. Олти ой олдинги бўлса, нусхалаш анча олдин тўхтаган.
- Флешкадан бир-икки файлни очинг, папка бор эканига ишониб қўя қолманг.
- Булутда қанча бўш жой қолганини текширинг.
Бундай текширувни бошқа уй юмушлари билан бирга қилган қулай — масалан, олти ойда бир марта интернет тарифини кўриб чиқиб, интернет-провайдерлар шартларини солиштирганда.
Тез-тез учрайдиган хатолар
- Ўша телефон ичидаги хотира картасини нусха деб ҳисоблаш.
- Нусхалашни бир марта ёқиб, кетаётгани ёки йўқлигини ҳеч текширмаслик.
- Ҳужжат сканерларининг ягона нусхасини ёзишмада сақлаш.
- Ҳисоблардан чиқмай туриб эски телефонни сотиш.
Қисқа жавоблар
Телефондаги сурат ва контактларни қандай йўқотмаслик керак
Суратларни Ви-Фи орқали булутга нусхалашни ёқинг ва контактларни «симкада» эмас, ҳисоб билан синхронланг. Ойига бир марта қўшимча равишда суратларни компютерга кўчиринг. Ҳар хил жойдаги иккита нусха деярли ҳамма ҳолатни ёпади.
Янги телефонга маълумотни қандай кўчириш керак
Эски аппаратда нусхалаш тугашини кутинг, янгисида ўша ҳисобга киринг, мессенжерларда ёзишма кўчиришни алоҳида ёқинг ва банк иловаларини қайтадан ўрнатинг. Эски телефонни ҳеч бўлмаса бир ҳафта сотманг.
Телефон ўғирланса, нима қилиш керак
Аввал операторда симкани ва банкда карталарни блокланг, сўнг почта билан мессенжер паролини алмаштириб, бегона сеансларни тугатинг. Кейин қидирув хизмати орқали телефонни йўқолган деб белгиланг ва керак бўлса маълумотни масофадан ўчиринг.
Захира нусха ростдан бор-йўқлигини қандай билиш мумкин
Созламалардаги охирги нусха санасига қаранг ва булутни компютердан очинг: ўтган ойдаги суратлар бўлса, нусхалаш ишлаяпти. Заминан бўш жой қолдиғини текширинг — нусхалаш кўпинча айнан шундан тўхтайди.
Қисқача
- Ўрнини босиб бўлмайдигани — сурат, контакт ва ҳужжатлар, шундан бошланг.
- Булут — ойна, сейф эмас: телефонда ўчди, у ерда ҳам йўқолди.
- Иккита нусха сақланг, бири интернетдан ташқарида.
- Нусхалашни фақат Ви-Фи орқали ёқинг, пакет еб кетмасин.
- Олти ойда бир марта нусха санаси ва бўш жойни текширинг.
- Телефонни сотишдан олдин ҳисоблардан чиқинг ва уни тозаланг.
Суммалар ва тўловларни NARXTOP калкуляторида ҳисоблаб кўриш қулай.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
