Машинани бошқа одам номига қандай қайта расмийлаштириш мумкин

Машинани сотган, совға қилган ёки мерос сифатида топширган бўлсангиз, уни бошқа одам номига қандай қайта расмийлаштириш керак. Қисқа жавоб: аввал битим расмийлаштирилади — шартнома, совға ҳужжати ёки мерос гувоҳномаси, — сўнг машина янги эгаси номига ҳисобга қўйилади, чунки базада автоматик равишда ҳеч нарса ўзгармайди.

Азиз маҳалладошига эски Нехиасини сотди, пулни ҳовлида санашди, қўл бериб келишишди, қоғозга тилхат ёзиб қўйишди. Битим шунчалик оддий туюлдики, ҳужжатларни икки ой кечиктирди — то тезлик учун жарима эски эгаси номига келмагунча, гарчи рулдаги одам аллақачон бошқа бўлса ҳам.

Бундай ҳолат кам эмас: машинани тез сотадилар, қайта расмийлаштиришни эса чўзадилар ёки умуман қилмайдилар. Қуйида — нима қилиш керак, қаерга бориш ва чўзиб юборсангиз нима бўлиши ҳақида тартиб билан.

Машинани бошқа одам номига ўтказиш нимани англатади

Қайта расмийлаштириш — бу транспорт базасидаги эгани алмаштириш: аввал ҳужжатларда бир одам ёзилган бўлса, процедура тугагач бошқа одам ёзилади. Машина юридик жиҳатдан калит ва пул топширилган пайт эмас, битим реестрга киритилган пайт янги эгасига ўтади.

Бу қилинмагунча, эгаси ҳамон аввалги одам ҳисобланади, ҳатто у машинани бир йил олдин топшириб, пулини сарфлаган бўлса ҳам. Шундан жарималар, солиқлар ва авария учун жавобгарлик келиб чиқади.

Қайта расмийлаштириш учун қандай ҳужжатлар керак

Асосий тўплам деярли ҳар қандай битим учун бир хил: иккала томоннинг паспорти, машинанинг техпаспорти, ҳуқуқ ўтишини тасдиқловчи ҳужжат — олди-сотди шартномаси, совға ҳужжати ёки мерос гувоҳномаси. Қўшимча равишда янги эга номига суғурта полиси ва, рақамларни алмаштириш қарор қилинса, эски рақамлар керак бўлади.

Ҳужжатларнинг аниқ рўйхатини ташрифдан олдин марказ ёки нотариусдан аниқлаштирган маъқул — талаблар вақти-вақти билан янгиланади, унутилган бир қоғоз туфайли қайтадан бориш эса бутун кунни ейди.

Қаерга бориш керак — марказ, нотариус ёки шахсий кабинет

Ўзбекистонда транспортни қайта расмийлаштириш одатда Давлат хизматлари маркази орқали ўтади. Олди-сотди шартномасини баъзи ҳолатларда нотариусда тузиш, баъзи қадамларни эса электрон давлат хизматлари орқали уйдан чиқмасдан топшириш мумкин. Қайси йўл сизга мос эканини аниқроғи марказнинг ўзида айтишади.

Олдиндан Ўзбекистондаги электрон давлат хизматлари нималарни қила олишини ўқиб чиқиш фойдали — давлат идораларига боришнинг бир қисмини шу орқали қисқартириш ёки умуман бекор қилиш мумкин.

Одатда қанча вақт ва пул кетади

Бож тўлови ва аниқ муддатларни атайин айтмаймиз — тарифлар ўзгариб туради, тўғри жавобни фақат марказ шу куни беради. Аммо ҳисоб тамойилини шартли мисолда кўрамиз.

Охирги қатор — одамлар одатда ҳисобламайдиган нарса: навбатдаги вақт ҳам пул, фақат у чекда кўринмайди.

Қайта расмийлаштиришни онлайн қилиш мумкинми

Ҳа, қабулга ёзилиш, ариза топшириш ва бож тўлаш тобора кўпроқ электрон хизматлар орқали қилинмоқда, шахсан бориш эса фақат ҳисобга қўйиш ва кўрикдан ўтказиш учун қолади. Бу аввалги навбат даврига нисбатан вақтни тежайди.

Битим учун пул керак бўлса, банклар шартларини олдиндан автокредит бўлимида солиштиринг, охирги дақиқада эмас.

Агар аввалги эгаси машинани ҳисобдан чиқармаган бўлса нима қилиш керак

Бундай ҳолат бўлади: сотувчи пул олмаяпман, иш тугади, деб ҳисоблайди, аслида базада у ҳамон эгаси бўлиб туради. Бу ҳолатда янги эгасига марказга ўзи мурожаат қилишни кечиктирмаган маъқул — шартнома мавжуд бўлса, қонун одатда янги эга аризаси билан ҳам машинани ҳисобдан чиқаришга рухсат беради, тафсилотларни жойида аниқлаштиринг.

— Машинани қайта расмийлаштирдингларми — деб сўради қўшни бир ойдан кейин. — Йўқ, келишиб олгандик-ку — деб жавоб берди янги эга. Ярим йилдан кейин бошқа одамнинг жарималари аввалги эгага ёғила бошлади, қўшнилар орасидаги суҳбат эса унчалик тинч бўлмади.

Бошқа машина керак бўлса, аввал автокредит калкуляторида харажатни ҳисобланг, вариантларни енгил автомобилларда ёки юрган автомобилларда кўринг.

Тез-тез учрайдиган хатолар

• Оғзаки келишиб қолиш ёки марказга мурожаат қилмасдан оддий тилхат билан чекланиш — битим юридик жиҳатдан тугалланмаган ҳисобланади
• Битимдан олдин машинани ҳибсга олинганлиги, гаровга қўйилганлиги ва аввалги эганинг тўланмаган жарималарини текширмаслик
• Суғурта полисини янги эга номига қайта расмийлаштиришни унутиш
• Процедурани биринчи жарима ёки солиқ идорасидан хат келгунча кейинга қолдириш
• Пул нотариус ҳузурида топширилмаса, уни топшириш ҳақида тилхат олмаслик

Қисқа жавоблар

Қайта расмийлаштиришда иккала томон ҳам ҳозир бўлиши керакми

Одатда ҳа, шартнома тузиш ва ариза топшириш учун иккала томон ёки уларнинг ишончнома бўйича вакиллари керак бўлади. Аниқ тартибни олдиндан марказда аниқлаштиринг, у ерга икки марта бормаслик учун.

Қайта расмийлаштирмасдан машинада юриш мумкинми

Расман юриш мумкин, аммо жарима, солиқ ва жавобгарлик ҳамон аввалги эга номида ҳисобланаверади, бу иккала томон учун ҳам ноқулай. Қанча чўзилса, чалкашлик хавфи шунча ошади.

Машинани умуман қайта расмийлаштирмаса нима бўлади

Автомобил базада аввалги эга номида қолаверади, демак унга жарима ва солиқ хабарномалари келиб туради. Машинани кейинчалик сотишда ёки баҳсли вазиятда ҳақиқий эгасини исботлаш қийинлашади.

Машинани қайта расмийлаштириш қанча туради

Бож ва тўловларнинг аниқ суммасини мурожаат куни тўғридан-тўғри марказдан билган маъқул, чунки тарифлар вақт ўтиши билан ўзгаради. Харажатлар одатда бож, суғурта ва, эҳтимол, рақамлардан иборат бўлишига таянинг.

Қисқача

• Қайта расмийлаштириш — реестрдаги эгани алмаштириш, шунчаки калит ва пул топшириш эмас
• Асосий ҳужжатлар тўплами: томонлар паспорти, техпаспорт, шартнома ёки ҳуқуқ ўтиши ҳақидаги бошқа ҳужжат
• Баъзи қадамларни онлайн ўтиш мумкин, аммо ҳисобга қўйиш одатда шахсан ташрифни талаб қилади
• Машина қайта расмийлаштирилмагунча, жарима ва солиқлар аввалги эга номига келаверади
• Бож ва муддатларнинг аниқ суммасини марказда аниқлаштиринг — улар ўзгариб туради ва вазиятга боғлиқ
• Расмийлаштиришни кейинга қолдирманг — шунда ҳужжатларда чалкашлик ва кейинчалик жарима хавфи камроқ бўлади