ФҲДЁ орқали ажралиш ҳар доим ҳам мумкин эмас, ва навбатда вақтни бекорга йўқотмаслик учун аввало шуни тушуниш керак. Никоҳ судсиз фақат икки шарт бир вақтда бўлганда бекор қилинади: эр-хотиннинг умумий вояга етмаган боласи йўқ ва иккови ҳам ажралишга рози. Иккаласи ҳам тўғри келса — сизга шу ёқ, бу энг тез ва арзон йўл. Ҳеч бўлмаса биттаси тўғри келмаса — фақат суд.
Нимани олиб бориш керак, ариза қандай ёзилади, мажбурий ўйлаш муддати қанча давом этади ва кейин гувоҳнома, фамилия ҳамда умумий пул билан нима бўлишини кўриб чиқамиз. Аниқ бож ва муддатларни давлат вақти-вақти билан ўзгартиради, шунинг учун аниқ рақамларни ариза олдидан бўлимнинг ўзида аниқланг.
Ва тез-тез учрайдиган тузоқ ҳақида очиқ огоҳлантирамиз: одамлар тинч ажрашдик, бўладиган нарса йўқ деб ўйлайди. Бир йилдан кейин эса уй умумий экани ёки бир эр-хотинда оилага олинган кредит борлиги маълум бўлади. Нима бўлинади ва нима йўқлигини алоҳида кўрамиз, лекин молиявий манзарани олдиндан кўрган маъқул — ажралишдан кейин молия қандай тузилиши шарҳидан бошланг.
ФҲДЁ орқали ажралиш қачон мумкин
Шартлар қатъий, оралиқ вариант йўқ. Бир вақтнинг ўзида қуйидагилар бажарилиши керак:
- ўн саккиз ёшдан кичик умумий бола йўқ;
- иккала эр-хотин ҳам ажралишга рози;
- айнан шу ерда ҳал қилмоқчи бўлган мол-мулк баҳси йўқ.
Бола бўлса — баҳслашасизми йўқми, фарқи йўқ — ФҲДЁ рад этади ва судга йўналтиради. Бири қарши бўлса — яна суд. Алоҳида ҳолатлар ҳам бор: эр-хотиндан бири суд томонидан бедарак йўқолган ёки муомалага лаёқациз деб топилган бўлса, баъзан иккинчиси никоҳни ФҲДЁ орқали бир томонлама бекор қилиши мумкин. Сизнинг ҳолатингиз шу истиснога тушадими, тўғридан-тўғри бўлимда сўранг.
Қандай ҳужжатлар керак
Папка кичкина, лекин ҳар бир қоғоз жойида бўлгани яна бир ташрифни тежайди.
- Иккала эр-хотиннинг паспорти.
- Никоҳ гувоҳномасининг асл нусхаси.
- Бекор қилиш тўғрисидаги биргаликдаги ариза.
- Давлат божи тўлангани ҳақидаги квитансия.
Бир қисм қадамлар бугун онлайн қилинади: навбатга ёзилиш, божни тўлаш, керакли маълумотномани буюртма қилиш. Порталлар қандай ишлаши ва у ерда нима борлиги Ўзбекистонда электрон давлат хизматлари таҳлилида кўрсатилган. Вазиятингизда умуман қандай маълумотномалар керак бўлишини олдиндан билмоқчи бўлсангиз, давлат ва маиший хизматлар бўлимига қаранг.
Ариза қандай ёзилади
ФҲДЁ орқали никоҳни бекор қилиш аризаси — биргаликдаги, уни иккала эр-хотин имзолайди. Унда паспорт маълумотлари, никоҳ гувоҳномаси реквизитлари, ажралишдан кейин қайси фамилиялар қолиши кўрсатилади. Шакл жойида берилади, ўзингиз ўйлаб топишингиз шарт эмас. Асосийси — икковингиз келиш ёки иккинчисининг нотариал тасдиқланган розилигини биттангиз топшириш мумкинми, олдиндан аниқлаш.
Фамилия масаласи алоҳида ҳал қилинади. Никоҳда фамилияни ўзгартирган киши уни қолдириш ёки аввалгисини қайтариш ҳуқуқига эга — бу аризада кўрсатилади, кейин ўзгартириш қийинроқ бўлади.
Қанча кутилади ва қанча туради
Ариза берилгач, қонун ярашиш учун муддат беради — жуфтлик фикрини ўзгартириши мумкин бўлган вақт. У бир неча ҳафта давом этади; аниқ муддатни бўлимда аниқланг, у фарқ қилиши мумкин. Шу муддат ичида ҳеч ким аризани қайтариб олмаса, белгиланган кунда никоҳни бекор қилиш гувоҳномаси берилади.
Тўлов битта — давлат божи. Унинг миқдорини давлат белгилайди ва вақти-вақти билан қайта кўриб чиқади, шунинг учун долзарб суммани тўловдан олдин сўранг. Тўлаш ва реквизитларни текшириш онлайн қулай — усуллар ўтказмалар ва тўловлар бўлимида тўпланган. Квитансияни сақланг: усиз аризани қабул қилишмайди.
Фикрингиз ўзгарса нима қилиш керак
Ярашиш муддати айнан шунинг учун бор. Гувоҳнома берилмагунча, эр-хотиндан ҳар бири аризани қайтариб олиши мумкин, ва ажралиш бўлмайди. Ярашсангиз — шунчаки гувоҳномага келманг ёки аризани қайтариш ҳақида ёзинг. Гувоҳнома берилгач эса никоҳ аллақачон бекор бўлган: уни тиклаб бўлмайди, фақат янгисини тузиш мумкин.
ФҲДЁ орқали ажралишда мол-мулк билан нима бўлади
ФҲДЁ фақат бекор қилиш фактини расмийлаштиради. У уй, машина ва омонатларни бўлмайди ҳамда ҳеч қандай тўлов тайинламайди. Бўладиган нарса йўқ бўлса ёки ўзаро келишган бўлсангиз — шу етарли. Бўладиган нарса бўлса, бўлиш келишуви алоҳида нотариусда тасдиқланади, баҳс эса судда ҳал қилинади.
Бу ерда умуман нима бўлинишини чалкаштирмаслик муҳим. Никоҳда орттирилган — умумий. Масалан, эр-хотиндан бирига шахсан совға қилинган уй эса одатда унда қолади: бундай совға қандай расмийлаштирилиши ва нега бўлинмаслиги квартира совға қилиш материалида ёзилган. Бўладиган нарса йўқ деб қарор қилишдан олдин ҳолатингизни шу бўйича текширинг.
Тез-тез учрайдиган хатолар
- Ўн саккизгача боласи бор ҳолда ФҲДЁга бориш. Дарров рад этишади, керакли йўл — суд.
- Тинч ажрашдик, мол-мулк бўлиш шарт эмас деб ўйлаш. Улуш талаб қилиш ҳуқуқи сақланади, лекин вақт ўтгани сари исботлаш қийинроқ.
- Фамилия масаласини аризада ҳал қилмаслик. Кейин ўзгартириш — алоҳида жараён ва ортиқча харажат.
- Бож тўлови квитансиясини йўқотиш. Усиз аризани қабул қилишмайди, қайтадан тўлашга тўғри келади.
- Иккинчи эр-хотиннинг нотариал розилигисиз ёлғиз келиш. Ариза биргаликда, битта имзо етарли эмас.
Қисқа жавоблар
Бола бор бўлса ФҲДЁ орқали ажралиш мумкинми
Йўқ. Умумий вояга етмаган боланинг борлиги ишни автоматик судга ўтказади, иккала эр-хотин рози бўлиб, ҳеч нарса ҳақида баҳслашмаса ҳам. ФҲДЁ бундай ҳолатда аризани қабул қилмайди.
Иккала эр-хотин ҳам келиши шартми
Ариза биргаликда, шунинг учун умумий қоидага кўра иккови керак. Айрим ҳолатларда кела олмайдиган кишининг нотариал тасдиқланган розилигига йўл қўйилади. Сизнинг ҳолатингизда бу мумкинми, бўлимнинг ўзидан олдиндан аниқланг.
Ярашиш муддати қанча давом этади
Қонун аниқ муддат белгилайди, одатда бу бир неча ҳафта. У ўзгариши мумкин, шунинг учун аниқ рақамни ариза беришда сўранг. Шу вақт ичида эр-хотиндан ҳар бири аризани қайтариб олиши мумкин.
Ариза берилгач ажралишни бекор қилса бўладими
Ҳа, гувоҳнома берилмагунча. Аризани қайтариб олиш ёки гувоҳномага келмаслик етарли. Гувоҳнома берилгач, никоҳ бекор қилинган ҳисобланади ва уни қайтариб бўлмайди.
Қисқача
- ФҲДЁ орқали фақат ўн саккизгача умумий боласиз ва икковининг розилиги билан ажратишади.
- Паспортлар, никоҳ гувоҳномаси асл нусхаси, биргаликдаги ариза ва бож квитансияси керак.
- Ариза берилгач ярашиш муддати боради, сўнг бекор қилиш гувоҳномаси берилади.
- ФҲДЁ мол-мулкни бўлмайди ва тўлов тайинламайди — бу алоҳида, нотариус ёки судда.
- Аниқ бож ва муддатлар ўзгаради — ариза олдидан бўлимда аниқланг.
Гап пулга борганда витринамиз асқотади: у ерда уй-жой бюджетини ҳисоблаш ва таклифларни бир жойда солиштириш мумкин.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар болимида солиштириш мумкин.
