Витринадаги «бепул етказиб бериш» ёзуви чиройли, лекин унинг ортида мижозга ёқиш истаги эмас, ҳисоб туриши керак. Етказиб бериш ҳақиқатда қанча туришини камдан-кам қисмларга бўлиб ҳисоблайдилар: бензин алоҳида, курер вақти алоҳида, қадоқлаш ва қайтарилганлар ҳам алоҳида. Бу ҳисобсиз бепул етказиб беришни минусга бериш осон.
Етказиб беришнинг ҳақиқий нархи нималардан ташкил топганини ва мижоз учун бепул, лекин сиз учун зарарсиз бўладиган буюртма чегарасини қандай ҳисоблашни кўрамиз.
Қандай ҳисоблаш
Формула: бир буюртмани етказиб бериш нархи = бензин ёки йўл харажати + курер вақтининг тўлови + қадоқлаш + қайтаришлардаги йўқотиш улуши. Бир кунлик эмас, бир буюртма бўйича ҳисоблаш керак — акс ҳолда пул қаерга кетаётгани йўқолиб қолади.
Мисол (рақамлар шартли): курер ўз машинасида шаҳар бўйича буюртма олиб боради, бир рейсга бензин — 15 000 сўм, курер вақти (етказиб бериш ва қайтиш йўли) — 25 000 сўм, қадоқлаш — 5 000 сўм. Жами бир буюртмага 45 000 сўм, қайтаришларсиз.
Иккинчи мисол: худди шу курер, лекин буюртма у етиб келганидан кейин бекор қилинди — товар ва қадоқлаш йўқолади, курер вақти барибир сарфланган. 20 етказиб беришдан биттаси шундай бўлса, йўқотиш улуши = 45 000 ÷ 20 = 2 250 сўм ҳар бир етказиб бериш нархига қўшилади. Жами ҳалол нарх — тахминан 47 250 сўм, 45 000 эмас.
Бепул етказиб бериш чегараси: минусга кетмаслик учун
Мижоз учун бепул етказиб бериш — бу ҳаводан совға эмас, товар устамасидан тўланган етказиб бериш. Чегара формуласи: устама етказиб бериш нархини қоплайдиган буюртма суммаси = етказиб бериш нархи ÷ нархдаги одатий устама улушингиз.
Мисол (рақамлар шартли): етказиб бериш нархи — 45 000 сўм, ўртача устама товар нархининг 20 %и. Чегара = 45 000 ÷ 0,20 = 225 000 сўм. Яъни буюртма суммаси 225 000 сўмдан бўлса, шу буюртмадаги устама етказиб бериш нархини қоплайди ва уни зарарсиз бепул қилиш мумкин. Чегарани пастроқ қўйсангиз — кичик буюртмаларда етказиб бериш учун ўзингиз тўлайсиз.
Шаҳар ва вилоят — турли етказиб бериш
Шаҳар бўйича курер сменада бир неча етказиб бериш қилади, бензин ёки йўл нархи бир неча буюртмага бўлинади. Вилоятга — бу бир-икки нуқтага алоҳида саёҳат, ва нархи бутунлай бошқача.
| Нима ҳисобланади | Шаҳар бўйича | Вилоятга |
|---|---|---|
| Рейсга бензин ёки йўл | 15 000 сўм (4–5 буюртмага бўлинади) | 60 000 сўм (1–2 буюртмага) |
| Йўлда вақт | 30–40 дақиқа | 2–3 соат |
| Бир етказиб бериш нархи | тахминан 20 000 сўм | тахминан 90 000 сўм |
| Устама 20 %да бепул чегара | 100 000 сўм | 450 000 сўм |
Агар бутун мамлакат бўйича эълонлар орқали соцангиз, шаҳар ва вилоят учун турли чегара қўйиш мантиқий — ягона рақам эмас, акс ҳолда узоқ буюртмаларда етказиб бериш бутун фойдани еб қўяди.
Етказиб бериш нархига яна нима таъсир қилади
- Мўрт ёки катта товар — қадоқлаш қимматроқ, бундай товарни қайтаришда кўпроқ йўқотилади.
- Кун вақти ва тирбандлик — тирбандликдаги бир соат курер учун худди ишлаган бир соатга тенг, неча буюртма улгурганига қарамай.
- Қабул қилинганда тўлаш — мижозда нақд пул топилмаса курер товар билан қайтади, бу ҳам вақт харажати ва нархга киритилиши керак.
Етказиб бериш сотув билан бирга ўсиб, ўз кучингиз билан улгурмасангиз, курер ёки транспорт харажатини олдиндан NARXTOP кредит калкуляторида тахминлаш мумкин, етказиб бериш учун машинага кредит олишдан олдин.
Кўп учрайдиган хатолар
- Етказиб беришни «биз учун бепул» деб ҳисоблаш, ҳолбуки бензин ва курер вақти барибир пул туради — уни мижоз эмас, бизнес тўлайди.
- Шаҳар ва вилоятга бир хил бепул чегара қўйиш, масофадаги фарқни ҳисобга олмай.
- Қайтарилган ва бекор қилинган буюртмаларни етказиб бериш нархи ҳисобига киритмаслик.
- Курер вақтини «барибир ишда» деб бепул ҳисоблаш — бу ҳам харажат, уни ҳисоблаш мумкин ва керак.
Қисқа жавоблар
Етказиб бериш ҳақиқатда қанча туради?
Бензин ёки йўл, курер вақти, қадоқлаш, қайтаришлардаги йўқотиш улуши — формула ва мисол юқорида.
Бепул етказиб бериш чегарасини қандай ҳисоблаш керак?
Етказиб бериш нархини товар нархидаги одатий устама улушингизга бўлинг — шунда буюртмадаги устама етказиб беришни зарарсиз қоплайди.
Шаҳар ва вилоятга бир хил нарх қўйиш мумкинми?
Мумкин, лекин бу ё шаҳарда ортиқча тўлов, ё вилоятда зарар — юқоридаги жадвалдагидек ажратиш ҳалолроқ.
Етказиб берилгандан кейин бекор қилинган буюртмалар билан нима қилиш керак?
Уларнинг улушини умумий етказиб бериш нархига қўшинг, тасодиф деб ҳисобдан чиқарманг — мунтазам бекор қилишларда бу сезиларли сумма.
Сотув эълонлар орқали борса, етказиб беришни қаерда кўрсатиш керак?
Етказиб бериш шартларини тўғридан-тўғри эълон жойлаштириш бўлимидаги эълонда ёзинг — харидор бепул чегарани дарҳол кўради ва савол ёзмайди.
Қисқача
- Етказиб бериш нархи = бензин ёки йўл + курер вақти + қадоқлаш + қайтаришлардаги йўқотиш улуши.
- Бепул чегара = етказиб бериш нархи ÷ товар нархидаги устама улушингиз.
- Шаҳар ва вилоятни алоҳида ҳисобланг — масофа нархни бир неча марта ўзгартиради.
- Курер вақти бепул эмас, «барибир сменада» туюлса ҳам.
- Рақамлар шартли, мисол учун — ўз бензин, вақт ва қадоқлаш харажатларингизни қўйинг.
- Етказиб бериш учун транспорт керак бўлса, автокредит бўлимидаги вариантларни солиштиринг.
