Улуғбек тўққизинчи, охирги қаватдаги квартирани сотиб олди — тоғлар манзараси ва устидан ҳеч ким тапилламаслиги ёқди. Икки йилдан кейин кучли ёмғирлардан сўнг ётоқхона шифтида қорайиш пайдо бўлди: том оқиб кетган, уй-жой эгалари уюшмаси эса уни уч ой давомида таъмирлади, шу вақт квартирада томчи остида челак турди. Охирги қаватдаги квартира: афзаллик, камчилик ва том масаласини сотиб олишдан олдин, биринчи жаладан кейин эмас, муҳокама қилиш керак.
Нега охирги қаватдаги квартирани кўриб чиқиш керак
Охирги қават — бу юқоридан тинчлик, кўпинча яхшироқ манзара ва бош устида тапиллайдиган қўшни йўқлиги. Лифциз уйларда юқори қаватга баъзан чегирма берилади, лифтли уйларда эса нарх фарқи кичик ёки ҳатто манзара учун аксинча қимматроқ бўлиши мумкин.
Охирги қават нарх фарқини қандай ҳисоблаш керак
Формула: фарқ = ўрта қават нархи − охирги қават нархи (ёки аксинча, манзарали қават қиммат бўлса). Мисол: тўққиз қаватли уйнинг бешинчи қаватидаги квартира 400 000 000 сўм, лифциз уйдаги худди шундай тўққизинчи қаватдагиси — 380 000 000 сўм. Фарқ 20 000 000 сўм охирги қават фойдасига — бу лифцизлик ва том хавфи учун чегирма.
Иккинчи мисол — оқиш ҳолати учун харажат. Оқишдан кейин шифтни таъмирлаш шартли 8 000 000 сўм турса ва эски уйларда 10 йил ичида оқиш эҳтимоли кам эмас, чегирманинг ҳеч бўлмаса бир қисмини захирага қолдириш, дарҳол сарфлаб юбормаслик оқилона. Уй-жой таъмири бюджетини уй-жой бюджети калкуляторида ҳисобланг.
| Нима ҳисобланади | Қандай ҳисобланади | Мисол |
|---|---|---|
| Охирги қават чегирмаси | ўрта қават нархи − охирги қават нархи | 400 000 000 − 380 000 000 = 20 000 000 сўм |
| Оқиш учун захира | шифт таъмирининг шартли нархи | тахминан 8 000 000 сўм |
| Соф фойда | чегирма − захира | 20 000 000 − 8 000 000 = 12 000 000 сўм |
Том таъмирини ким жавобгарлиги
Том — уйнинг умумий мулки, уни таъмирлашни одатда уй-жой эгалари уюшмаси ёки бошқарув компанияси барча яшовчилар бадалидан тўлаши керак, охирги қаватдаги квартира эгаси алоҳида эмас. Амалда таъмир муддати уюшма қанчалик фаоллигига ва фондида пул бор-йўқлигига боғлиқ — буни оқишдан кейин эмас, сотиб олишдан олдин аниқлаштиринг.
Таниш ҳолат: бир уйда томни икки ҳафтада таъмирлашди, чунки уюшмада таъмир фонди бор эди, бошқасида эса ярим йил чўзишди, чунки бадалларни оқишдан кейин уйдан-уйга йиғишга тўғри келди.
Охирги қаватда иссиқлик ва совуқ қандай
Ёзда том остидаги квартиралар, агар том яхши иссиқлик изоляциясига эга бўлмаса, одатда иссиқроқ бўлади — том кун бўйи қуёшда қизийди. Қишда эса ёмон изоляцияда юқори қават, аксинча, чордоқ туфайли совуқроқ бўлиши мумкин. Буни у ерда бир ёз ва бир қиш яшаган қўшнилардан сўраш керак.
Охирги қаватнинг ҳалол камчиликлари
- Том эски ёки ёмон хизмат кўрсатилса, оқиш хавфи бор.
- Ёзда изоляциясиз том остида иссиқроқ бўлиши мумкин.
- Лифциз уйда — ҳар куни пиёда кўпроқ қават.
- Том таъмири сизга эмас, уюшма фаоллигига боғлиқ.
- Лифт ўчиб қолса (бор бўлса), уйга ҳаммадан узоқроқ етиб борасиз.
Охирги қаватдаги квартирани кўрикдан ўтказганда нимага қараш керак
- Шифтда доғ ва изларни кўриб чиқинг — эски оқиш излари таъмирдан кейин ҳам кўринади.
- Қўшнилардан ёки уюшмадан том охирги марта қачон таъмирланганини сўранг.
- Томга техник чиқиш бор-йўқлигини ва ёпиқлигини текширинг.
- Том изоляцияси ҳақида сўранг — ёз ва қиш ҳароратига шу таъсир қилади.
- Уй беш қаватдан баланд бўлса, кириш қисми ва лифтнинг ҳолатини кўринг.
Кўп учрайдиган хатолар
Фақат манзара учун юқори қаватни олишади, томнинг ҳолати ва уюшманинг ишини сўрамасдан — кейин бир неча йилдан сўнг оқиш ва секин таъмир билан ёлғиз қолишади. Бошқа хато — шифт таъмири учун захира қолдирмаслик, ҳолбуки охирги қават чегирмаси айнан шунинг учун.
Қисқа жавоблар
Охирги қаватдаги квартирани сотиб олиш арзийдими
Агар том оқиши хавфига ва, лифциз уйда, ҳар кунлик пиёда юришга тайёр бўлсангиз, арзийди. Эвазига одатда юқоридан тинчлик, манзара ва нархда кичик чегирма бўлади.
Кўп қаватли уйда том таъмирини ким тўлайди
Одатда уй-жой эгалари уюшмаси ёки бошқарув компанияси умумий бадаллардан, охирги қават эгаси шахсан эмас. Буни сотиб олишдан олдин уюшмадан аниқлаштиринг.
Охирги қаватда том тез-тез оқадими
Уйнинг ёши ва том хизмат сифатига боғлиқ — янги қурилган уйларда хавф паст, эски фондда юқори. Қўшнилардан шу уйдаги оқиш тарихи ҳақида сўранг.
Ёзда охирги қаватда иссиқроқ бўладими
Том ёмон изоляцияланган ва қуёшда қизиган бўлса, кўпинча ҳа. Қўшнилардан квартира иссиқда қандай бўлишини сўранг.
Охирги қаватдаги квартира арзонми
Лифциз уйларда одатда ҳа, лифтли уйларда фарқ кичик ёки умуман бўлмаслиги мумкин, айниқса манзараси яхши қаватда.
Қисқача
- Охирги қават — бу юқоридан тинчлик, манзара ва том оқиши хавфи.
- Охирги қават чегирмасининг бир қисмини шифт таъмирига захирага қолдиринг.
- Томга уюшма жавобгар, лекин таъмир муддати унинг фаоллигига боғлиқ.
- Ёзда изоляциясиз том остида иссиқроқ, қишда совуқроқ бўлиши мумкин.
- Кўрикда шифтдаги доғларни қидиринг ва оқиш тарихини сўранг.
- Қишдан олдин квартирани қишга қандай тайёрлашни, қўшнилар билан баҳслар ҳақида қўшни таъмири ва сизнинг квартирангизни ўқинг. Вариантларни уй-жой сотув эълонларидан кўринг ва банклар ипотека шартларини солиштиринг.
