Биринчи марта раҳбар бўлганда — кечаги ҳамкасблар бирдан бўйсунувчига айланади. Янги раҳбар дастлабки ойларда кутилганидан ёмонроқ ишлашининг асосий сабабларидан бири шу: лавозим эмас, атрофдаги барча муносабатлар бирдан ўзгаради.
Давомида — бу ўзгариш билан нима қилиш, вазифа қандай бериш, деярли ҳамма янги раҳбар такрорлайдиган хатолар ва қарор хатога ҳаққи бўлмаган ҳолда қабул қилинганда ёрдамни қаердан излаш керак.
Кечаги ҳамкасблар бўйсунувчига айланди
Кеча чой ичиб, бошлиқдан шикоят қилган одам бугун сиздан вазифа кутади. Жамоанинг бир қисми чегарани синайди: кечикади, тортишади, эски дўстликни эслатади. Ҳаммага бир хил бўлиш кўринишидан осонроқ: энди қоидалар ҳамма учун бир хил, ва буни бир марта тўғридан-тўғри айтиш керак, ишорада эмас. Очиқ тортишувга айланса, ҳамкасблар билан зиддият ҳақидаги таҳлил асқотади.
Вазифа қандай берилса, бажарилади
«Шу билан шуғуллан» — вазифа эмас, истак. Ишлайдиган топшириқ натижани, муддатни ва нима тайёр ҳисобланишини айтади. Одам тафсилотларни қайта сўраса — бу саботаж эмас, сиз ўзингиз нимани хоҳлаганингизни тушунганингизни текшириш.
Янги раҳбар хатоси: ҳаммасини ўзи қилиш
Дастлабки ҳафталарда бўйсунувчи ўрнига қайта қилгингиз келади — тезроқ ва тинчроқ. Тузоқ шунда: жамоа тез тушунади — ҳаракат қилмаса ҳам бўлади, бошлиқ барибир тузатади. Вазифани хато ва қайта топшириш билан тўлиқ бериш секинроқ, аммо одамлар шундай ўрганади.
Янги раҳбар хатоси: тўғридан-тўғри айтишдан қўрқиш
Ноқулай гапни жуда юмшатиш — мулойим эшитилади, аммо ишламайди: одам суҳбатдан чиқиб, айнан нимани ўзгартириш кераклигини тушунмайди. Тинч, аммо тўғридан-тўғри гап — ишлайдиган йўл.
Хатога ҳаққи бўлмаган биринчи қарорлар
Бўлим харажатини келишиш, мукофотни тақсимлаш, мавсум авжида таътилга рад жавоби — бу қарорлар энди сизда, ва ҳар доим маслаҳат сўрашга кимса йўқ. Харид ёки пудратчи аризаларини баҳолашга тўғри келса, бизнес-кредитлар шартларига қараш ёки рақамларни олдиндан калкуляторда ҳисоблаш хотирага таянишдан ишончлироқ.
Юқоридан ёрдамни қаердан излаш
Янги раҳбар кўтарилганлар олдида заиф кўринмаслик учун қийинчилик ҳақида жим қолади. Бу хато: янги лавозимнинг биринчи ойлари ҳаммага қийин, ва ўз бошлиғи билан нима ишлаётгани, нима йўқлиги ҳақида суҳбат — шикоят эмас, ишлайдиган восита.
| Вазият | Янги раҳбар реаксияси | Ишлайдиган йўл |
|---|---|---|
| Дўст кечикади | Муносабатни бузмаслик учун жим қолиш | Бир марта ҳаммага бир хил айтиш |
| Вазифа ёмон бажарилган | Кечаси ўзи қайта қилиш | Аниқ тузатишлар билан қайтариш |
| Ноқулай қарор | Суҳбатни чўзиш | Дарров айтиб, сабабини тушунтириш |
Кўп учрайдиган хатолар
- Бир вақтда ҳам «ўзимизники», ҳам бошлиқ бўлишга уриниш.
- Муддат ва тайёрлик мезонисиз вазифа бериш.
- Ўз қийинчиликлари ҳақида юқори раҳбар олдида жим қолиш.
- Барча қарорни ёлғиз қабул қилиш, илгари қандай ҳал қилинганини сўрамасдан — батафсил моддий жавобгарлик ҳақидаги мақолада.
Қисқа жавоблар
Тенгдош собиқ ҳамкасблар билан қандай муомала қилиш керак?
Ҳаммага бир хил ва текис. Дўстлик йўқолмайди, аммо ишда умумий қоидалар амал қилади.
Бўйсунувчи каттароқ ва тажрибалироқ бўлса-чи?
Унинг тажрибасига очиқ таянинг, иш юзасидан маслаҳат сўранг — бу заифлик эмас. Қарорни барибир сиз қабул қиласиз.
Тайинлангандан кейин қийин давр қанча давом этади?
Одатда бир неча ой, янги чегаралар ва одатлар ўрнашгунча. Биринчи ҳафтада кескин қарорлардан тийилган маъқул.
Жамоада қоидаларни дарров ўзгартириш керакми?
Биринчи кундан эмас. Аввал сизсиз нима ишлаётганини тушунинг, фақат натижага халақит берадиганини ўзгартиринг.
Қисқача
- Кечаги ҳамкасблар билан қоидалар ҳаммага бир хил бўлади.
- Муддат ва мезонсиз вазифа — шунчаки истак.
- Жамоа учун ҳаммасини ўзи қилиш — ҳурматга эмас, чарчашга олиб боради.
- Ноқулай гапни тўғридан-тўғри ва дарров айтиш керак, чўзмасдан.
- Юқоридан ёрдам — заифлик эмас, ишлайдиган восита.
