Ҳар қандай ишда эртами-кечми тўқнашув бўлади: ҳамкасб ўз улушини бажармайди, раҳбар айбни бошқага ўтказади, умумий чатда ким ўткир гап ёзади. Ҳамкасблар билан жанжал — камдан-кам ҳол эмас ва жамоа ёмон эканининг белгиси ҳам эмас. Масала уни четлаб ўтишда эмас, муносабатни бузмай ундан қандай чиқишда.
Қуйида — ишда қайси жанжаллар кўп такрорланади, яккама-якка қандай гаплашиш керак, қачон раҳбар керак бўлади ва ҳақ сиз томонда бўлмаса нима қилиш керак.
Ишда кўпинча нима учун жанжал чиқади
Кўпинча гап шахсий ёқтирмасликда эмас, учта нарсада: ким ваъда қилган ишни қилмай бошқаларни танқидга қолдирди, вазифалар ноаниқ, ёки умумий ишнинг эътиборини бир киши олиб, иккинчиси четда қолади. Устига чарчоқ ва ой охиридаги муддат қўшилса, учқун тез чиқади.
Алоҳида тоифа — пул: мукофот, қўшимча иш соатлари, ким лавозимда кўтарилгани. Бу ерда ҳис-туйғу сабабдан кучлироқ бўлади. Асабийлик айнан маош туфайли йиғилса, бюджетни ҳалол ҳисобланг — продукт-калкулатор гап пулда эканини ёки бошқа нарсада эканини тушунишга ёрдам беради.
Яккама-якка суҳбат: нимадан бошлаш керак
Энг яхши пайт — портлашдан кейин дарров эмас, бир неча соатдан кейин ёки эртаси куни, икки томон совигач. Одамни умумий чатга эмас, алоҳида чақиринг: «Беш дақиқа гаплашсак бўладими?»
Айблашдан эмас, фактдан бошланг: «Ҳисобот икки кун кеч келди» — «сен доим охирги дақиқада қиласан» эмас. Одамга ўз версиясини биринчи айтишга имкон беринг. Кўпинча кечикишнинг сиз билмаган сабаби бўлади.
Қачон раҳбарни чақириш керак, қачон керак эмас
Раҳбар керак бўлади, агар жанжал бир неча кишининг ишига халақит берса, такрорланса ёки ҳақоратга айланса. Керак эмас — бу бир марталик тушунмовчилик бўлса ва беш дақиқалик гап билан ҳал бўлса. Тўғридан-тўғри суҳбатни четлаб, дарров «юқорига» бориш ҳақ бўлган одамнинг ҳам обрўсига зарар келтиради: жамоа кичик, шикоятчи ном олади.
Ҳамкасблар орасидаги ғийбат ва таъқиб
Таъқиб оддий жанжалдан фарқли — у тизимли: бир одамни доимий равишда умумий ишлардан четлаштиради, орқасидан муҳокама қилади, бошқалар олдида кулади. Ҳолатларни ёзиб қўйинг: сана, нима айтилган, ким иштирок этган — раҳбарга боришга керак бўлади.
Ҳамкасб ҳақида ғийбат эшицангиз — уни қайта гапирманг. Таъқиб жим эшитиб, узатиб юрувчилар ҳисобига яшайди.
Айбдор ўзингиз бўлсангиз нима қилиш керак
Ҳимоя бошланишидан олдин буни тан олинг. «Ҳа, улгуремадим, бу менинг хатом» деган гап сабабни тушунтиришдан тезроқ жанжални тўхтатади. Сабабни кейин, сўрашса, айтиш мумкин. Кечирим аниқ бўлса ишлайди: «узр, агар нимадир бўлса» эмас, «ҳисобот билан хафа қилдим, кейинги сафар олдиндан айтаман» каби.
Кетиш вақти қачон келади
Битта жанжал иш ўзгартириш сабаби эмас. Аммо жанжаллар ойлаб такрорланса, раҳбар реаксия бермаса ёки муҳит ишдан кўра кўпроқ чарчаца — бошқа жой изланг. Кетишдан олдин бир-икки ойлик изланиш учун пул заҳирасини ҳисоблаб кўринг: шартли омонатлар омонатлар бўлимида.
Қарор соғлиқ билан боғлиқ бўлса — стресс, уйқусизлик — беморлик варақасини кечиктирманг: беморлик варақаси ва иш ҳақида. Узоқ жанжалдан кейин эркин сузишга ўтиш ҳам орқага қадам эмас: таъмирлаш устаси қандай бўлинади.
Ёлланма иш ёки ўз устаси: қаерда одамлар билан жанжал камроқ
| Ҳолат | Ёлланма иш | Ўз устаси |
|---|---|---|
| Ким билан кўп жанжал | ҳамкасб ва раҳбар билан | буюртмачи билан, камроқ |
| Даромад барқарорлиги | юқори ва башорат қилинадиган | буюртмаларга боғлиқ |
| Кимга бўйсуниш | раҳбарга | фақат ўзига |
Тез-тез учрайдиган хатолар
- Умумий чатда ҳамманинг олдида масалани ҳал қилиш.
- Хафагарчиликни ойлаб йиғиш.
- Суҳбациз дарров раҳбарга шикоят қилиш.
- Қўполликка қўполлик билан жавоб бериш.
Қисқа жавоблар
Ҳамкасб билан қийин суҳбатни қандай бошлаш керак?
Алоҳида чақиринг, айблашдан эмас, фактдан бошланг ва одамга ўз версиясини биринчи айтишга имкон беринг.
Дарров раҳбарга шикоят қилиш керакми?
Йўқ, агар бир марталик ҳолат бўлса. Раҳбар керак бўлади, жанжал такрорланса ёки ҳақоратга айланса.
Бу таъқиб эканини оддий баҳсдан қандай ажратиш мумкин?
Таъқиб — тизим: доимий четлаштириш, орқасидан муҳокама, кулиш. Оддий жанжал — бир марталик ва аниқ сабаб билан.
Айбдор айнан ўзим бўлсам нима дейиш керак?
Аниқ тан олинг: нима бўлган ва буни қандай тузатасиз. Тушунтириш — кейин, сўрашса.
Қисқача
- Ишдаги жанжалларнинг кўпи шахсий ёқтирмасликдан эмас, ноаниқ вазифалар ва чарчоқдан келиб чиқади.
- Яккама-якка суҳбат умумий чатдаги ёзишмадан яхшироқ ишлайди.
- Раҳбар биринчи тўқнашувда эмас, жанжал такрорланса ёки бошқаларга халақит берса керак бўлади.
- Айбдор ўзингиз бўлсангиз — тан олиш оқланишдан яхшироқ ишлайди.
- Раҳбарлик реаксия бермайдиган узоқ жанжал — янги иш излаш учун жиддий сабаб.
