Фарҳод жума куни кечқурун квартира калитларини олди ва биринчи ҳафтани кўчиш ва мебел сотиб олишда ўтказди — ҳужжатларга вақт қолмади. Бир ойдан кейин маълум бўлди: ҳожатхонада қувур оқаяпти, сотувчи эса топширилганда ҳаммаси қуруқ эди, мендан бехабар дейди. Тортишишга ҳеч нарса қолмади — ҳеч ким ҳеч нарсани суратга олмаган ва қайд этмаган эди. Квартира сотиб олингандан кейинги биринчи уч кун — бу нафақат кўчиш ва тозалаш, балки кейин сизни ҳимоя қиладиган ёки абадий қўлдан кетадиган бир неча ишлар ҳақида ҳам.
Янги квартирадан ҳаяжон ҳали янги бўлганда, вақт кўп бўладигандек туюлади. Аслида бир-икки ҳафтадан кейин тафсилотлар хотирадан ўчади, баъзи имкониятлар эса — ҳолатни қайд этиш, ҳисобларни қайта расмийлаштириш, ҳужжатларни текшириш — фақат «иссиғида» ишлайди.
Биринчи кун: суратлар ва ҳисоблагич кўрсаткичлари
Калитларни олган куни, нарсаларни ташишдан олдин, квартирани айланиб чиқинг ва ҳар бир хонани, девор, шифт, сантехника, розеткаларни ва барча ҳисоблагичларни алоҳида, рақами ва кўрсаткичи билан суратга олинг. — Бўш квартирани нега суратга олиш керак, унда ҳали мебел ҳам йўқ-ку? — Айнан шунинг учун ҳам олиш керак: яланғоч деворлар кейин шкаф ёки диван ёпиб қўядиган ёриқ, нам излар ва нуқсонларни кўрсатади.
Биринчи кун: қабул-топшириш акти
Агар қабул-топшириш акти битимда ҳали имзоланмаган бўлса, калитларни олган куни уни квартира ҳолати ва ҳисоблагич кўрсаткичлари рўйхати билан имзоланг. Бу ҳужжациз муаммо сиздан олдин пайдо бўлганини ёки сизнинг даврингизда юзага келганини исботлаш қийин.
Иккинчи кун: ҳужжатлар ва қайта расмийлаштириш
Қўлингизда барча ҳужжатлар борлигини текширинг: олди-сотди шартномаси, қабул-топшириш акти, мулк ҳуқуқи ҳақидаги ҳужжатлар. Suv, газ, электр ва интернет учун шахсий ҳисобларни ўз номингизга қайта расмийлаштиришни бошланг — ариза қанча эрта берилса, сотувчининг эски ҳисоби шунча тез ёпилади. Барча қоғозларни дарҳол битта папкага йиғиб қўйинг — ҳужжат йўқолиб қолса нима қилиш кераклиги квартира ҳужжатлари йўқолса нима қилиш керак мақоласида ёритилган.
Учинчи кун: хавфсизлик ва қўшнилар
Қулфларни алмаштиринг, сотувчи барча калит нусхаларини бердим деса ҳам — буни текшириб бўлмайди, хато нархи эса юқори. Шу билан бирга қаватдош қўшнилар ва кириш йўлаги катта ёшлиси билан танишинг — бу келажакдаги маиший масалалар ва авария бўлганда кимга мурожаат қилиш учун керак бўлади.
Кечикиш нархини қандай ҳисоблаш керак
Формула оддий: кечикиш нархи = исбот нархи минус вақтида қайд этишни ўтказиб юборган нарсангиз қиймати. Мисол: бир ойдан кейин оқиш топилса-ю, калитларни олгандаги ҳолат сурати бўлмаса, экспертизага вақт сарфлашга ёки таъмирни ўз чўнтагингиздан тўлашга тўғри келади — шартли 2 000 000 сўм (рақам шартли, ўзингизникини қўйинг). Кўчиш кунидаги бир соатлик суратга олиш бундан солиштириб бўлмас даражада арзон. Янги квартира учун мебел ва техникани олдиндан режалаштириш қулай — хизматлар бўлимидаги вариантларни солиштиринг ва устуворлик бўйича харидлар рўйхатини тузинг.
Жадвал: уч кун бўйича қадамлар
| Кун | Нима қилиш | Нега |
|---|---|---|
| 1 | Квартира ва ҳисоблагичларни суратга олиш, актни имзолаш | Бошланғич ҳолатни қайд этиш |
| 2 | Ҳужжатларни текшириш, ҳисобларни қайта расмийлаштиришга ариза бериш | Ҳисоблаш янги номга ўтади |
| 3 | Қулфларни алмаштириш, қўшнилар билан танишиш | Хавфсизлик ва маиший алоқалар |
Тез-тез учрайдиган хатолар
Квартирани суратга олишни «кейинроқ, нарсаларни жойлаштиргандан кейин»га қолдириш — одатда бу «кейинроқ» ҳеч қачон келмайди. Иккинчи хато — ҳужжатлар тўлиқлигини дарҳол текширмаслик, кейин бир ойдан сўнг етишмовчиликни топиш, сотувчи эса қўнғироқларга жавоб бермай қўйган бўлади. Учинчиси — ҳисоблагич ва шахсий ҳисобларни қайта расмийлаштиришни чўзиш, шу сабабли биринчи квитансиянинг ўзига бошқа бировнинг қарзи тушиб қолади.
Қисқа жавоблар
Квартира калитларини олган биринчи куни нима қилиш керак?
Барча хоналарни, кўрсаткичли ҳисоблагичларни суратга олиш ва квартира ҳолати тавсифи билан қабул-топшириш актини имзолаш керак. Бу сотувчи билан бўлиши мумкин бўлган низолардан ҳимоя қиладиган асос.
Квартира сотиб олингандан кейин қулфларни қачон алмаштириш керак?
Биринчи кунларнинг ўзида, сотувчи барча калитларни бердим деса ҳам. Аввалги эгада нечта нусха қолганини текшириб бўлмайди, янги қулф нархи эса хавф нархидан анча арзон.
Квартира сотиб олингандан кейин ҳисобларни қачон қайта расмийлаштириш керак?
Калитларни олгандан кейинги биринчи кунларда — хизмат кўрсатувчиларга ариза қанча эрта берилса, ҳисоблаш шунча тез сизнинг номингизга ўтади, сотувчи номига эмас.
Мебел йўқ, бўш квартирани нега суратга олиш керак?
Бўш девор ва поллар кейинроқ шкаф ва диванлар ёпиб қўядиган ёриқ, нам излар ва нуқсонларни кўрсатади. Бу ҳамма нарса тўлиқ кўринадиган ягона пайт.
Квартира ҳолатини дарҳол қайд этмаса, нима бўлади?
Бир-икки ойдан кейин муаммо айнан қачон пайдо бўлганини — квартира топширилгунга қадарми ёки сизнинг даврингиздами — исботлаш деярли мумкин бўлмай қолади. Низо сўз билан сўз тортишувига айланади.
Қисқача
- Калитларни олган куни квартирани бутунлай ва барча ҳисоблагичларни кўрсаткичлари билан суратга олинг.
- Қабул-топшириш актини квартира ҳолати тавсифи билан шу куннинг ўзида имзоланг.
- Иккинчи куни ҳужжатларни текширинг ва ҳисобларни қайта расмийлаштиришга ариза беринг.
- Учинчи куни қулфларни алмаштиринг ва қаватдош қўшнилар билан танишинг.
- Кечикиш нархи ҳар доим суратга олиш ва ҳужжатларга сарфланган бир соатдан юқори.
- Квартирани жиҳозлаш режаларини битта рўйхатга жамлаш қулай — келажакда янги вариантларни солиштириш учун уй-жой калкуляторидан ва кўчмас мулк бўлимидан фойдаланинг, мебел ва уй буюмларини эса NARXTOP эълонлари орасидан қидиринг.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
