Азиз оиласи билан жума куни кечқурун янги квартирага кўчиб ўтишди, шанба эрталаб эса suv ва электр ҳисоблагичлари ҳали уларнинг номига ўтказилмаганини, уйда умуман иссиқ suv йўқлигини билиб қолишди — стояк ҳали уланмаган эди. Янги қурилишга кўчиб ўтгандан кейинги биринчи ойларда бундай кутилмаган ҳолатлар камроқ бўлиши учун нима қилиш керак?
Қисқа жавоб: олдиндан бир неча блокдан рўйхат тузиш — ҳужжатлар ва ҳисоблагичлар, уй қоидаларига кўра таъмирлаш, қўшнилар ва бошқарув компанияси, бошланғич давр бюджети. Кейинги қисмда — ҳар бир блокка аниқ нима кириши ва бу қанчага тушиши.
Квартирани қабул қилиш: биринчи ҳафтада нимани текшириш керак
Қабул-топшириш актига қўл қўйишдан олдин квартирани кундузги ёруғликда кўздан кечиринг: розеткалар, шифт чоклари, дераза шамоллатиши, сантехника ишлаши. Майда камчиликларни актга ёзма равишда қайд этинг — «кейин тузатиб берамиз» деган оғзаки ваъдалар имзолашдан кейин кўпинча унутилади. Қурувчининг шунга ўхшаш бошқа обектларида қабул-топшириш қандай ўтганини қурувчилар обектлари бўлимида кўриш мумкин. Биринчи ойлар учун битта нарса муҳим: шошилишса ҳам, ўзингиз кўрмасдан актга қўл қўйманг.
Ҳисоблагичлар ва коммунал шартномалар
Калитларни олгандан сўнг дарҳол suv, газ ва электр ҳисоблагичларини ўз номингизга қайта расмийлаштириш ва хизмат кўрсатувчилар билан шартнома тузиш керак — акс ҳолда тўлов олдинги эгаси номига кетиши ёки умуман ҳисобланмай туриб, кейин бир неча ойлик йиғма сумма келиши мумкин. Бу хизматга қараб бир кундан икки ҳафтагача вақт олади — биринчи ҳафтаданоқ бошланг, кейинга қолдирманг.
Турар-жой мажмуаси қоидаларига кўра таъмирлаш
Кўпчилик янги қурилишларда таъмирлаш фақат иш кунининг маълум соатларида рухсат этилади, қулай бўлган пайтда эмас — бошқарув компанияси бутун уй бир вақтда кўчиб кираётган биринчи ойларда буни қаттиқ назорат қилади. Қурилиш чиқиндиларини олиб чиқиш ва юк лифти иш вақтини бошқарув компанияси билан келишиб олинг: аҳоли учун лифт ва юк учун лифт кўпинча турлича, уларни аралаштириб юбориш қўшнилар билан можаронинг одатий сабаби.
Қўшнилар ва бошқарув компанияси
Одатий ҳолат: юқоридаги қўшни олти ой таъмир қилади, пастдаги аҳоли эса эрталабдан кечгача перфоратор овозини эшитиб юради. Қаватдош қўшнилар ва бошқарув компанияси вакили билан эрта танишиш асабни тежайди — ким қайси масалага жавобгар эканини билсангиз, уй умумий чатига ёзиб жавоб кутишдан кўра тезроқ ҳал қилинади.
Биринчи ойлар бюджетини қандай ҳисоблаш керак
Деярли ҳамма хатоси — фақат таъмир ва мебелга суммани ҳисоблаб, биринчи ойларда янги ҳисоблагичлар уланиши туфайли одатдагидан юқорироқ бўладиган коммунал тўловлар ва кутилмаган харажатлар захираси ҳақида унутиш.
Формула сўзлар билан: биринчи уч ой бюджети = таъмир ва мебел + уч ойлик коммунал тўловлар + сумманинг 10–15 % кутилмаган харажатлар захираси.
Мисол (рақамлар шартли, мисол учун — ўзингизникини қўйинг). Таъмир ва мебел — 60 000 000 сўм. Уч ойлик коммунал — 3 000 000 сўм. Таъмир суммасининг 12 % захираси — 7 200 000 сўм. Жами биринчи уч ой бюджети — 70 200 000 сўм, дастлаб кўпчилик режалаштирадиган 60 000 000 эмас. Айнан 10 200 000 сўмлик фарқ қурилиш дўконидаги чеклар бўйича ҳисоблаганларга етмай қолади. Ҳақиқий уй-жой бюджетини уй-жой калкуляторида текшириш қулай.
| Харажат моддаси | Қандай ҳисобланади | Мисол |
|---|---|---|
| Таъмир ва мебел | Уста сметаси ёки ўз ҳисобингиз | 60 000 000 сўм |
| 3 ойлик коммунал | Ўртача ҳисоб × 3 | 3 000 000 сўм |
| Кутилмаган харажат захираси | Таъмир суммасининг 10–15 % | 7 200 000 сўм |
| Жами | Барча моддалар йиғиндиси | 70 200 000 сўм |
Уста ва мебелни қаердан қидириш керак
Таъмир усталари ва квартирани жиҳозлаш хизматларини хизматлар бўлимидан топиш мумкин, янги квартира учун мебел ва техникани эса эълонлар орасидан — кўпинча ҳаммасини янги олмаса, тежаб қолиш мумкин.
Биринчи ойлардаги тез-тез учрайдиган хатолар
Биринчиси — ҳисоблагичларни қайта расмийлаштиришни кечиктириш, кейин олдинги эгасининг тўпланиб қолган қарзи билан курашиш. Иккинчиси — бошқарув компанияси билан келишмасдан шовқинли таъмирни бошлаш. Учинчиси — усталарга катта суммани нақд, тилхациз тўлаш; тўловни карта ёки банк орқали ўтказиш хавфсизроқ — карта хавфсизлиги қоидаларини банк картаси хавфсизлиги мақоласи ёритади. Тўртинчиси — кутилмаган харажатлар захирасини режалаштирмай, таъмир ярмида пулсиз қолиш.
Қисқа жавоблар
Кўчиб ўтгандан кейинги биринчи ҳафтада нима қилиш керак
Квартирани кундузги ёруғликда кўздан кечириш, актга фақат текширгандан кейин қўл қўйиш, ҳисоблагичларни ўз номингизга қайта расмийлаштиришни бошлаш.
Коммунал ҳисоблагичларни қайта расмийлаштириш қанча вақт олади
Хизматга қараб бир кундан икки ҳафтагача — калитларни олгандан сўнг дарҳол бошланг, олдинги эгага қарз тўпланиб қолмасин.
Таъмирни сутканинг исталган вақтида қилса бўладими
Одатда йўқ: кўпчилик бошқарув компанияларида иш кунлари шовқинли ишлар учун рухсат этилган соатлар ва дам олиш кунларига тақиқ бор — таъмирни бошлашдан олдин қоидаларни бошқарув компаниясидан аниқлаштиринг.
Биринчи ойлар учун қанча пул захирада тутиш керак
Мўлжал — таъмир ва мебел сметасидан 10–15 % ортиқ, етказиб бериш, материал нуқсони ёки уста кечикиши каби кутилмаган харажатлар учун.
Қисқача
- Актга қўл қўйишдан олдин квартирани кундузги ёруғликда кўздан кечиринг
- Ҳисоблагичлар ва коммунал шартномаларни биринчи ҳафтада қайта расмийлаштиринг
- Таъмир соатлари ва қоидаларини бошқарув компаниясидан олдиндан аниқлаштиринг
- Кўчиб ўтгандан сўнг дарҳол қўшнилар ва БК вакили билан танишинг
- Бюджетни кутилмаган харажатлар учун 10–15 % захира билан ҳисобланг
- Усталарга катта суммани нақд, тилхациз эмас, хавфсиз усулда тўланг
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
