Азиз хотини билан Юнусобод туманидаги квартиранинг калитини жума куни кечқурун олди — ҳеч қандай қоғоз ҳақида ўйламай, фақат қувонч билан. Душанба эрталаб энергосбйтдан қўнғироқ қилишди: «Сизда уч миллион қарз бор, тўланг, акс ҳолда свет ўчирилади». Қарз уларники эмас эди — аввалги эгасиники, у кўчиб кетган, лекин ҳисоблагич ҳали ҳам унинг номида қолган эди.
Коммунал хизматларни ўз номига ўтказиш — аввалги ижарачи номидаги эски шахсий ҳисобларни ёпиб, энергосбйт, газ хизмати, suv таъминоти ва интернет-провайдерда ўз номингизга янгисини очиш демакдир. Бу қилинмагунча, қонун бўйича тўлаши керак бўлган киши ҳисоб кимнинг номида бўлса ўша, аммо қарз учун хизматни ўчириб қўйишлари аслида шу ерда яшаётган сизга тегиши мумкин.
Бу бир кунлик шошилинч иш эмас, лекин кейинга ҳам қолдириб бўлмайди: эски ҳисоб қанча узоқ бегона номда турса, ким қайси ой учун тўламаганини кейин аниқлаш шунча қийинлашади.
Ҳисобларни ўтказиш учун нима керак
- Квартирага бўлган ҳуқуқ ҳужжатини олинг — олди-сотди шартномаси, гувоҳнома ёки, агар ижарага олган бўлсангиз, эгасининг розилиги билан ижара шартномаси. Квартира ҳужжатлари йўқолган бўлса, аввал уларни тикланг — тартиби квартира ҳужжатлари йўқолса нима қилиш керак мақоласида.
- Аввалги ижарачида қарз йўқлиги ҳақида маълумотнома олинг ёки кўчиб кирган кундаги ҳисоблагич кўрсаткичларини қабул-топшириш актига ёзиб қўйинг.
- Энергосбйт, газ хизмати ва suv таъминотига шахсан ёки, агар шаҳарингизда бундай аризаларни қабул қилса, ягона дарча орқали мурожаат қилинг.
- Абонентни алмаштириш ҳақида ариза ёзинг ва пасспорт билан мулк ҳужжати нусхасини илова қилинг.
- Янги ҳисоб ўз номингизга келганини текширинг — бу одатда кейинги квитансияда ёки провайдернинг шахсий кабинетида кўринади.
Интернет ва домофон алоҳида туради: улар энергосбйтда эмас, тўғридан-тўғри операторда ўтказилади, кўпинча қўнғироқ ва пасспорт маълумотлари етарли бўлади.
Ўтказиш қанча туради
Ҳар бир хизмат ўз тарифини ўзи белгилайди ва вақти-вақти билан ўзгартиради, шунинг учун бу ерда аниқ бож суммасини келтирмаймиз — уни ўз хизматингизда жойида аниқлаштиринг. Лекин кўчишнинг биринчи ойидаги харажатларни ҳисоблаш принципи бир хил: фақат божни эмас, биринчи ойда йиғиладиган ҳаммасини ҳисобга олиш керак.
Биринчи ойнинг тўлиқ нархини қандай ҳисоблаш
Формула оддий: ўтказиш харажати = ҳар бир хизмат бўйича абонентни алмаштириш божи + агар қарз бўлса ва уни ўзингиз ёпишга қарор қилган бўлсангиз шу қарз + эски ва янги ҳисоблагич кўрсаткичлари орасидаги фарқ.
Шартли рақамларда мисол: свет ва газ учун бож — ҳар бири 45 000 сўм, suv — 30 000 сўм, интернет қўнғироқ орқали бепул ўтказилади. Жами 45 000 + 45 000 + 30 000 = 120 000 сўм. Агар бунга аввалги эгадан қолган 250 000 сўмлик газ қарзи қўшилса, уни жанжалсиз ёпиш учун тўлашга қарор қилсангиз, биринчи ойнинг умумий суммаси 370 000 сўм бўлади. Рақамлар шартли, ўз квитансияларингизга қараб ўзгартиринг.
| Нима ҳисобланади | Қандай ҳисобланади | Мисол |
|---|---|---|
| Абонентни алмаштириш божи | Ҳар бир хизмат бўйича алоҳида сумма | 45 000 + 45 000 + 30 000 = 120 000 сўм |
| Ёпишга қарор қилинган эски қарз | Қарздорлик маълумотномасидан олинади | 250 000 сўм |
| Биринчи ой жами | Бож плюс қарз | 370 000 сўм |
Шундай бир марта ҳисоблаб қўйилган сумма биринчи душанбадаёқ энергосбйтдан қўнғироқ каби кутилмаган ҳолатлардан қутқаради. Шу билан бирга эски ҳисоблагичларни текширинг: баъзида дарҳол янгисини қўйиш фойдалироқ — бу ҳақда suv ва свет ҳисоблагичлари қачон ўзини оқлайди мақоласида.
Аввалги эга кўчиб чиқмаса ва тўламаса нима қилиш керак
Кўчиб кирган кундаги ҳисоблагич кўрсаткичларини — сурат ёки қабул-топшириш актидаги ёзув шаклида — сақлаб қўйинг. Агар қарз шу санадан кейин пайдо бўлган бўлса, у сизники эмас, ва бу сана ҳамда кўрсаткичлар билан исботланади. Хизмат билан хотиржам гаплашинг: қарзни даврларга бўлиб кўрсатишни сўранг ва актни кўрсатинг. Одатий ҳолат: Сергели туманидаги квартира сотувчиси suv таъминотига сотув ҳақида хабар беришни унутиб қўйган, ва ярим йил давомида ҳисоб унинг номида турган, амалда эса янги ижарачи тўлаган — шунчаки ўчириб қўйишдан қўрққани учун.
Масофадан ўтказиш мумкинми
Ҳа, баъзи провайдерларда аризани шахсий кабинет ёки ягона дарча орқали бериш мумкин, лекин мулк ҳужжати ва пасспортни барибир тақдим этиш керак — қоғозда ёки сканерланган ҳолда. Агар шаҳарингизда бундай хизмат ишламаса, бир марта офисга ўзингиз боришга тўғри келади.
Тез-тез учрайдиган хатолар
- Ўтказишни «кейинга» қолдириш — ҳисоблар бегона номда тўпланаверади, кейин қайси давр кимники эканини исботлаш қийинлашади.
- Кўчиб кирган куни ҳисоблагич кўрсаткичларини ёзиб олмаслик ва бегона свет ёки suv қарзини ўз бўйнига олиш.
- «Эгаси ўзи ҳал қилади» деган гапга ишониш — сизнинг аризангизсиз хизмат ижарачи алмашганини ойлаб билмаслиги мумкин.
- Коммунал хизматлардан алоҳида ўтказиладиган интернет ва домофонни унутиш.
Қисқа савол-жавоблар
Ҳисобларни ўтказиш қанча вақт олади?
Ҳужжатлар тайёр бўлса, одатда ҳар бир хизмат учун бир неча кун. Тўртта хизмат — свет, газ, suv ва интернетни ҳисобга олсак, бутун жараён хотиржам тезликда бир-икки ҳафтага сиғади.
Коммунал хизматларни ўтказиш учун нима керак?
Пасспорт, квартирага ҳуқуқ ҳужжати ёки эгасининг розилиги билан ижара шартномаси ва кўчиб кирган кундаги ҳисоблагич кўрсаткичлари.
Ҳисобларни офисга бормай ўтказиш мумкинми?
Баъзи провайдерларда — ҳа, шахсий кабинет ёки ягона дарча орқали, лекин тасдиқловчи ҳужжатларни барибир илова қилиш керак.
Аввалги эганинг қарзини ким тўлайди?
Қонун бўйича ҳисоб кимнинг номида бўлса ўша тўлаши керак, лекин амалий ўчириш ҳозир шу квартирада яшаётган кишига тегади — шунинг учун ўтказиш ва кўрсаткичли акт шунчалик муҳим.
Ижарада ҳам ҳисобларни ўтказиш керакми?
Ҳа, агар ижара шартномасида шундай келишилган бўлса ва эгаси рози бўлса — акс ҳолда ҳисоблар унинг номида қолаверади, бу ҳам томонлар олдиндан келишиб олган бўлса, нормал ҳолат.
Қисқача
- Ўтказиш — энергосбйт, газ хизмати, suv таъминоти ва интернет-провайдерда абонентни алмаштириш демакдир.
- Пасспорт, мулк ҳужжати ва кўчиб кирган кундаги ҳисоблагич кўрсаткичлари керак бўлади.
- Биринчи ойнинг умумий суммаси ҳар бир хизмат божи ва, агар ёпишга қарор қилинган бўлса, қарздан йиғилади.
- Кўрсаткичли қабул-топшириш акти бегона қарздан ҳар қандай ваъдадан яхшироқ ҳимоя қилади.
- Кечиктирманг: ҳисоб қанча узоқ бегона номда турса, даврларни кейин аниқлаш шунча қийинлашади.
Агар квартирани ҳали танлаётган бўлсангиз, вариантларни НАРХТОПъдаги кўчмас мулк бўлимида солиштиринг, харажатларни эса олдиндан уй-жой калкуляторида ҳисоблаб кўринг. Янги квартира учун уста ва мутахассислар хизматлар бўлимида тўпланган.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
