Aziz xotini bilan Yunusobod tumanidagi kvartiraning kalitini juma kuni kechqurun oldi — hech qanday qog‘oz haqida o‘ylamay, faqat quvonch bilan. Dushanba ertalab energosbytdan qo‘ng‘iroq qilishdi: «Sizda uch million qarz bor, to‘lang, aks holda svet o‘chiriladi». Qarz ularniki emas edi — avvalgi egasiniki, u ko‘chib ketgan, lekin hisoblagich hali ham uning nomida qolgan edi.
Kommunal xizmatlarni o‘z nomiga o‘tkazish — avvalgi ijarachi nomidagi eski shaxsiy hisoblarni yopib, energosbyt, gaz xizmati, suv ta’minoti va internet-provayderda o‘z nomingizga yangisini ochish demakdir. Bu qilinmaguncha, qonun bo‘yicha to‘lashi kerak bo‘lgan kishi hisob kimning nomida bo‘lsa o‘sha, ammo qarz uchun xizmatni o‘chirib qo‘yishlari aslida shu yerda yashayotgan sizga tegishi mumkin.
Bu bir kunlik shoshilinch ish emas, lekin keyinga ham qoldirib bo‘lmaydi: eski hisob qancha uzoq begona nomda tursa, kim qaysi oy uchun to‘lamaganini keyin aniqlash shuncha qiyinlashadi.
Hisoblarni o‘tkazish uchun nima kerak
- Kvartiraga bo‘lgan huquq hujjatini oling — oldi-sotdi shartnomasi, guvohnoma yoki, agar ijaraga olgan bo‘lsangiz, egasining roziligi bilan ijara shartnomasi. Kvartira hujjatlari yo‘qolgan bo‘lsa, avval ularni tiklang — tartibi kvartira hujjatlari yo‘qolsa nima qilish kerak maqolasida.
- Avvalgi ijarachida qarz yo‘qligi haqida ma’lumotnoma oling yoki ko‘chib kirgan kundagi hisoblagich ko‘rsatkichlarini qabul-topshirish aktiga yozib qo‘ying.
- Energosbyt, gaz xizmati va suv ta’minotiga shaxsan yoki, agar shaharingizda bunday arizalarni qabul qilsa, yagona darcha orqali murojaat qiling.
- Abonentni almashtirish haqida ariza yozing va passport bilan mulk hujjati nusxasini ilova qiling.
- Yangi hisob o‘z nomingizga kelganini tekshiring — bu odatda keyingi kvitansiyada yoki provayderning shaxsiy kabinetida ko‘rinadi.
Internet va domofon alohida turadi: ular energosbytda emas, to‘g‘ridan-to‘g‘ri operatorda o‘tkaziladi, ko‘pincha qo‘ng‘iroq va passport ma’lumotlari yetarli bo‘ladi.
O‘tkazish qancha turadi
Har bir xizmat o‘z tarifini o‘zi belgilaydi va vaqti-vaqti bilan o‘zgartiradi, shuning uchun bu yerda aniq boj summasini keltirmaymiz — uni o‘z xizmatingizda joyida aniqlashtiring. Lekin ko‘chishning birinchi oyidagi xarajatlarni hisoblash printsipi bir xil: faqat bojni emas, birinchi oyda yig‘iladigan hammasini hisobga olish kerak.
Birinchi oyning to‘liq narxini qanday hisoblash
Formula oddiy: o‘tkazish xarajati = har bir xizmat bo‘yicha abonentni almashtirish boji + agar qarz bo‘lsa va uni o‘zingiz yopishga qaror qilgan bo‘lsangiz shu qarz + eski va yangi hisoblagich ko‘rsatkichlari orasidagi farq.
Shartli raqamlarda misol: svet va gaz uchun boj — har biri 45 000 so‘m, suv — 30 000 so‘m, internet qo‘ng‘iroq orqali bepul o‘tkaziladi. Jami 45 000 + 45 000 + 30 000 = 120 000 so‘m. Agar bunga avvalgi egadan qolgan 250 000 so‘mlik gaz qarzi qo‘shilsa, uni janjalsiz yopish uchun to‘lashga qaror qilsangiz, birinchi oyning umumiy summasi 370 000 so‘m bo‘ladi. Raqamlar shartli, o‘z kvitansiyalaringizga qarab o‘zgartiring.
| Nima hisoblanadi | Qanday hisoblanadi | Misol |
|---|---|---|
| Abonentni almashtirish boji | Har bir xizmat bo‘yicha alohida summa | 45 000 + 45 000 + 30 000 = 120 000 so‘m |
| Yopishga qaror qilingan eski qarz | Qarzdorlik ma’lumotnomasidan olinadi | 250 000 so‘m |
| Birinchi oy jami | Boj plyus qarz | 370 000 so‘m |
Shunday bir marta hisoblab qo‘yilgan summa birinchi dushanbadayoq energosbytdan qo‘ng‘iroq kabi kutilmagan holatlardan qutqaradi. Shu bilan birga eski hisoblagichlarni tekshiring: ba’zida darhol yangisini qo‘yish foydaliroq — bu haqda suv va svet hisoblagichlari qachon o‘zini oqlaydi maqolasida.
Avvalgi ega ko‘chib chiqmasa va to‘lamasa nima qilish kerak
Ko‘chib kirgan kundagi hisoblagich ko‘rsatkichlarini — surat yoki qabul-topshirish aktidagi yozuv shaklida — saqlab qo‘ying. Agar qarz shu sanadan keyin paydo bo‘lgan bo‘lsa, u sizniki emas, va bu sana hamda ko‘rsatkichlar bilan isbotlanadi. Xizmat bilan xotirjam gaplashing: qarzni davrlarga bo‘lib ko‘rsatishni so‘rang va aktni ko‘rsating. Odatiy holat: Sergeli tumanidagi kvartira sotuvchisi suv ta’minotiga sotuv haqida xabar berishni unutib qo‘ygan, va yarim yil davomida hisob uning nomida turgan, amalda esa yangi ijarachi to‘lagan — shunchaki o‘chirib qo‘yishdan qo‘rqqani uchun.
Masofadan o‘tkazish mumkinmi
Ha, ba’zi provayderlarda arizani shaxsiy kabinet yoki yagona darcha orqali berish mumkin, lekin mulk hujjati va passportni baribir taqdim etish kerak — qog‘ozda yoki skanerlangan holda. Agar shaharingizda bunday xizmat ishlamasa, bir marta ofisga o‘zingiz borishga to‘g‘ri keladi.
Tez-tez uchraydigan xatolar
- O‘tkazishni «keyinga» qoldirish — hisoblar begona nomda to‘planaveradi, keyin qaysi davr kimniki ekanini isbotlash qiyinlashadi.
- Ko‘chib kirgan kuni hisoblagich ko‘rsatkichlarini yozib olmaslik va begona svet yoki suv qarzini o‘z bo‘yniga olish.
- «Egasi o‘zi hal qiladi» degan gapga ishonish — sizning arizangizsiz xizmat ijarachi almashganini oylab bilmasligi mumkin.
- Kommunal xizmatlardan alohida o‘tkaziladigan internet va domofonni unutish.
Qisqa savol-javoblar
Hisoblarni o‘tkazish qancha vaqt oladi?
Hujjatlar tayyor bo‘lsa, odatda har bir xizmat uchun bir necha kun. To‘rtta xizmat — svet, gaz, suv va internetni hisobga olsak, butun jarayon xotirjam tezlikda bir-ikki haftaga sig‘adi.
Kommunal xizmatlarni o‘tkazish uchun nima kerak?
Passport, kvartiraga huquq hujjati yoki egasining roziligi bilan ijara shartnomasi va ko‘chib kirgan kundagi hisoblagich ko‘rsatkichlari.
Hisoblarni ofisga bormay o‘tkazish mumkinmi?
Ba’zi provayderlarda — ha, shaxsiy kabinet yoki yagona darcha orqali, lekin tasdiqlovchi hujjatlarni baribir ilova qilish kerak.
Avvalgi eganing qarzini kim to‘laydi?
Qonun bo‘yicha hisob kimning nomida bo‘lsa o‘sha to‘lashi kerak, lekin amaliy o‘chirish hozir shu kvartirada yashayotgan kishiga tegadi — shuning uchun o‘tkazish va ko‘rsatkichli akt shunchalik muhim.
Ijarada ham hisoblarni o‘tkazish kerakmi?
Ha, agar ijara shartnomasida shunday kelishilgan bo‘lsa va egasi rozi bo‘lsa — aks holda hisoblar uning nomida qolaveradi, bu ham tomonlar oldindan kelishib olgan bo‘lsa, normal holat.
Qisqacha
- O‘tkazish — energosbyt, gaz xizmati, suv ta’minoti va internet-provayderda abonentni almashtirish demakdir.
- Passport, mulk hujjati va ko‘chib kirgan kundagi hisoblagich ko‘rsatkichlari kerak bo‘ladi.
- Birinchi oyning umumiy summasi har bir xizmat boji va, agar yopishga qaror qilingan bo‘lsa, qarzdan yig‘iladi.
- Ko‘rsatkichli qabul-topshirish akti begona qarzdan har qanday va’dadan yaxshiroq himoya qiladi.
- Kechiktirmang: hisob qancha uzoq begona nomda tursa, davrlarni keyin aniqlash shuncha qiyinlashadi.
Agar kvartirani hali tanlayotgan bo‘lsangiz, variantlarni NARXTOP’dagi ko‘chmas mulk bo‘limida solishtiring, xarajatlarni esa oldindan uy-joy kalkulyatorida hisoblab ko‘ring. Yangi kvartira uchun usta va mutaxassislar xizmatlar bo‘limida to‘plangan.
Bank mahsulotlari va shartlarini NARXTOP kreditlar bo‘limida solishtirish mumkin.
