Қибройдаги бир оиланинг кичик боғли ўз уйи бор, ва ҳар кузда бир хил ҳолат такрорланади: баргалар ҳовлидаги ёмғир суви панжарасини босиб қолади, ҳеч ким тозаламайди, биринчи кучли ёмғирдан кейин suv улгурмай кетади, ва йўлак бўйлаб тўпиққача кўлмак ҳосил бўлади. Ўтган йили ўғил ёмғирлардан бир ҳафта олдин тирмоқни қўлга олди — ва муаммо ўз-ўзидан йўқолди, ҳеч қандай таъмирсиз.
Кузда ҳовлида нима қилиш керак — бу бош кўтариб ювиш ҳақида эмас, балки октабрда қилиш декабрда оқибатини тозалашдан арзонроқ бўлган бир неча иш ҳақида: дренаж, будаш, ўсимликларни ёпиш ва қор остида қолдириб бўлмайдиган нарсалар.
Барглар ва ҳовли дренажи
Газонда қор остида қолган баргалар чириб, ўтда моғор пайдо қилади, улар босиб қолган ёмғир суви қувурлари ва панжаралари эса бутун қиш давомида эшик олдида кўлмак ва музга айланади. Ёмғирдан кейин ҳовлидан suv қаерга кетишини текширинг ва биринчи suv тошишидан эмас, совуқдан олдин шу йўлни тозаланг.
Будаш ва ўсимликларни ёпиш
Мева дарахтлари ва буталар барглар тўкилгандан кейин, тожнинг шакли кўринганда будалади, ёзда эмас, у пайтда барглар билан яширинган бўлади. Ёш дарахтлар ва иссиқсевар ўсимликларни биринчи совуқдан олдин ёпиш керак — оддий жайдан мато ёки агроолокно танага ўралса, яланғоч илдиз қишда музлаб қолишидан сақлайди.
Қишга ҳовлидан нималарни олиб қўйиш керак
Қор остида қолган пластик мебел, шланглар ва боғ асбоблари совуқдан ёрилиб, икки баравар кам хизмат қилади. Шлангдаги сувни тўлиқ бўшатиш керак — ичидаги suv музлаб, уни ичидан йиртади. Оддий қоида: агар нарса кўчада минус ўн бешга чидамаса, унинг жойи сарайда ёки балконда.
Компост ва қишга томорқа
Куз — тўкилган барг ва ўсимлик қолдиқларидан компост қўйиш вақти: у қиш давомида қисман чирийди ва баҳорга март ойида қўйилган компостдан олдинроқ тайёр бўлади. Бўш томорқани яланғоч қолдирмасдан ковлаб, мулчалаш яхшироқ — шунда баҳорда бегона ўт камроқ бўлади.
Қандай ҳисоблаш: бригада ёки ўзингиз
Оддий сўзлар билан формула: агар дам олиш кунидаги вақтингиз бригада нархи билан харажатларингиз фарқидан арзон турса, ўзингиз қилиш фойдали. Вақт танқис бўлса — тўлаш фойдали.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай ҳисоблаймиз | Мисол (шартли) |
|---|---|---|
| Ҳовлини ўзи тозалаш | оиланинг бир дам олиш куни, халта ва қўлқоп | тахминан 50 000 сўм харажат |
| Ҳовли учун бригада | бутун ҳажм учун бригада нархи | 300 000 сўм (шартли) |
| Фарқ | бригада нархи минус ўз харажати | 250 000 сўм — дам олиш кунингиз нархи |
Бригада барибир керак бўлса, вазифага мос усталарни — будашдан дренажни тозалашгача — уй хизматлари орқали топиш мумкин. Яна кўп ҳовлиларга таниш учинчи йўл бор — ҳашар: қўшни тирмоқ билан келади, сиз эса бошқа сафар унга тўсиқ билан ёрдам берасиз, ва пул умуман иштирок этмайди.
Тўсиқ ва йўлаклар
Тўсиқ ва дарвозачани кўздан кечиринг: бўшашган илгак ёки чириган устунни ҳозир тузатиш, қор ва муз остида унга яқинлашиб бўлмайдиган қишдан арзонроқ. Йўлаклардаги ёриқларни совуқдан олдин бекитиш керак — ёриқдаги suv музлаб, уни бир кечада кенгайтиради.
Кўп учрайдиган хатолар
Барг тозалашни кейинга қолдириб, фақат ҳовли suv босганда уни эслаш. Шлангдан сувни бўшатишни унутиб, баҳорда уни ёрилган ҳолда топиш. Дарахтларни жуда кеч, совуқ ургандан кейин будаш — кесимлар яхши битмайди.
Қисқа жавоблар
Кузда ҳовлида биринчи навбатда нима қилиш керак
Дренаж ва ёмғир қувурларини текшириб тозалаш — бу бутун қиш давомида кўлмак ва муздан ҳимоя қилади. Кейин будаш, ўсимликларни ёпиш ва совуққа чидамайдиган нарсаларни олиб қўйиш келади.
Дарахтларни кузда қачон будаш керак
Барглар тўкилгандан кейин, тож шакли кўриниб, дарахтлар тинч ҳолатга ўтганда. Ҳали иссиқ пайтда жуда эрта будаш янги ўсишни қўзғатиши мумкин, у совуққача улгурмайди.
Қишга барча ўсимликларни ёпиш керакми
Йўқ, биринчи навбатда ёш ва иссиқсевар ўсимликларга ёпиш керак. Вояга етган совуққа чидамли дарахтлар одатда қўшимча ҳимоясиз қишлайди.
Кузда компост қилиш керакми
Ҳа, тўкилган барг ва ўсимлик қолдиқлари тайёр хомашё, кузги қўйиш эса қиш давомида қисман чириб улгуради, ва баҳорга компост олдинроқ тайёр бўлади.
Қисқача
- Ёмғирдан олдин дренаж ва қувурларни тозаланг — бу ҳовлини кўлмак ва муздан асосий ҳимояси.
- Дарахтларни барглар тўкилгандан кейин буданг, ёзда ёки совуқда эмас.
- Совуқдан ёриладиган нарсаларни ҳовлидан олиб қўйинг: мебел, шланглар, асбоблар.
- Кузда баргдан компост қўйинг — у баҳорга олдинроқ тайёр бўлади.
- Тўсиқ ва йўлакларни ҳозир тузатиш, муз остида қишда тузатишдан арзон.
Агар кузги ҳовли ишлари бутун участкани ободонлаштириш режасига айланса, аввал уй-жой бюджетини ҳисоблаб кўринг, катта ишлар учун эса кредит бўлимидаги шартларни кўриш мумкин. Ҳовли умумий бўлиб, у ерда болалар ёки уй ҳайвонлари юрса, болалар ёки ҳайвонлар билан ижара ҳақидаги мақолада бундай макон хавфсизлиги ҳақида кўпроқ бор.
