Qibroydagi bir oilaning kichik bog‘li o‘z uyi bor, va har kuzda bir xil holat takrorlanadi: bargalar hovlidagi yomg‘ir suvi panjarasini bosib qoladi, hech kim tozalamaydi, birinchi kuchli yomg‘irdan keyin suv ulgurmay ketadi, va yo‘lak bo‘ylab to‘piqqacha ko‘lmak hosil bo‘ladi. O‘tgan yili o‘g‘il yomg‘irlardan bir hafta oldin tirmoqni qo‘lga oldi — va muammo o‘z-o‘zidan yo‘qoldi, hech qanday ta’mirsiz.
Kuzda hovlida nima qilish kerak — bu bosh ko‘tarib yuvish haqida emas, balki oktabrda qilish dekabrda oqibatini tozalashdan arzonroq bo‘lgan bir necha ish haqida: drenaj, budash, o‘simliklarni yopish va qor ostida qoldirib bo‘lmaydigan narsalar.
Barglar va hovli drenaji
Gazonda qor ostida qolgan bargalar chirib, o‘tda mog‘or paydo qiladi, ular bosib qolgan yomg‘ir suvi quvurlari va panjaralari esa butun qish davomida eshik oldida ko‘lmak va muzga aylanadi. Yomg‘irdan keyin hovlidan suv qayerga ketishini tekshiring va birinchi suv toshishidan emas, sovuqdan oldin shu yo‘lni tozalang.
Budash va o‘simliklarni yopish
Meva daraxtlari va butalar barglar to‘kilgandan keyin, tojning shakli ko‘ringanda budaladi, yozda emas, u paytda barglar bilan yashiringan bo‘ladi. Yosh daraxtlar va issiqsevar o‘simliklarni birinchi sovuqdan oldin yopish kerak — oddiy jaydan mato yoki agroolokno tanaga o‘ralsa, yalang‘och ildiz qishda muzlab qolishidan saqlaydi.
Qishga hovlidan nimalarni olib qo‘yish kerak
Qor ostida qolgan plastik mebel, shlanglar va bog‘ asboblari sovuqdan yorilib, ikki baravar kam xizmat qiladi. Shlangdagi suvni to‘liq bo‘shatish kerak — ichidagi suv muzlab, uni ichidan yirtadi. Oddiy qoida: agar narsa ko‘chada minus o‘n beshga chidamasa, uning joyi sarayda yoki balkonda.
Kompost va qishga tomorqa
Kuz — to‘kilgan barg va o‘simlik qoldiqlaridan kompost qo‘yish vaqti: u qish davomida qisman chiriydi va bahorga mart oyida qo‘yilgan kompostdan oldinroq tayyor bo‘ladi. Bo‘sh tomorqani yalang‘och qoldirmasdan kovlab, mulchalash yaxshiroq — shunda bahorda begona o‘t kamroq bo‘ladi.
Qanday hisoblash: brigada yoki o‘zingiz
Oddiy so‘zlar bilan formula: agar dam olish kunidagi vaqtingiz brigada narxi bilan xarajatlaringiz farqidan arzon tursa, o‘zingiz qilish foydali. Vaqt tanqis bo‘lsa — to‘lash foydali.
| Nimani hisoblaymiz | Qanday hisoblaymiz | Misol (shartli) |
|---|---|---|
| Hovlini o‘zi tozalash | oilaning bir dam olish kuni, xalta va qo‘lqop | taxminan 50 000 so‘m xarajat |
| Hovli uchun brigada | butun hajm uchun brigada narxi | 300 000 so‘m (shartli) |
| Farq | brigada narxi minus o‘z xarajati | 250 000 so‘m — dam olish kuningiz narxi |
Brigada baribir kerak bo‘lsa, vazifaga mos ustalarni — budashdan drenajni tozalashgacha — uy xizmatlari orqali topish mumkin. Yana ko‘p hovlilarga tanish uchinchi yo‘l bor — hashar: qo‘shni tirmoq bilan keladi, siz esa boshqa safar unga to‘siq bilan yordam berasiz, va pul umuman ishtirok etmaydi.
To‘siq va yo‘laklar
To‘siq va darvozachani ko‘zdan kechiring: bo‘shashgan ilgak yoki chirigan ustunni hozir tuzatish, qor va muz ostida unga yaqinlashib bo‘lmaydigan qishdan arzonroq. Yo‘laklardagi yoriqlarni sovuqdan oldin bekitish kerak — yoriqdagi suv muzlab, uni bir kechada kengaytiradi.
Ko‘p uchraydigan xatolar
Barg tozalashni keyinga qoldirib, faqat hovli suv bosganda uni eslash. Shlangdan suvni bo‘shatishni unutib, bahorda uni yorilgan holda topish. Daraxtlarni juda kech, sovuq urgandan keyin budash — kesimlar yaxshi bitmaydi.
Qisqa javoblar
Kuzda hovlida birinchi navbatda nima qilish kerak
Drenaj va yomg‘ir quvurlarini tekshirib tozalash — bu butun qish davomida ko‘lmak va muzdan himoya qiladi. Keyin budash, o‘simliklarni yopish va sovuqqa chidamaydigan narsalarni olib qo‘yish keladi.
Daraxtlarni kuzda qachon budash kerak
Barglar to‘kilgandan keyin, toj shakli ko‘rinib, daraxtlar tinch holatga o‘tganda. Hali issiq paytda juda erta budash yangi o‘sishni qo‘zg‘atishi mumkin, u sovuqqacha ulgurmaydi.
Qishga barcha o‘simliklarni yopish kerakmi
Yo‘q, birinchi navbatda yosh va issiqsevar o‘simliklarga yopish kerak. Voyaga yetgan sovuqqa chidamli daraxtlar odatda qo‘shimcha himoyasiz qishlaydi.
Kuzda kompost qilish kerakmi
Ha, to‘kilgan barg va o‘simlik qoldiqlari tayyor xomashyo, kuzgi qo‘yish esa qish davomida qisman chirib ulguradi, va bahorga kompost oldinroq tayyor bo‘ladi.
Qisqacha
- Yomg‘irdan oldin drenaj va quvurlarni tozalang — bu hovlini ko‘lmak va muzdan asosiy himoyasi.
- Daraxtlarni barglar to‘kilgandan keyin budang, yozda yoki sovuqda emas.
- Sovuqdan yoriladigan narsalarni hovlidan olib qo‘ying: mebel, shlanglar, asboblar.
- Kuzda bargdan kompost qo‘ying — u bahorga oldinroq tayyor bo‘ladi.
- To‘siq va yo‘laklarni hozir tuzatish, muz ostida qishda tuzatishdan arzon.
Agar kuzgi hovli ishlari butun uchastkani obodonlashtirish rejasiga aylansa, avval uy-joy byudjetini hisoblab ko‘ring, katta ishlar uchun esa kredit bo‘limidagi shartlarni ko‘rish mumkin. Hovli umumiy bo‘lib, u yerda bolalar yoki uy hayvonlari yursa, bolalar yoki hayvonlar bilan ijara haqidagi maqolada bunday makon xavfsizligi haqida ko‘proq bor.
