Азиз ва унинг уч курсдоши биринчи семестрдан кейин ётоқхонада яшашни тўхтатиб, тўртталаб квартира ижарага олишга қарор қилишди — қоровул жадвали бўйича яшаш ва эрталаб душ навбатида туришдан чарчашган эди. Бир ойдан кейин маълум бўлдики, квартира ўйлагандан қимматроқ чиқди, пишириш ва тозалашни тенг бўлиш эса ҳар доим ҳам адолатли чиқмайди. Ётоқхона ёки курсдошлар билан квартира ижараси — кўпчилик талаба олди-кейин дуч келадиган савол, ва аниқ жавоб йўқ: ҳар бир вариантнинг ўз нархи ва ўз ноқулайлиги бор.
Қарор қилиш учун фақат нархни эмас, унинг ортидаги нарсани ҳам солиштиришади: йўлга қанча вақт кетади, тартибда қанча эркинлик бор ва ҳар ким қанча масъулият олади.
Ётоқхона қанча туради
Университет ётоқхонаси деярли ҳар доим ҳар қандай ижарадан арзон — бу унинг асосий афзаллиги. Жой ўқишга яқин, мебелга сарфлаш шарт эмас ва кўпинча минимал коммунал хизматлар аллақачон киритилган. Камчиликлари ҳам тушунарли: хона қўшнилари танланмайди, тартибни қоровул белгилайди, шахсий жой эса камроқ.
Тўртталаб квартира қанча туради
Квартира ижараси барча яшовчиларга бўлинади, ва одам қанча кўп бўлса, ҳар бирига нарх шунча кам, лекин кимдир вақтида тўламаслиги ёки семестр ўртасида кўчиб кетиши эҳтимоли шунча юқори. Ижаранинг афзаллиги — эркинлик: хоҳлаган вақтда пишириш, меҳмон чақириш, туманни ўзи танлаш. Нарх ва хоналар сони бўйича филтр билан вариантларни квартира ижараси бўлимида кўриш қулай, савдолашиш ва кўрикда нимага эътибор бериш эса Тошкентда квартира ижараси ҳақидаги мақолада ёритилган.
Тўртталаб квартирага кўчишга нима керак
- Агар яшовчилардан бири таътилга бошқалардан узоқроқ кеца, ким қанча тўлашини олдиндан келишиб олиш.
- Пулни йиғиб, уй эгасига тўлайдиган битта одамни танлаш — шунда ўтказмаларда чалкашлик бўлмайди.
- Интернет тарифларини солиштириш ва бу суммани алоҳида қатор қилиб бўлиш — кўчиб ўтаётганлар бу харажатни кўпинча унутишади.
- Қўшимча сотиб олиш ёки уйдан олиб келиш керак бўлган маиший техника ва мебел рўйхатини тузиш.
- Тозалаш ва пишириш жадвалини оғзаки эмас, қоғозга ёзиб келишиш — шунда жанжалга сабаб камроқ бўлади.
Қайси бири фойдали эканини қандай ҳисоблаш
Формула оддий: бир кишига нарх = (ижара + коммунал + интернет) ÷ яшовчилар сони. Умумий ижара суммасини эмас, айнан бир кишига тўғри келадиган нархни солиштириш керак — квартира ётоқхонадан қиммат, лекин тўрт кишига бўлганда фарқ кичик бўлиши мумкин.
Мисол (рақамлар шартли, ўзингизникини қўйинг): икки хонали квартира ижараси — 4 000 000 сўм, коммунал — 400 000 сўм, интернет — 150 000 сўм. Жами 4 550 000 сўм тўрттага — бир кишига 1 137 500 сўм. Шу мисолда ётоқхонадаги жой — ойига 500 000 сўм. Бир кишига фарқ — 637 500 сўм, аммо ҳар кимнинг ўз тартиб эркинлиги бор.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай ҳисоблаймиз | Мисол |
|---|---|---|
| Ижара | квартира учун тўлиқ нарх | 4 000 000 сўм |
| Коммунал | свет, suv, газ бирга | 400 000 сўм |
| Интернет | ҳаммага битта тариф | 150 000 сўм |
| Бир кишига | сумма ÷ яшовчилар сони | 1 137 500 сўм |
Бир кишига нархни пасайтириш мумкинми
Ҳа, марказдан узоқроқ квартира олсангиз — пиёда беш-ўн дақиқа ёки метрода бир бекат узоқроқ — нарх сезиларли пасайиши мумкин. Яна бир усул — майдон имкон берса, тўртталаб икки хоналида эмас, бешталаб уч хоналида яшаш. Интернет ва коммунал бўйича интернет-провайдерлар бўлимида тарифларни солиштириб, ўқиш учун керак бўлмаган тезлик учун ортиқча тўламаслик мумкин.
Уй эгасига депозит пули дарҳол йиғилмаса нима қилиш керак
Уй эгалари одатда биринчи ва охирги ой учун олдиндан депозит сўрашади — сумма сезиларли чиқади, ва уни кўчишдан бир-икки ой олдин жамғара бошлаш керак, охирги дақиқада қидириш эмас. Аниқ мақсад учун кичик депозит очиш пулни шунчаки картада сақлашдан кўра интизомлироқ қилади — шартларни депозитлар бўлимида солиштириш мумкин. Кўчиш пайтида уй хизматлари ҳам керак бўлиши мумкин — тозалашдан майда таъмиргача, уларни хизматлар бўлимидан топиш мумкин.
Тез-тез учрайдиган хатолар
- Ким қаерда ухлашини олдиндан келишмасдан тўртталаб икки хонали квартирага кўчиш.
- Ким қанча тўлашини ёзиб қўймаслик — кейин ким қарздор эканини эслаш қийин бўлади.
- Депозитда тежаб, уй эгасидан тилхациз ижарага олиш.
- Бир кишига реал нархни ётоқхона нархи билан эмас, умумий ижара суммаси билан солиштириш.
Қисқа жавоблар
Ётоқхона ёки курсдошлар билан квартира — қайси бири арзон
Бир кишига ҳисоблаганда ётоқхона деярли ҳар доим арзон. Бир неча киши яшайдиган квартира нархи яқинлашиши мумкин, лекин камдан-кам ётоқхонадан арзон бўлади.
Бирга неча киши квартира ижарага олиши оптимал
Кўпинча уч-тўрт киши икки-уч хонали квартирага — шунда ҳар бирига нарх мақбул, шахсий жой ҳам етарли қолади.
Талабаларга ижара шартномаси керакми
Ҳа, уй эгаси билан оғзаки келишувни ҳам ҳеч бўлмаса депозит ҳақида тилхат билан мустаҳкамлаш керак — бу иккала томонни ҳам ҳимоя қилади.
Яшовчилардан бири бошқалардан олдин кўчиб кеца нима қилиш керак
Бу шартни кўчишдан олдин муҳокама қилиш: у ой охиригача тўлайдими, ўрнига бирга одам қидиришадими — олдиндан ёзилган қоида жанжалларнинг ярмини олдини олади.
Ётоқхонада яшаб, навбатма-навбат квартира ижарага олиш мумкинми
Расман йўқ, лекин амалда баъзилар ижара чиқмаса деб ётоқхонадаги жойни захира вариант сифатида сақлаб қолишади — буни университетнинг ўзидан аниқлаштириш керак.
Қисқача
- Ётоқхона арзон, курсдошлар билан квартира — эркинроқ.
- Умумий ижара суммасини эмас, айнан бир кишига тўғри келадиган нархни солиштиринг.
- Ким қанча тўлашини олдиндан, яхшиси ёзма равишда келишиб олинг.
- Уй эгасига депозитни кўчишдан бир-икки ой олдин жамғаришни бошланг.
- Марказдан қанча узоқ бўлса, бир кишига нарх шунча кўп пасаяди.
Суммалар ва тўловларни NARXTOP калкуляторида ҳисоблаб кўриш қулай.
