Зарина ота-онасидан қолган учта квартирани ижарага беради — Сергелида, Чилонзорда ва Олмазорда. Ҳар ой у телефондаги ёзишмалардан ким пул ўтказганини, ким кечиктирганини эслашга ҳаракат қиларди. Декабрда маълум бўлишича, Олмазордаги ижарачи икки ойдан бери тўламаган экан — бу шунчаки бошқа хабарлар орасида йўқолиб кетган.
Битта квартира учун деярли ҳисоб керак эмас: тўлов ўзи эсда қолади. Икки-учта обектда эса хотира тез хиёнат қилади, тизимсиз эса ижарачининг қарзини ҳам, квартиралардан бирининг бошқаларидан камроқ даромад бераётганини ҳам осонгина ўтказиб юбориш мумкин.
Нега бир неча квартира ҳисоби алоҳида вазифа
Обектлар бир нечта бўлганда, «ким тўлаган», «қайси ой учун» ва «қайси квартира фойдалироқ» деган саволларни хотирада ёки ёзишмада сақлаб бўлмайди — суммалар ва саналар, айниқса тўловлар ҳар хил кунда келса, тез аралашиб кетади.
Ҳар бир квартира учун жадвалга нима киритилади
- Бошқалари билан адаштирмаслик учун квартира манзили ёки қисқа номи.
- Ҳар бир тўловнинг санаси ва суммаси, ким ўтказгани.
- Шу квартира бўйича харажатлар алоҳида устунда: коммунал, майда таъмир, суғурта — ҳисоблагичлар керакми ва қачон ўзини оқлайди, бу ҳақида алоҳида ёзилган.
- Тўлов кечикса, бу ҳақда белги.
Учта алоҳида файл эмас, «квартира» устунли битта жадвал юритиш қулайроқ — шунда обектларни бир хил ой учун бир-бири билан осонгина солиштириш мумкин.
Ҳар бир квартира бўйича даромадлиликни алоҳида қандай ҳисоблаш
Формула бир квартира учунгидек, фақат ҳар бир қаторга алоҳида қўлланилади: квартира даромадлилиги — йиллик даромаддан харажатларни айириб, айнан шу квартира нархига бўлиш.
Мисол (рақамлар шартли, ўзингизникини қўйинг). Сергелидаги квартира нархи 250 000 000 сўм, харажатлар айрилгандан кейинги йиллик даромад — 22 500 000 сўм. Чилонзордаги квартира нархи 350 000 000 сўм, харажатлар айрилгандан кейинги йиллик даромад — 24 500 000 сўм.
| Квартира | Қандай ҳисобланади | Даромадлилик |
|---|---|---|
| Сергели | 22 500 000 ÷ 250 000 000 × 100 | 9,0 % |
| Чилонзор | 24 500 000 ÷ 350 000 000 × 100 | 7,0 % |
| Фарқ | икки обектни солиштириш | Сергели 2 фоиз пунктга фойдалироқ |
Ҳар бир квартира бўйича алоҳида ҳисобсиз Зарина учала обект бўйича умумий суммани ҳисобларди ва квартиралардан бири бир хил харажат даражасида йиллар давомида бошқаларидан камроқ даромад бераётганини кўрмасди. Рақамларни уй-жой калкуляторида текшириб кўриш мумкин.
Тўлов кечикишини қандай ўтказиб юбормаслик керак
Битта квартирада бир ҳафталик кечикиш дарҳол сезилиб қолади. Учтасида эса ижарачи «одатдагидан кечроқ ёзган» деб ўйлаш осон. Оддий қоида ёрдам беради: агар ойнинг бешинчи кунига жадвалда тўлов белгиси бўлмаса, ҳафта охирини кутмасдан, шу куниёқ ижарачига ёзинг.
Одатий ҳолат: танишнинг учта ижарадаги квартирасидан бири деярли икки ой тўламаган — ижарачи «яқин кунларда ўтказаман» дерди, эгаси эса жадвални солиштирмай, сўзига ишонарди. Қарз ёпилди, лекин йўқолган икки ойни қайтариб бўлмади.
Ижарачи қидирувини қачон бирлаштириш керак
Бир нечта квартира учун бир вақтда ижарачи изласангиз, эълонларни эълон жойлаш орқали жойланг ва ҳар бир манзил бўйича жавобларни НАРХТОПъдаги ижара эълонлари бўлимида алоҳида солиштиринг — шунда қайси квартира кўпроқ қизиқиш уйғотаётгани ва нега кўринади.
Тез-тез учрайдиган хатолар
- Барча квартиралар бўйича даромадни битта умумий суммада ҳисоблаш, обектларга бўлмасдан.
- Маълумотларни жадвал ўрнига телефондаги ёзишмада сақлаш.
- Ҳар бир квартира харажатини алоҳида қайд қилмаслик, фақат умумий натижани.
- Тўлов кечикишини фақат ижарачининг ўзи эслатганда пайқаш.
Қисқа жавоблар
Бир неча квартирани ижарага берса, ҳисобни қандай юритиш керак
«Квартира» устунли битта жадвал очинг, унда ҳар бир обект бўйича тўлов саналари, суммалар ва харажатлар алоҳида қайд этилсин.
Ҳар бир квартира бўйича даромадлиликни алоҳида ҳисоблаш керакми
Ҳа, акс ҳолда қайси квартира аслида фойдалироқ, қайси бири бир хил харажатда йиллар давомида камроқ даромад бераётганини кўриб бўлмайди.
Ижарачи тўламаганини қандай тез пайқаш мумкин
Тўлов жадвалда пайдо бўлиши керак бўлган ой кунини белгиланг ва агар белги бўлмаса, шу куниёқ ижарачига ёзинг.
Ҳар бир квартира учун алоҳида файл юритиш керакми
Обектлар бўйича бўлинган битта жадвал қулайроқ: шунда квартираларни бир ой учун бир-бири билан осонгина солиштириш мумкин.
Ижарачилар ойнинг турли кунида тўласа нима қилиш керак
«Ой»ни эмас, ҳар бир тўловнинг аниқ санасини қайд этинг — шунда тахминий эмас, тушумлар орасидаги ҳақиқий оралиқ кўринади.
Қисқача
- Икки ва ундан кўп квартирада ёзишма ёки хотирага таянган ҳисоб тез бузилади.
- «Квартира» устунли битта жадвал бир нечта алоҳида файлдан қулайроқ.
- Даромадлиликни умумий сумма эмас, ҳар бир квартира бўйича алоҳида ҳисоблаш керак.
- Тўлов кечикишини хотирадан кўра жадвалдаги аниқ сана орқали пайқаш осонроқ.
- Обектларни солиштириш қайси квартира нархи ёки таъмирини қайта кўриб чиқиш кераклигини кўрсатади.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
